Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2037
Waxaa weriyey Aishah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aishah
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا يُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ، تُحَدِّثُ قَالَتْ : أَلاَ أُحَدِّثُكُمْ عَنِّي وَعَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قُلْنَا : بَلَى . قَالَتْ : لَمَّا كَانَتْ لَيْلَتِي الَّتِي هُوَ عِنْدِي تَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم انْقَلَبَ فَوَضَعَ نَعْلَيْهِ عِنْدَ رِجْلَيْهِ، وَبَسَطَ طَرَفَ إِزَارِهِ عَلَى فِرَاشِهِ، فَلَمْ يَلْبَثْ إِلاَّ رَيْثَمَا ظَنَّ أَنِّي قَدْ رَقَدْتُ، ثُمَّ انْتَعَلَ رُوَيْدًا وَأَخَذَ رِدَاءَهُ رُوَيْدًا، ثُمَّ فَتَحَ الْبَابَ رُوَيْدًا وَخَرَجَ رُوَيْدًا وَجَعَلْتُ دِرْعِي فِي رَأْسِي وَاخْتَمَرْتُ وَتَقَنَّعْتُ إِزَارِي، وَانْطَلَقْتُ فِي إِثْرِهِ حَتَّى جَاءَ الْبَقِيعَ، فَرَفَعَ يَدَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَأَطَالَ، ثُمَّ انْحَرَفَ فَانْحَرَفْتُ، فَأَسْرَعَ فَأَسْرَعْتُ، فَهَرْوَلَ فَهَرْوَلْتُ، فَأَحْضَرَ فَأَحْضَرْتُ وَسَبَقْتُهُ فَدَخَلْتُ، فَلَيْسَ إِلاَّ أَنِ اضْطَجَعْتُ فَدَخَلَ فَقَالَ : " مَا لَكِ يَا عَائِشَةُ حَشْيَا رَابِيَةً " . قَالَتْ : لاَ . قَالَ : " لَتُخْبِرِنِّي أَوْ لَيُخْبِرَنِّي اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ " . قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي، فَأَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ . قَالَ : " فَأَنْتِ السَّوَادُ الَّذِي رَأَيْتُ أَمَامِي " . قَالَتْ : نَعَمْ، فَلَهَزَنِي فِي صَدْرِي لَهْزَةً أَوْجَعَتْنِي، ثُمَّ قَالَ : " أَظَنَنْتِ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ " . قُلْتُ : مَهْمَا يَكْتُمُ النَّاسُ فَقَدْ عَلِمَهُ اللَّهُ . قَالَ : " فَإِنَّ جِبْرِيلَ أَتَانِي حِينَ رَأَيْتِ وَلَمْ يَدْخُلْ عَلَىَّ وَقَدْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ فَنَادَانِي، فَأَخْفَى مِنْكِ فَأَجَبْتُهُ فَأَخْفَيْتُهُ مِنْكِ، فَظَنَنْتُ أَنْ قَدْ رَقَدْتِ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَكِ، وَخَشِيتُ أَنْ تَسْتَوْحِشِي، فَأَمَرَنِي أَنْ آتِيَ الْبَقِيعَ فَأَسْتَغْفِرَ لَهُمْ " . قُلْتُ : كَيْفَ أَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ : " قُولِي السَّلاَمُ عَلَى أَهْلِ الدِّيَارِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ، يَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاَحِقُونَ " .
Yusuf bin Saciid wuxuu nooga warramay, wuxuu yiri: Xajjaaj baa nooga warramay, oo ka weriyey Ibnu Jurayj, wuxuu yiri: Cabdullaahi bin Abii Mulaykah wuxuu ii sheegay inuu maqlay Muxammad bin Qays bin Makhramah oo leh: Waxaan maqlay Caa’ishah oo xadiis ka sheekeyneysa, waxayna tiri: 'Ma idiinka sheekeeyaa wax ku saabsan aniga iyo Nabiga ﷺ?' Waxaan niri: 'Haa.' Waxay tiri: 'Markii ay ahayd habeennkeyga uu agteyda joogay' — iyadoo ula jeedda Nabiga ﷺ — 'wuu soo laabtay, kabahiisana cagihiisa agtooda dhigay, dacalka maradiisana sariirtiisa ku fidiyey. Intaas kaddib wuu sugay ilaa uu mooday inaan seexday. Markaasuu si tartiib ah kabaha u xirtay, si tartiib ahna go'iiisa u qaatay, si tartiib ahna albaabka u furay, si tartiib ahna u baxay. Aniguna madaxaygaan daboolay, khimaarkaygaan xirtay, maradaydana dhexda ku adkeystay, kadibna raadkiisaan raacay ilaa uu Baqiic yimid. Saddex jeer buu gacmaha kor u taagay oo dheereeyey, markaasuu soo jeestay, aniguna waan soo jeestay. Wuu degdegay, aniguna waan degdegay; wuu orday, aniguna waan orday. Wuu yimid guriga, aniguna waan imid, balse waan ka horreeyey oo gudaha galay. Isla markii aan jiifsaday buu soo galay oo yiri:
"Maxaa kugu dhacay Caa’ishow, neeftuur iyo barar baa kaa muuqdee?" Waxaan iri: "Waxba." Wuxuu yiri: "Ii sheeg, ama Eebaha Fudud ee Ogaalka Badan baa ii sheegi doonee." Waxaan iri: "Rasuulka Allow, aabbahay iyo hooyaday baan kugu furanayaa," markaasaan warka u sheegay. Wuxuu yiri: "Adigu ma sawirkii madoobaa ee aan horteyda ku arkay baad ahayd?" Waxaan iri: "Haa." Markaasuu laabta igu riixay riixitaan i xanuunjiyey, kadibna wuxuu yiri: "Ma waxaad u maleysay in Allaah iyo Rasuulkiisu ay kugu dulmi sameynayaan?" Waxaan iri: "Wax kasta oo dadku qariyaan, Allaah waa ogyahay." Wuxuu yiri: "Jibriil baa ii yimid markaan ku arkay, balse ima uusan soo gelin maxaa yeelay dhar maadan qabin. Wuu ii yeeray balse adiga wuu kaa qariyey, aniguna waan u jawaabay balse adiga waan kaa qariyey. Waxaan mooday inaad seexatay oo ma aanan dooneyn inaan ku toosiyo, waxaanan ka baqay inaad argagaxdo. Wuxuu i amray inaan Baqiic tago oo u dambi dhaaf weydiiyo." Waxaan iri: "Sideen u duceeyaa Rasuulka Allow?" Wuxuu yiri: "Waxaad tiraahdaa: 'Nabadgelyo ha ahaato dadka deggan halkan oo ka mid ah Mu’miniinta iyo Muslimiinta. Allaah ha u naxariisto kuwa naga horreeyey iyo kuwa dambeeya, annaguna haddii Allaah idmo waan idin daba socon doonnaa.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu booqday Al-Baqīʿ, wuxuuna Alle uga baryay inuu u dambi dhaafo kuwii dhintay.
Jibriil wuxuu Nabiga ﷺ faray inuu tago Al-Baqīʿ si uu dambi-dhaaf ugu weydiiyo kuwii dhintay. Nabigu ﷺ wuxuu Caa’isha u sharraxay sababta uusan u kicin, wuxuuna baray salaanta loo jeediyo dadka qabuuraha ku jira.
Xabaalaha Muslimiinta ee Madiina.
Alle in dambi-dhaaf la weydiisto.
Kuwa horay u dhintay iyo kuwa dambe dhiman doona.
Culimada waxay ka fahmeen in booqashada qabuuruhu bannaan tahay oo la jecel yahay, in dadka ku jira lagu xuso salaanta la soo wariyey, iyo in Alle looga baryo naxariis iyo dambi-dhaaf. Werintani waxay kaloo baraysaa booqdaha inuu xusuusto aakhiro iyo dhimashadiisa. Culimadu si gaar ah ayay uga doodeen sida loo dabaqayo in gacmaha saddex jeer kor loo qaado dhacdadan; qoraalku arrintaas kama dhigayo waajib guud.
- Markaad qabuuraha booqato, salaam Muslimiinta mu’miniinta ah, Alle-na uga bari naxariis.
- Booqashada qabriga uga faa’iidayso inaad xusuusato dhimashada iyo ku noqoshada Alle.
- Baro ducada la soo weriyey, kuna akhri faham iyo daacadnimo.
Werintani, oo ku jirta isla kitaabka janaasooyinka, waxay dhammaystiraysaa tilmaamaha ku saabsan salaanta iyo xusuusashada dadka dhintay.
Sunan an-Nasa'i · #2039 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa booqashadii Nabiga ﷺ ee Al-Baqīʿ iyo ducadiisii uu ugu duceeyey kuwii dhintay.
Sahih Muslim · #2255 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay soo bandhigaysaa nooc la xidhiidha booqashada xabaalaha iyo salaanta mu’miniinta halkaas.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.