Sahih al-Bukhari, hadithi 2552
Imepokelewa na Abu Huraira. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Muhammadalimhadithia al‑Bukhariمُحَمَّدٌ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Hammam ibn Munabbihهَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ
- 5Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 6Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " لاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ أَطْعِمْ رَبَّكَ، وَضِّئْ رَبَّكَ، اسْقِ رَبَّكَ. وَلْيَقُلْ سَيِّدِي مَوْلاَىَ. وَلاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ عَبْدِي أَمَتِي. وَلْيَقُلْ فَتَاىَ وَفَتَاتِي وَغُلاَمِي ".
Imesimuliwa na Abu Huraira (Allah amridhie) kuwa Mtume ﷺ alisema:
"Asiseme yeyote miongoni mwenu: 'Lisha Rabuka (Bwana wako Mlezi),' 'Takashe Rabuka,' au 'Nywesha Rabuka.' Bali asemee: 'Sayyidi (Bwana wangu)' au 'Mawla (Mlinzi wangu).' Wala asiseme yeyote miongoni mwenu: 'Abdi (Mtumwa wangu)' au 'Amati (Mtumwa wangu wa kike,' bali asemee: 'Fataya (Kijana wangu wa kiume),' 'Fatati (Kijana wangu wa kike),' na 'Ghulami (Mtoto wangu wa kiume).'"
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mtume ﷺ alifundisha maneno ya heshima kwa watu walio chini ya uangalizi wa mtu.
Mola au Mlezi; katika kumwita mwanadamu, Mtume ﷺ alikataza kutumia neno hili.
Bwana wangu; namna ya heshima ya kumwita mtu isiyo na maana ya kimungu.
Mlinzi wangu au mtu ambaye nina uhusiano naye; maana hususa hutegemea muktadha.
Wafasiri wa kale, akiwemo Ibn Hajar, wanaelewa katazo la kutumia neno Rabb hapa kuwa ni kulinda tawhid: kwa maana kamili, neno hilo ni la Allah pekee. Miito mbadala inaonyesha kuwa kinachozungumziwa ni mamlaka au ulinzi wa kibinadamu. Wito wa kutosema ‘mtumwa wangu’ au ‘mjakazi wangu’ unafundisha unyenyekevu na kuzuia lugha inayodhalilisha utu wa binadamu. Kwa kawaida wanazuoni hufafanua hili kuwa ni adabu inayopendekezwa; maneno hayo hayamaanishi kuwa kila rejeo sahihi la kisheria kuhusu utumwa katika muktadha wake wa kihistoria limekatazwa.
- Kazibuni na nyumbani, chagua maneno yanayotambua utu wa mtu, hata unapokuwa na mamlaka juu yake.
- Usitumie maneno yanayochanganya sifa za kibinadamu na mamlaka ya kipekee ya Allah.
- Zungumza na wengine kwa heshima na uache uchaguzi wako wa maneno uonyeshe unyenyekevu.
Riwaya hii sahih ina mwongozo unaohusiana kuhusu jinsi ya kumsemesha mtu aliye chini ya mamlaka ya mtu mwingine.
Sahih al-Bukhari · #2518 (Sahih)Riwaya ya Abu Dharr inasisitiza kuwatendea vyema watu walio chini ya jukumu la mtu, hivyo inaendana na utu ambao hadith hii inahimiza.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.