Sahih al-Bukhari, hadithi 4476
Imepokelewa na Anas ibn Malik. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Muslim ibn Ibrahimalimhadithia al‑Bukhariمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 2Hishamهِشَامٌ
- 3Qatadaقَتَادَةُ
- 4Anasأَنَسٍ
- 5Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ أَبُو النَّاسِ، خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلاَئِكَتَهُ، وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَىْءٍ، فَاشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا. فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ ـ وَيَذْكُرُ ذَنْبَهُ فَيَسْتَحِي ـ ائْتُوا نُوحًا فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ. وَيَذْكُرُ سُؤَالَهُ رَبَّهُ مَا لَيْسَ لَهُ بِهِ عِلْمٌ فَيَسْتَحِي، فَيَقُولُ ائْتُوا خَلِيلَ الرَّحْمَنِ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ. فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ. وَيَذْكُرُ قَتْلَ النَّفْسِ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَيَسْتَحِي مِنْ رَبِّهِ فَيَقُولُ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ، وَكَلِمَةَ اللَّهِ وَرُوحَهُ. فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ، ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ. فَيَأْتُونِي فَأَنْطَلِقُ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ {لِي} فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي وَقَعْتُ سَاجِدًا، فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ، وَسَلْ تُعْطَهْ، وَقُلْ يُسْمَعْ، وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ. فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُهُ بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ، ثُمَّ أَشْفَعُ، فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ، ثُمَّ أَعُودُ إِلَيْهِ، فَإِذَا رَأَيْتُ رَبِّي ـ مِثْلَهُ ـ ثُمَّ أَشْفَعُ، فَيَحُدُّ لِي حَدًّا، فَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ {ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ} ثُمَّ أَعُودُ الرَّابِعَةَ فَأَقُولُ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ وَوَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ " إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ ". يَعْنِي قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى {خَالِدِينَ فِيهَا}.
Imetuambia Muslim bin Ibrahim, imetuambia Hisham, imetuambia Qatadah, kutoka kwa Anas - Allah amridhie - kutoka kwa Nabii ﷺ. Na Khalifa aliniambia: Imetuambia Yazid bin Zurai', imetuambia Sa'id kutoka kwa Qatadah kutoka kwa Anas - Allah amridhie - kutoka kwa Nabii ﷺ alisema:
"Watakuwa pamoja Waumini Siku ya Kiyama na watasema, 'Laiti tungeomba msafa (shafa'ah) kwa Mola wetu.' Basi watamjia Adamu na kusema, 'Wewe ni baba wa watu wote, Allah alikuumba kwa Mkono Wake, akawasujudishia malaika wake, na akakufundisha majina ya kila kitu; basi utuombee msafa kwa Mola wako ili atutulize mahali petu hapa.' Atakasema, 'Mimi si mtu wa hayo,' na atataja dhambi yake na kuona aibu. Atasema, 'Nendeni kwa Nuhu kwani yeye ni Mtume wa kwanza ambaye Allah alimtuma kwa watu wa ardhini.' Watamjia naye atasema, 'Mimi si mtu wa hayo.' Na atataja swali lake kwa Mola wake kuhusu jambo asilokuwa nalo ujuzi, akaone aibu, na atasema, 'Nendeni kwa Khalilur-Rahman (Ibrahim).' Watamjia naye atasema, 'Mimi si mtu wa hayo, nendeni kwa Musa, mja ambaye Allah aliongea naye moja kwa moja na akampa Taurati.' Watamjia naye atasema, 'Mimi si mtu wa hayo.' Na atataja kuua nafsi bila haki, akaone aibu mbele ya Mola wake, na atasema, 'Nendeni kwa Isa, Mja wa Allah na Mtume Wake, na Kalima Yake na Roho Yake.' Atakasema, 'Mimi si mtu wa hayo, nendeni kwa Muhammad ﷺ mja ambaye Allah amemsamehe dhambi zake za nyuma na za mbele.' Basi watanijia mimi, nami nitaenda hadi niombe idhini kwa Mola wangu, nikaombewa idhini. Nikimwona Mola wangu, nitasujudu, na ataniruhusu kukaa hivyo muda anavyotaka Allah, kisha itasemwa, 'Inua kichwa chako, omba utapewa, sema utasikiwa, na tafuta msafa utasafiziwa.' Basi nitainua kichwa changu na kumsifu Allah kwa sifa atakayonifundisha, kisha nitatafuta msafa, na atanipangia kikomo, nami nitawaingiza Peponi. Kisha nitarudi kwake, nikimwona Mola wangu - kama vile hapo awali - kisha nitatafuta msafa, na atanipangia kikomo, nami nitawaingiza Peponi {kisha nitarudi mara ya tatu}. Kisha nitarudi mara ya nne na kusema, 'Hakuna aliyebaki Motoni isipokuwa yule ambaye Qur'an imemzuilia na ikamlazimu kudumu milele.'" Abu Abdullah alisema: "Isipokuwa yule ambaye Qur'an imemzuilia," inamaanisha kauli ya Allah Ta'ala: {Wadumu humo milele}.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Siku ya Kiyama, Allah atakubali uombezi wa Muhammad ﷺ.
Ombi kwa niaba ya wengine ambalo Allah hulikubali Siku ya Ufufuo kwa mujibu wa idhini na mapenzi yake.
Kwa mujibu wa ufafanuzi wa Imam al-Bukhari, hili linawahusu watu ambao Qur'ani inasema watakaa Motoni milele.
Cheo cha heshima cha nabii Ibrahim, ambaye Allah alimchagua kuwa rafiki wa karibu.
Wanazuoni wa kale wamehitimisha kutokana na hili kwamba uombezi mkuu Siku ya Ufufuo utatolewa kwa Nabii Muhammad ﷺ, lakini kwa idhini ya Allah pekee. Mitume wanaofuatana wanaonyesha heshima yao kwa Allah na ufahamu wao wa wajibu binafsi; kusita kwao hakupunguzi hadhi yao ya juu. Al-Bukhari anafafanua kwamba sentensi ya mwisho inawahusu watu ambao wamehukumiwa kukaa Motoni milele. Hadithi hii pia inasisitiza kwamba rehema na hukumu ya Allah ndizo zinazoamua ni nani atakayeingia Peponi kupitia uombezi.
- Muombe Allah rehema na uwe na matumaini ya rehema yake, huku ukikumbuka kwamba uombezi unategemea idhini yake.
- Wajibika kwa matendo yako na ukikosea, rudi kwa Allah kwa toba ya kweli.
- Waheshimu mitume na utambue kwamba hadhi yao ya pekee hatimaye inatoka kwa Allah.
Riwaya hii imo moja kwa moja kando ya hadithi hii katika kitabu cha tafsiri cha al-Bukhari na husaidia kuelewa ufafanuzi unaozunguka aya za Qur'ani.
Sahih al-Bukhari · #4475 (Sahih)Riwaya hii sahihi pia ni sehemu ya muktadha huo wa tafsiri na inatoa maelezo ya ziada ya kinabii kuhusu Qur'ani.
Sahih al-Bukhari · #238 (Sahih)Kauli kwamba umma wa Muhammad ﷺ ndio wa mwisho na utakuwa wa kwanza Siku ya Ufufuo inahusiana na nafasi ya pekee ya waumini siku hiyo.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.