Sahih al-Bukhari, hadithi 4677
Imepokelewa na Ka'b ibn Malik. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Ka'b ibn Malik
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ رَاشِدٍ، أَنَّ الزُّهْرِيَّ، حَدَّثَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ،، وَهْوَ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ أَنَّهُ لَمْ يَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ غَيْرَ غَزْوَتَيْنِ غَزْوَةِ الْعُسْرَةِ وَغَزْوَةِ بَدْرٍ. قَالَ فَأَجْمَعْتُ صِدْقَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضُحًى، وَكَانَ قَلَّمَا يَقْدَمُ مِنْ سَفَرٍ سَافَرَهُ إِلاَّ ضُحًى وَكَانَ يَبْدَأُ بِالْمَسْجِدِ، فَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ، وَنَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَلاَمِي وَكَلاَمِ صَاحِبَىَّ، وَلَمْ يَنْهَ عَنْ كَلاَمِ أَحَدٍ مِنَ الْمُتَخَلِّفِينَ غَيْرِنَا، فَاجْتَنَبَ النَّاسُ كَلاَمَنَا، فَلَبِثْتُ كَذَلِكَ حَتَّى طَالَ عَلَىَّ الأَمْرُ، وَمَا مِنْ شَىْءٍ أَهَمُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَمُوتَ فَلاَ يُصَلِّي عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ يَمُوتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَكُونَ مِنَ النَّاسِ بِتِلْكَ الْمَنْزِلَةِ، فَلاَ يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ مِنْهُمْ، وَلاَ يُصَلِّي عَلَىَّ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَوْبَتَنَا عَلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ بَقِيَ الثُّلُثُ الآخِرُ مِنَ اللَّيْلِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ أُمِّ سَلَمَةَ، وَكَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ مُحْسِنَةً فِي شَأْنِي مَعْنِيَّةً فِي أَمْرِي، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا أُمَّ سَلَمَةَ تِيبَ عَلَى كَعْبٍ ". قَالَتْ أَفَلاَ أُرْسِلُ إِلَيْهِ فَأُبَشِّرَهُ قَالَ " إِذًا يَحْطِمَكُمُ النَّاسُ فَيَمْنَعُونَكُمُ النَّوْمَ سَائِرَ اللَّيْلَةِ ". حَتَّى إِذَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْفَجْرِ آذَنَ بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا، وَكَانَ إِذَا اسْتَبْشَرَ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ قِطْعَةٌ مِنَ الْقَمَرِ، وَكُنَّا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ الَّذِينَ خُلِّفُوا عَنِ الأَمْرِ الَّذِي قُبِلَ مِنْ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ اعْتَذَرُوا حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ لَنَا التَّوْبَةَ، فَلَمَّا ذُكِرَ الَّذِينَ كَذَبُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُتَخَلِّفِينَ، وَاعْتَذَرُوا بِالْبَاطِلِ، ذُكِرُوا بِشَرِّ مَا ذُكِرَ بِهِ أَحَدٌ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ {يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لاَ تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ} الآيَةَ.
Muhammad amenieleza, Ahmad bin Abi Shuaib alitueleza, Musa bin A'yan alitueleza, Ishaq bin Rashid alitueleza kwamba Zuhrii alimueleza akasema: Abdurrahman bin Abdullah bin Ka'b bin Malik alinikhabiri kutoka kwa baba yake, akasema: Nilimsikia baba yangu Ka'b bin Malik, na yeye ni mmoja wa watatu waliotubia, akisema kwamba hakukwepa kamwe kuandamana na Rasûlullah ﷺ katika vita vyovyote alivyopiga isipokuwa vita viwili: Vita vya Usra (Tabuk) na Vita vya Badr. Alisema:
"Niliamua kumwambia ukweli Rasûlullah ﷺ wakati wa adhuhuri, na mara chache alikuwa akirudi kutoka safarini isipokuwa wakati wa adhuhuri, na alianzia msikitini akasali raka mbili. Nabii ﷺ alikataza watu wasiongeeze nami wala na wenzangu wawili, lakini hakukataza mtu yeyote kuzungumza na waliosalia nyuma zaidi yetu. Hivyo watu waliepuka kuzungumza nasi, nikabaki katika hali hiyo hadi jambo likanilemea, na hakuna kitu kilichonihangaisha zaidi kuliko kifo changu kabla Nabii ﷺ hajanisalia janaza, au Rasûlullah ﷺ afariki nikiwa katika hali hiyo miongoni mwa watu ambapo hakuna atakayenizungumzia wala kunisalia janaza. Kisha Allah aliteremsha tuba yetu kwa Nabii wake ﷺ wakati ulipobaki theluthi ya mwisho ya usiku, na Rasûlullah ﷺ alikuwa kwa Umm Salama. Umm Salama alikuwa mwema kwangu na alijali kuhusu shida yangu. Rasûlullah ﷺ akasema: 'Ewe Umm Salama, Ka'b ametubiwa.' Akasema: 'Je nisimtume mtu kumpelekea habari njema?' Akajibu: 'Ikiwa utafanya hivyo, watu watakushambulia na kukuzuieni usingizi usiku kucha.' Hadi Rasûlullah ﷺ aliposali swala ya Alfajiri, akatangaza tuba ya Allah kwetu. Na alipofurahishwa, uso wake hung'aa kana kwamba ni kipande cha mwezi. Sisi watatu tuliosalia nyuma tulikuwa tofauti na wale waliotoa udhuru na kukubaliwa; lakini walioongea uongo kwa Rasûlullah ﷺ na kubaki nyuma wakitetea kwa uwongo, walitajwa kwa sifa mbaya zaidi. Allah Subhanahu akasema: {Watakujulisheni udhuru wao utakaporudi kwao. Sema: Msitoee udhuru, hatutawaamini. Allah ametuarifu habari zenu, na Allah ataona matendo yenu pamoja na Mtume Wake}."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Kaʿb alichagua kusema ukweli, na Allah akakubali toba ya wale watatu.
Kaʿb ibn Malik anasimulia kutohudhuria kwake msafara wa Tabuk, uamuzi wake wa kumjibu Mtume ﷺ kwa ukweli, na kipindi ambacho Waislamu walijitenga naye na wenzake wawili. Allah alikubali toba yao na akateremsha aya kuhusu jambo hili katika Surat at-Tawbah.
Kaʿb ibn Malik na wenzake wawili, ambao suala lao liliahirishwa mpaka Allah alipokubali toba yao.
Jina jingine la msafara wa Tabuk, uliofanyika katika mazingira magumu.
Swala ya faradhi ya asubuhi inayoswaliwa kabla ya kuchomoza kwa jua.
Wanazuoni wa kale, akiwemo an-Nawawi na Ibn Hajar, wanasisitiza kwamba kukiri kwa Kaʿb kwa moyo wazi kulikuwa bora kuliko kutoa kisingizio cha uongo. Wanatoa funzo kwamba toba ya kweli huambatana na ukweli, subira na kukubali matokeo ya makosa. Riwaya hii pia inaonyesha kuwa kujitenga kwa jamii kwa muda katika hali hii maalumu kulikuwa hatua ya malezi; si ruhusa ya jumla ya kuwakwepa watu kiholela.
- Sema ukweli unapohitajika kueleza kosa lako, hata kama uongo unaonekana kukupa faida ya muda mfupi.
- Tubu kwa kukiri kosa lako kwa uaminifu, kumwomba Allah msamaha na kuboresha mwenendo wako.
- Mpe mtu anayetubu nafasi ya kurejea, na epuka kusengenya au kumdhalilisha bila sababu.
Riwaya hii inaendeleza kisa cha Kaʿb na kuangazia jinsi alivyoitikia alipopata habari njema kwamba toba yake imekubaliwa.
Sahih al-Bukhari · #4679 (Sahih)Riwaya hii inazungumzia wahyi kuhusu wale walioachwa nyuma wakati wa Tabuk na tofauti kati ya kurejea kwa dhati na visingizio vya uongo.
Sahih al-Bukhari · #7 (Sahih)Mazungumzo ya Heraclius na Abu Sufyan pia yanaonyesha uzito ambao Uislamu huupa ushahidi wa kweli.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.