Sahih al-Bukhari, hadithi 4747
Imepokelewa na Abdullah ibn Abbas. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Muhammad ibn Bashsharalimhadithia al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ
- 2Ibn Abu Adiابْنُ أَبِي عَدِيٍّ
- 3Hisham ibn Hassanهِشَامِ بْنِ حَسَّانَ
- 4Ikrimaعِكْرِمَةُ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ، قَذَفَ امْرَأَتَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِشَرِيكِ بْنِ سَحْمَاءَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْبَيِّنَةَ أَوْ حَدٌّ فِي ظَهْرِكَ ". فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا رَأَى أَحَدُنَا عَلَى امْرَأَتِهِ رَجُلاً يَنْطَلِقُ يَلْتَمِسُ الْبَيِّنَةَ. فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْبَيِّنَةَ وَإِلاَّ حَدٌّ فِي ظَهْرِكَ " فَقَالَ هِلاَلٌ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنِّي لَصَادِقٌ، فَلَيُنْزِلَنَّ اللَّهُ مَا يُبَرِّئُ ظَهْرِي مِنَ الْحَدِّ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ، وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ {وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ} فَقَرَأَ حَتَّى بَلَغَ {إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ} فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا فَجَاءَ هِلاَلٌ، فَشَهِدَ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ ". ثُمَّ قَامَتْ فَشَهِدَتْ فَلَمَّا كَانَتْ عِنْدَ الْخَامِسَةِ وَقَّفُوهَا، وَقَالُوا إِنَّهَا مُوجِبَةٌ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَتَلَكَّأَتْ وَنَكَصَتْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهَا تَرْجِعُ ثُمَّ قَالَتْ لاَ أَفْضَحُ قَوْمِي سَائِرَ الْيَوْمِ، فَمَضَتْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَبْصِرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَكْحَلَ الْعَيْنَيْنِ سَابِغَ الأَلْيَتَيْنِ خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ، فَهْوَ لِشَرِيكِ بْنِ سَحْمَاءَ ". فَجَاءَتْ بِهِ كَذَلِكَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ مَا مَضَى مِنْ كِتَابِ اللَّهِ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌ ".
Muhammad bin Bashshar alinitaarifu, Ibn Abi Adiyy alituarifu, kutoka kwa Hisham bin Hassan, Ikrimah alituarifu, kutoka kwa Ibn Abbas kwamba Hilal bin Umaiya alimlaumu mke wake mbele ya Nabii ﷺ kwa kuzini na Sharik bin Sahmaa. Nabii ﷺ akasema:
"Leta ushahidi au utapigwa viboko mgongoni mwako." Akasema: "Ewe Mjumbe wa Allah! Je, mtu yeyote kati yetu akimuona mwanaume juu ya mke wake, ataenda kutafuta mashahidi?" Nabii ﷺ aliendelea kusema: "Leta ushahidi, la sivyo utapigwa viboko mgongoni mwako." Hilal akasema: "Na Yule aliyekutuma kwa Haki, mimi ni mwaminifu, na hakika Allah atateremsha kitakachokutakasa mgongo wangu dhidi ya adhabu." Basi Jibril alishuka na kuteremsha: {Na wale wanaowalaumu wake zao...} Akasoma hadi alipofika: {...ikiwa ni miongoni mwa wa kweli.} Kisha Nabii ﷺ akaondoka na akamtumia ujumbe mwanamke huyo, naye Hilal akaenda kumleta. Hilal akatoa shahada, huku Nabii ﷺ akisema: "Hakika Allah anajua kuwa mmoja wenu ni mwongo, basi je, kuna yeyote kati yenu anayetubu?" Kisha mwanamke huyo akasimama na kutoa shahada. Alipofika ya tano, walimsitisha na kusema: "Hii inalazimisha adhabu." Ibn Abbas alisema: Akasita na kurudi nyuma kiasi kwamba tulidhani angerudi, kisha akasema: "Sitawaibisha watu wangu siku nzima," na akaendelea. Nabii ﷺ akasema: "Mchunguzeni; ikiwa atamzaa mtoto mwenye macho meusi, matako makubwa, na mapaja manene, basi ni wa Sharik bin Sahmaa." Akamzaa mtoto wa sifa hizo. Nabii ﷺ akasema: "Ilingekuwa si yaliyopita katika Kitabu cha Allah, ningekuwa na jambo kubwa naye."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Katika tuhuma ndani ya ndoa, kuna utaratibu maalumu wa viapo.
Hilal ibn Umayya alimshitaki mke wake kwa uzinzi mbele ya Mtume ﷺ, akisema alikuwa na uhusiano na Sharik ibn Sahma'. Kisha utaratibu wa li'an ukateremshwa, kama ilivyotajwa katika Qur'ani 24:6–9.
Utaratibu uliowekwa wa viapo vya pande zote, pale mume anapomshtaki mke wake kwa uzinzi bila kuwa na mashahidi wanne.
Katika muktadha huu, ni ushahidi unaotakiwa kuthibitisha shtaka la uzinzi.
Wanazuoni wa kale walihitimisha kutokana na Qur'ani 24:6–9 na hadithi hii kwamba li'an ni isipokuwa maalumu kwa kanuni ya kawaida ya ushahidi katika tuhuma za uzinzi baina ya wanandoa. Mume na mke kila mmoja hutoa viapo vilivyowekwa; kiapo cha tano kina onyo kali. Madhehebu yanajadili kwa kina athari mahususi za kisheria na masharti ya utaratibu huu katika fiqhi yao, lakini hayaoni li'an kuwa ruhusa ya kutoa tuhuma zisizo na msingi. Mtume ﷺ pia alionyesha kwamba kufanana kwa mtoto kwa sura hakuwezi, peke yake, kuchukua nafasi ya utaratibu huo au hukumu ya Mwenyezi Mungu.
- Usimshtaki mtu kwa kosa kubwa la maadili bila ushahidi unaotakiwa; maneno yanaweza kusababisha madhara makubwa.
- Wasilisha mzozo wa ndoa kwa wataalamu wenye mamlaka na ufuate utaratibu uliowekwa badala ya kujichukulia hatua za adhabu.
- Chukulia viapo na ushahidi kwa uzito: hadithi inasisitiza wajibu wa kusema kweli na onyo dhidi ya kusema uongo.
Hadithi hii pia inahusu tuhuma baina ya wanandoa na inafafanua utaratibu wa viapo.
Sahih al-Bukhari · #4746 (Sahih)Kisa hicho pia kinajadili utaratibu unaotumika mume anapomshtaki mke wake bila mashahidi wanne.
Sahih al-Bukhari · #4749 (Sahih)Hadithi hii inaunganisha aya zinazohusu li'an na kisa kingine kilichopokewa, na kusaidia kuelewa muktadha.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.