Sahih al-Bukhari, hadithi 4774
Imepokelewa na Abdullah ibn Masud. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Abdullah ibn Masud
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، وَالأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يُحَدِّثُ فِي كِنْدَةَ فَقَالَ يَجِيءُ دُخَانٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَأْخُذُ بِأَسْمَاعِ الْمُنَافِقِينَ وَأَبْصَارِهِمْ، يَأْخُذُ الْمُؤْمِنَ كَهَيْئَةِ الزُّكَامِ. فَفَزِعْنَا، فَأَتَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ، وَكَانَ مُتَّكِئًا، فَغَضِبَ فَجَلَسَ فَقَالَ مَنْ عَلِمَ فَلْيَقُلْ، وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ. فَإِنَّ مِنَ الْعِلْمِ أَنْ يَقُولَ لِمَا لاَ يَعْلَمُ لاَ أَعْلَمُ. فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم {قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ} وَإِنَّ قُرَيْشًا أَبْطَئُوا عَنِ الإِسْلاَمِ فَدَعَا عَلَيْهِمِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَيْهِمْ بِسَبْعٍ كَسَبْعِ يُوسُفَ، فَأَخَذَتْهُمْ سَنَةٌ حَتَّى هَلَكُوا فِيهَا، وَأَكَلُوا الْمَيْتَةَ وَالْعِظَامَ وَيَرَى الرَّجُلُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ "، فَجَاءَهُ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ جِئْتَ تَأْمُرُنَا بِصِلَةِ الرَّحِمِ، وَإِنَّ قَوْمَكَ قَدْ هَلَكُوا فَادْعُ اللَّهَ، فَقَرَأَ {فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ} إِلَى قَوْلِهِ {عَائِدُونَ} أَفَيُكْشَفُ عَنْهُمْ عَذَابُ الآخِرَةِ إِذَا جَاءَ ثُمَّ عَادُوا إِلَى كُفْرِهِمْ فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى {يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى} يَوْمَ بَدْرٍ وَلِزَامًا يَوْمَ بَدْرٍ {الم * غُلِبَتِ الرُّومُ} إِلَى {سَيَغْلِبُونَ} وَالرُّومُ قَدْ مَضَى.
Masruq amesimulia: Wakati mtu mmoja alipokuwa akihadithia katika kabila la Kinda, alisema, 'Siku ya Kiyama kutakuwa na moshi utakaowafunika masikio na macho ya wanafiki, na kwa muumini utakuwa kama mafua tu.' Tukapatwa na hofu, nikamwendea Ibn Mas'ud ambaye alikuwa amelala pembeni. Akakasirika na kuketi, akasema: 'Mwenye kujua aseme, na asiyejua aseme Allah anajua zaidi. Kwani sehemu ya elimu ni kusema
"sijui" kuhusu usichokijua. Allah amemwambia Nabii wake ﷺ: {Sema: Siwaombi ujira wowote kwa ajili ya haya, wala mimi si miongoni mwa waliojifanya} (38:86). Na kweli Quraish walichelewa kuingia Uislamu, hivyo Nabii ﷺ aliwaombea dhidi yao akisema: 'Ewe Allah! Nisaidie dhidi yao kwa miaka saba kama ile ya Yusufu.' Ikawapata njaa kali hadi waliharibika, wakala nyama za wanyama waliokufa na mifupa, na mtu aliona kitu kama moshi kati ya anga na ardhi kwa sababu ya njaa kali. Abu Sufyan akaja na kusema: 'Ewe Muhammad! Umekuja kutuamuru kuunganisha ndugu, na watu wako wameangamia, basi mwombe Allah.' Kisha Ibn Mas'ud akasoma: {Basi subiri siku ambayo anga italetwa na moshi ulio wazi... lakini hakika mtarudi!} (44:10-15). Ibn Mas'ud akaongeza: Adhabu iliinuliwa, lakini walirudi kwenye ukafiri wao. Hivyo Allah akawatishia: {Siku tutakapowashika kwa mkamato mkubwa} (44:16), na hiyo ni Siku ya Badr. Na kauli ya Allah 'Lizaman' inarejelea Siku ya Badr. Na kauli ya Allah: {Alif Lam Mim. Warumi wameshikwa, na wao baada ya kushikwa watakuwa washindi} (30:1-3) inaashiria kuwa kushindwa kwa Warumi kumepita.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Ibn Masʿud anatufundisha kwamba kusema kwa uaminifu ‘sijui’ ni sehemu ya elimu.
Masruq anasimulia kwamba mzungumzaji mmoja huko Kinda alitoa ufafanuzi kuhusu moshi wa Siku ya Kiyama. Ibn Masʿud alipinga ufafanuzi huo na akaziunganisha aya za moshi na njaa iliyoikumba Quraysh pamoja na matukio yaliyohusu Badr.
Kabila la Kiarabu; Masruq alisikia huko hotuba kuhusu moshi.
Ishara iliyotajwa katika Sura Ad-Dukhan; Ibn Masʿud hapa anaifafanua kuwa ni mwonekano uliofanana na moshi wakati wa njaa ya Quraysh.
Adhabu kali; Ibn Masʿud anaifafanua aya hii kuwa inarejelea Vita vya Badr.
Ibn Masʿud anasisitiza kwamba mtu anapaswa kufikisha elimu aliyo nayo, lakini asipokuwa na elimu aseme kwa uaminifu kwamba hajui. Ufafanuzi wa Qur’ani unahitaji tahadhari na uelewa wa muktadha. Ufafanuzi wake unaunganisha aya za moshi na njaa iliyowapata Quraysh, na adhabu kubwa na Badr; wanazuoni pia hujadili riwaya nyingine kuhusu moshi na kuzitathmini kwa pamoja wanapofafanua aya hizo.
- Ukiulizwa swali ambalo hujui jibu lake, sema kwa uaminifu: ‘Allah ndiye ajuaye zaidi; mimi sijui.’
- Kagua chanzo na muktadha kabla ya kusimulia ufafanuzi wa aya ya Qur’ani.
- Fikisha elimu kwa uangalifu na tofautisha wazi kati ya kile maandishi yanasema na maoni yako binafsi.
Riwaya hii pia inataja dua ya Mtume ﷺ ya kuomba miaka saba ya njaa, kama miaka ya Yusuf, hivyo inaendana na ufafanuzi wa kihistoria wa moshi.
Sahih al-Bukhari · #4776 (Sahih)Hadithi hii pia imo katika kitabu cha tafsiri na ina riwaya ya Ibn Masʿud kuhusu ufafanuzi wa aya ya Qur’ani.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.