Sahih al-Bukhari, hadithi 6721
Imepokelewa na Abu Musa al-Ash'ari. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa al‑Bukhari hadi kwa Zahdam al‑Jarmi
- 1Ali ibn Hujralimhadithia al‑Bukhariعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Ayyubأَيُّوبَ
- 4Al‑Qasim at‑Tamimiالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ
- 5Zahdam al‑Jarmiزَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini. Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ إِخَاءٌ وَمَعْرُوفٌ ـ قَالَ ـ فَقُدِّمَ طَعَامٌ ـ قَالَ ـ وَقُدِّمَ فِي طَعَامِهِ لَحْمُ دَجَاجٍ ـ قَالَ ـ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مَوْلًى ـ قَالَ ـ فَلَمْ يَدْنُ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى ادْنُ، فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ. قَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا قَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ أَبَدًا. فَقَالَ ادْنُ أُخْبِرْكَ عَنْ ذَلِكَ، أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَسْتَحْمِلُهُ، وَهْوَ يُقْسِمُ نَعَمًا مِنْ نَعَمِ الصَّدَقَةِ ـ قَالَ أَيُّوبُ أَحْسِبُهُ قَالَ وَهْوَ غَضْبَانُ ـ قَالَ " وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ". قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَقِيلَ أَيْنَ هَؤُلاَءِ الأَشْعَرِيُّونَ فَأَتَيْنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، قَالَ فَانْدَفَعْنَا فَقُلْتُ لأَصْحَابِي أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ، فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْنَا فَحَمَلَنَا، نَسِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لَئِنْ تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، ارْجِعُوا بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْنُذَكِّرْهُ يَمِينَهُ. فَرَجَعْنَا فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا فَظَنَنَّا ـ أَوْ فَعَرَفْنَا ـ أَنَّكَ نَسِيتَ يَمِينَكَ. قَالَ " انْطَلِقُوا، فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ، إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ، فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ". تَابَعَهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ وَالْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيِّ. حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا. حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا.
Zahdam al-Jarmi amesimulia: Tulikuwa pamoja na Abu Musa, na kulikuwa na udugu na wema kati yetu na kabila hili la Jarm. Akasema: Chakula kiliwekwa mbele yake, na katika chakula hicho kulikuwa na nyama ya kuku. Akasema: Na katika watu hao kulikuwa na mwanaume kutoka Bani Taimillah, mwenye rangi nyekundu kana kwamba ni mawali (mtumwa aliyeachiliwa). Akasema: Hakuwa karibu [kula]. Abu Musa akamwambia: Karibu, kwa maana nimemwona Rasûlullah ﷺ akila nyama hiyo. Mtu huyo akasema: Nimemuona [kuku] akila kitu nilichokiona kuwa ni najisi, nikapa kiapo kwamba sitakula kamwe. Abu Musa akasema: Karibu, nitakuarifu kuhusu hilo. Tulimjia Rasûlullah ﷺ tukiwa kundi la Waash'ariyyin tukimuomba tupewe vyombo vya kusafiria, naye alikuwa anagawanya ngamia za sadaka. Aiyub akasema: Nadhani alisema alikuwa na hasira. Rasûlullah ﷺ akasema: 'Wallahi! Sitawabeba, wala sina cha kuwabebeni.' Tukiondoka, Rasûlullah ﷺ akapelekewa ngamia za nyara, akaulizwa: 'Wako wapi wale Waash'ariyyin?' Tukaja, akatuamuru tupewe ngamia tano zenye manyoya meuze nchoni. Tukaondoka, nikawaambia wenziangu: Tulimjia Rasûlullah ﷺ tukimuomba atubebe, akaapa kututubeba, kisha akatutumia na kutubeba. Je, Rasûlullah ﷺ amesahau kiapo chake? Wallahi! Ikiwa tutamsahaulisha Rasûlullah ﷺ kiapo chake, hatufanikiwi kamwe. Rudi pamoja nasi kwa Rasûlullah ﷺ tumkumbushe kiapo chake. Tukarudi na kusema: Ewe Rasûlullah ﷺ! Tulikujia tukikuomba utubebe, ukaapa kututubeba, kisha ukatubeba; tukadhani—au tukajua—kwamba umesahau kiapo chako. Akasema: 'Nendeni, kwa maana Allah ndiye amewabeba. Wallahi! InshaAllah, siapi kiapo kisha nikaona kingine ni bora zaidi yake, isipokuwa nitafanya kilicho bora na nikifidie kiapo hicho.' Hammad bin Zaid amefuatilia riwaya hii kupitia Aiyub, kutoka kwa Abu Qilabah na Al-Qasim bin Asim al-Kulaibi. Qutaibah ametusimulia, Abdul-Wahhab ametusimulia, kutoka kwa Aiyub, kutoka kwa Abu Qilabah na Al-Qasim at-Tamimi, kutoka kwa Zahdam, kwa hadithi hii. Abu Ma'mar ametusimulia, Abdul-Warith ametusimulia, Aiyub ametusimulia, kutoka kwa Al-Qasim, kutoka kwa Zahdam, kwa hadithi hii.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Ikiwa kiapo kinakuzuia kufanya lililo bora zaidi, fanya lililo bora zaidi na utoe kafara ya kiapo.
Mtu mmoja alikataa kula kuku kwa sababu alimwona akila kitu alichokichukia. Abu Musa alimweleza jinsi Mtume ﷺ, baada ya kiapo, alivyowapa ngamia watu wa Ash'ari na kueleza kwamba alikuwa amefanya lililo bora zaidi na kutoa kafara ya kiapo chake.
Tamko la dhati ambalo mtu humshuhudisha Allah.
Tendo lililowekwa na sheria ambalo mtu hufanya ili kufidia kiapo halali ambacho hakukitimiza.
Sadaka ya lazima inayotolewa kwa wanaostahili kwa mujibu wa sheria za Kiislamu.
Wanazuoni wanahitimisha kutokana na riwaya hii kwamba mtu hapaswi kuruhusu kiapo kimzuie kufanya chaguo linaloruhusiwa na lililo bora zaidi; afanye lililo bora zaidi na atoe kafara iliyowekwa. Hadithi hii pia inaonyesha kwamba kosa au kiapo kilichosahaulika si sababu ya kuacha lengo jema. Madhehebu ya fiqhi yanajadili masharti na namna kamili ya kafara kwa kutegemea matini nyingine zinazohusu viapo.
- Usishikilie kiapo kwa gharama yoyote ikiwa kuna chaguo linaloruhusiwa ambalo ni bora zaidi kwa uwazi; basi toa kafara inayohitajika.
- Ukiwa na shaka kuhusu kiapo au kafara yake, omba ushauri kwa mwanazuoni anayeaminika.
- Usihukumu chakula kwa kutegemea tu kutokukipenda binafsi; fuata maarifa ya kuaminika kuhusu kilicho halali.
Riwaya hii sahihi pia inataja kwamba Mtume ﷺ alifidia kiapo chake na akafanya lililo bora zaidi.
Sahih al-Bukhari · #6722 (Sahih)Riwaya hii sahihi inazungumzia kafara pale mtu anapoona chaguo lililo bora zaidi baada ya kuapa.
Sahih al-Bukhari · #6723 (Sahih)Riwaya hii sahihi inaafikiana na mwongozo wa kutotanguliza kiapo kuliko tendo lililo bora zaidi.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.