Sahih Muslim, hadithi 4607
Imepokelewa na Abdullah ibn Abbas. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Abdullah ibn Abbas
Sahih Muslim kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ، حُمَيْدٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ رَافِعٍ - قَالَ ابْنُ رَافِعٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ، أَخْبَرَهُ مِنْ، فِيهِ إِلَى فِيهِ قَالَ انْطَلَقْتُ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَبَيْنَا أَنَا بِالشَّأْمِ إِذْ جِيءَ بِكِتَابٍ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى هِرَقْلَ يَعْنِي عَظِيمَ الرُّومِ - قَالَ - وَكَانَ دِحْيَةُ الْكَلْبِيُّ جَاءَ بِهِ فَدَفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ عَظِيمُ بُصْرَى إِلَى هِرَقْلَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَلْ هَا هُنَا أَحَدٌ مِنْ قَوْمِ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالُوا نَعَمْ - قَالَ - فَدُعِيتُ فِي نَفَرٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَدَخَلْنَا عَلَى هِرَقْلَ فَأَجْلَسَنَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا مِنْ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا . فَأَجْلَسُونِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَجْلَسُوا أَصْحَابِي خَلْفِي ثُمَّ دَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ لَهُ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنِ الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ . قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَايْمُ اللَّهِ لَوْلاَ مَخَافَةَ أَنْ يُؤْثَرَ عَلَىَّ الْكَذِبُ لَكَذَبْتُ . ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُ كَيْفَ حَسَبُهُ فِيكُمْ قَالَ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو حَسَبٍ قَالَ فَهَلْ كَانَ مِن�� آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ لاَ . قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ . قَالَ وَمَنْ يَتَّبِعُهُ أَشْرَافُ النَّاسِ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ . قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قَالَ قُلْتُ لاَ بَلْ يَزِيدُونَ . قَالَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَنْ دِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ سَخْطَةً لَهُ قَالَ قُلْتُ لاَ . قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قَالَ قُلْتُ تَكُونُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالاً يُصِيبُ مِنَّا وَنُصِيبُ مِنْهُ . قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ . وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لاَ نَدْرِي مَا هُوَ صَانِعٌ فِيهَا . قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَمْكَنَنِي مِنْ كَلِمَةٍ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرَ هَذِهِ . قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ قَالَ قُلْتُ لاَ . قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ حَسَبِهِ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو حَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي أَحْسَابِ قَوْمِهَا . وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ فِي آبَائِهِ مَلِكٌ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ . فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ . وَسَأَلْتُكَ عَنْ أَتْبَاعِهِ أَضُعَفَاؤُهُمْ أَمْ أَشْرَافُهُمْ فَقُلْتَ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ . وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ . فَقَدْ عَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ يَذْهَبَ فَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ . وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَنْ دِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَهُ سَخْطَةً لَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ . وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ إِذَا خَالَطَ بَشَاشَةَ الْقُلُوبِ . وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ . وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ فَزَعَمْتَ أَنَّكُمْ قَدْ قَاتَلْتُمُوهُ فَتَكُونُ الْحَرْبُ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ سِجَالاً يَنَالُ مِنْكُمْ وَتَنَالُونَ مِنْهُ . وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى ثُمَّ تَكُونُ لَهُمُ الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ لاَ يَغْدِرُ . وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ تَغْدِرُ . وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ . فَقُلْتُ لَوْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ ائْتَمَّ بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ . قَالَ ثُمَّ قَالَ بِمَ يَأْمُرُ كُمْ قُلْتُ يَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّلَةِ وَالْعَفَافِ قَالَ إِنْ يَكُنْ مَا تَقُولُ فِيهِ حَقًّا فَإِنَّهُ نَبِيٌّ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَمْ أَكُنْ أَظُنُّهُ مِنْكُمْ وَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لأَحْبَبْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمَيْهِ وَلَيَبْلُغَنَّ مُلْكُهُ مَا تَحْتَ قَدَمَىَّ . قَالَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ " بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ وَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ وَ { يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ} فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ ارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ عِنْدَهُ وَكَثُرَ اللَّغْطُ وَأَمَرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا . قَالَ فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ خَرَجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ لَيَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ - قَالَ - فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا بِأَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ .
Imetuambiwa na Ishaq bin Ibrahim Al-Hanzali, Ibn Abi Umar, Muhammad bin Rafi', na Abd bin Humaid — na maneno hayo ni ya Ibn Rafi' — Ibn Rafi' na Ibn Abi Umar walisema: 'Imetuambiwa,' huku wengine wawili wakisema: 'Imetuarifiwa na Abdur-Razzaq.' Imetuarifiwa na Ma'mar, kutoka kwa Az-Zuhri, kutoka kwa Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah, kutoka kwa Ibn Abbas, kwamba Abu Sufyan alimuarifu moja kwa moja. Alisema: 'Nilisafiri wakati wa kipindi cha mkataba kati yangu na Rasûlullah ﷺ. Nilipokuwa Sham (Syria), barua kutoka kwa Rasûlullah ﷺ iliwasilishwa kwa Hiraql (Heraclius), Mfalme Mkuu wa Warumi. Iliiletwa na Dihyah Al-Kalbi na kuipeleka kwa gavana wa Busra, naye akaifikisha kwa Hiraql. Hiraql alisema:
"Je, kuna mtu yeyote hapa kutoka kwa watu wa mtu huyu anayedai kuwa Nabii?" Wakasema: "Ndiyo." Kwa hivyo, niliitwa pamoja na watu wachache wa Quraysh. Tuliingia kwa Hiraql na akatukalisha mbele yake. Aliuliza: "Ni nani kati yenu aliye karibu zaidi kwa ukoo na mtu huyu anayedai kuwa Nabii?" Abu Sufyan alisema: "Mimi." Kwa hivyo wakanikalisha mbele yake na wenzangu nyuma yangu. Kisha akamwita mtafsiri wake na kumwambia: "Waambie kwamba nitamuuliza mtu huyu kuhusu yule mtu anayedai kuwa Nabii. Ikiwa atanidanganya, mpingeni." Abu Sufyan alisema: 'Mungu apewe sifa, lau si hofu ya kushtakiwa kwa uwongo, ningeliidanganya.' Kisha akamwambia mtafsiri wake: "Muulize kuhusu nasabu yake kwenu." Nikasema: "Yeye ana nasabu nzuri kwetu." Akauliza: "Je, kulikuwa na mfalme katika mababu zake?" Nikasema: "La." Akauliza: "Je, mlimshtaki kwa uwongo kabla ya kusema alichosema?" Nikasema: "La." Akauliza: "Ni nani wanamfuata, watu wenye heshima au maskini?" Nikasema: "Bali maskini." Akauliza: "Je, wanaongezeka au kupungua?" Nikasema: "La, bali wanaongezeka." Akauliza: "Je, kuna mtu anayerudi nyuma kutoka kwenye dini yake baada ya kujiunga nayo kwa hasira?" Nikasema: "La." Akauliza: "Je, mmepigana naye vita?" Nikasema: "Ndiyo." Akauliza: "Vipi vilivyokuwa vita vyenu naye?" Nikasema: "Vita kati yetu na yeye ni vya kubadilishana; wakati mwingine anatushinda na wakati mwingine tunamshinda." Akauliza: "Je, huwa anasalia?" Nikasema: "La. Na sasa tuko katika mkataba nasi hatujui atafanya nini ndani yake." Abu Sufyan alisema: 'Mungu apewe sifa, sikuweza kuingiza neno lolote isipokuwa hili.' Akauliza: "Je, kuna mtu aliyewahi kusema haya kabla yake?" Nikasema: "La." Akamwambia mtafsiri wake: "Mwambie: Nilikuuliza kuhusu nasabu yake ukasema ana nasabu nzuri kwenu, na hivyo ndivyo Mitume wanavyotumwa kutoka kwa nasabu bora za watu wao. Nilikuuliza ikiwa kulikuwa na mfalme katika mababu zake ukasema la. Lau kulikuwa na mfalme, ningesema ni mtu anayetaka ufalme wa mababu zake. Nilikuuliza kuhusu wafuasi wake kama ni maskini au wenye heshima, ukasema ni maskini, na hao ndio wafuasi wa Mitume. Nilikuuliza ikiwa mlimshtaki kwa uwongo kabla ya kusema alichosema, ukasema la. Kwa hivyo nimejua hakungeacha uwongo kwa watu kisha akaenda kuudanganya Mwenyezi Mungu. Nilikuuliza ikiwa kuna mtu anayerudi nyuma kutoka kwenye dini yake baada ya kujiunga nayo, ukasema la. Na hivyo ndivyo Imani inavyokuwa inapoingia kwenye furaha ya mioyo. Nilikuuliza ikiwa wanaongezeka au kupungua, ukasema wanaongezeka, na hivyo ndivyo Imani inavyokuwa hadi ikamilike. Nilikuuliza ikiwa mmepigana naye vita ukasema ndiyo, na vita ni za kubadilishana, wakati mwingine anashinda na wakati mwingine mnashinda. Na hivyo ndivyo Mitume wanavyopimwa kisha mwisho wao ni ushindi. Nilikuuliza ikiwa husalia ukasema hasalii, na hivyo ndivyo Mitume wasivyosalia. Nilikuuliza ikiwa kuna mtu aliyewahi kusema haya kabla yake ukasema la. Ningekuwa amesema haya kabla, ningesema ni mtu anayefuata kauli iliyosemwa kabla." Kisha akauliza: "Anaamrisha nini?" Nikasema: "Anatuamuru kuswali, kutoa Zakaat, kuunganisha uhusiano wa ndugu, na kuwa na uchastity." Akasema: "Ikiwa unachosema ni kweli, basi yeye ni Nabii. Nilijua kwamba atatoka lakini sikudhani angekuwa kutoka kwenu. Lau ningejua kuwa naweza kumfikia, ningependa kukutana naye; na lau ningekuwa kwake, ningemfulia miguu yake. Na ufalme wake utafika mahali penye miguu yangu." Kisha akaita barua ya Rasûlullah ﷺ na akaisoma. Ndani yake ilikuwa imeandikwa: "Kwa Jina la Allah, Mwingi wa Rehema, Mwenye Kurehemu. Kutoka kwa Muhammad, Rasûl wa Allah, kwenda kwa Hiraql, Mfalme Mkuu wa Warumi. Amani iwe juu ya anayefuata uwongofu. Baada ya hapo, ninakualika kwenye wito wa Uislamu. Silimu uokoke. Silimu Allah atakupe thawabu yako mara mbili. Lakini ukigeuka, basi juu yako itakuwa dhambi ya Ariisiyin (wafanyakazi). 'Enyi Watu wa Kitabu, njoni kwenye neno sawa kati yetu na nyinyi: tusimwabudu ila Allah, tusimshirikishe chochote, na baadhi yetu wasichukulie baadhi kuwa ni Rabo badala ya Allah.' Ikiwatageuka, semani: 'Shuhudieni kwamba sisi ni Waislamu.'" Alipomaliza kusoma barua hiyo, sauti zilipanda juu karibu naye na kelele nyingi zikatokea, akaamuru tutolewe nje. Nikawaambia wenzangu tulipotoka: 'Jambo la Mwana wa Abu Kabsha limekuwa kubwa! Hata mfalme wa Bani Al-Asfar (Warumi) anamhofia.' Sikuacha kuwa na uhakika kwamba jambo la Rasûlullah ﷺ litashinda hadi Allah aliponiingizia Uislamu.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Hiraql alitambua ishara za utume katika ukweli wa Muhammad ﷺ.
Abū Sufyān alisimulia kuhusu kukutana kwake na mfalme Hiraql huko Syria wakati wa mapatano ya kusitisha vita na Mtume ﷺ. Hiraql alimuuliza kuhusu Muhammad ﷺ kisha akasoma barua yake iliyokuwa na mwaliko wa kuingia katika Uislamu.
Mfalme wa Dola ya Roma ya Mashariki, anayetajwa katika riwaya kuwa mtawala wa Warumi.
Aina ya sadaka ya lazima ambayo Waislamu hutoa kwa kutimiza masharti yaliyowekwa.
Makubaliano yaliyofanywa au mkataba wa amani unaopaswa kutimizwa.
Wanazuoni wa kale wanatoa kutokana na maswali ya Hiraql kwamba ukweli kabla ya utume, wafuasi walio imara, na kutimiza mikataba ni ishara za kuaminika kwa mjumbe. Riwaya hii pia inasisitiza kwamba waumini wanaweza kuongezeka kwa idadi na kwamba wajumbe hupitia majaribu kabla ya ushindi wa mwisho kufika. Wito wa kuswali, kutoa zaka, kudumisha undugu wa kifamilia na kujisitiri unaonyesha kuwa imani inahusiana na ibada na tabia njema.
- Sema ukweli, hata pale ambapo hauungi mkono msimamo wako mwenyewe.
- Timiza ahadi na mapatano, hata kwa watu ambao mna mgogoro nao.
- Ionyeshe imani yako kupitia swala, kuitunza familia na tabia ya kujisitiri.
Toleo hili pia linasimulia maswali ya Hiraql kwa Abū Sufyān na tathmini yake ya ishara za utume.
Sahih Muslim · #4609 (Sahih)Riwaya hii inataja kwamba Mtume ﷺ alituma barua kwa watawala, hivyo inahusiana na barua yake kwa Hiraql.
Sahih al-Bukhari · #2 (Sahih)Riwaya mashuhuri kuhusu nia inasisitiza kwamba imani na matendo huhitaji kuelekezwa kwa nia ya dhati.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.