Sunan Abi Dawud หะดีษที่ 2963
ข้อความภาษาอาหรับ พร้อมคำแปลของเราและคำอธิบาย
ตัวบทหะดีษ
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ الْمَعْنَى، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ الزَّهْرَانِيُّ، حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ عُمَرُ حِينَ تَعَالَى النَّهَارُ فَجِئْتُهُ فَوَجَدْتُهُ جَالِسًا عَلَى سَرِيرٍ مُفْضِيًا إِلَى رِمَالِهِ فَقَالَ حِينَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ يَا مَالُ إِنَّهُ قَدْ دَفَّ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ وَإِنِّي قَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِشَىْءٍ فَاقْسِمْ فِيهِمْ . قُلْتُ لَوْ أَمَرْتَ غَيْرِي بِذَلِكَ . فَقَالَ خُذْهُ . فَجَاءَهُ يَرْفَأُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ نَعَمْ . فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا ثُمَّ جَاءَهُ يَرْفَأُ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ قَالَ نَعَمْ . فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا - يَعْنِي عَلِيًّا - فَقَالَ بَعْضُهُمْ أَجَلْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَارْحَمْهُمَا . قَالَ مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ خُيِّلَ إِلَىَّ أَنَّهُمَا قَدَّمَا أُولَئِكَ النَّفَرَ لِذَلِكَ . فَقَالَ عُمَرُ رَحِمَهُ اللَّهُ اتَّئِدَا . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أُولَئِكَ الرَّهْطِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . قَالُوا نَعَمْ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَالْعَبَّاسِ رضى الله عنهما فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . فَقَالاَ نَعَمْ . قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم بِخَاصَّةٍ لَمْ يَخُصَّ بِهَا أَحَدًا مِنَ النَّاسِ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى { وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ } وَكَانَ اللَّهُ أَفَاءَ عَلَى رَسُولِهِ بَنِي النَّضِيرِ فَوَاللَّهِ مَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ وَلاَ أَخَذَهَا دُونَكُمْ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْخُذُ مِنْهَا نَفَقَةَ سَنَةٍ أَوْ نَفَقَتَهُ وَنَفَقَةَ أَهْلِهِ سَنَةً وَيَجْعَلُ مَا بَقِيَ أُسْوَةَ الْمَالِ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أُولَئِكَ الرَّهْطِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ . ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ رضى الله عنهما فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ . فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتَ أَنْتَ وَهَذَا إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَطْلُبُ أَنْتَ مِيرَاثَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ وَيَطْلُبُ هَذَا مِيرَاثَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ فَوَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ فَلَمَّا تُوُفِّيَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَوَلِيُّ أَبِي بَكْرٍ فَوَلِيتُهَا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَلِيَهَا فَجِئْتَ أَنْتَ وَهَذَا وَأَنْتُمَا جَمِيعٌ وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ فَسَأَلْتُمَانِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا أَنْ أَدْفَعَهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ أَنْ تَلِيَاهَا بِالَّذِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلِيهَا فَأَخَذْتُمَاهَا مِنِّي عَلَى ذَلِكَ ثُمَّ جِئْتُمَانِي لأَقْضِيَ بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ وَاللَّهِ لاَ أَقْضِي بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَرُدَّاهَا إِلَىَّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ إِنَّمَا سَأَلاَهُ أَنْ يَكُونَ يُصَيِّرُهُ بَيْنَهُمَا نِصْفَيْنِ لاَ أَنَّهُمَا جَهِلاَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ " . فَإِنَّهُمَا كَانَا لاَ يَطْلُبَانِ إِلاَّ الصَّوَابَ . فَقَالَ عُمَرُ لاَ أُوقِعُ عَلَيْهِ اسْمَ الْقَسْمِ أَدَعُهُ عَلَى مَا هُوَ عَلَيْهِ .
มาลิก บิน เอาส์ บิน อัล-ฮะดาษาน เล่าว่า: เมื่อตะวันขึ้นสูง อุมัรได้ส่งคนมาเรียกฉัน เมื่อฉันไปถึง พบเขานั่งอยู่บนเตียงที่ปูด้วยทราย เมื่อฉันเข้าไป เขาพูดว่า
"มาลิกเอ๋ย มีผู้คนจากเผ่าของเจ้าทยอยกันมาที่นี่ และข้าได้สั่งให้มอบสิ่งของบางอย่างแก่พวกเขา เจ้าจงไปแบ่งปันให้พวกเขาเถิด" ฉันกล่าวว่า "หากท่านมอบหมายงานนี้ให้คนอื่นจะดีกว่า" เขาพูดว่า "รับไปทำเถิด" ขณะนั้น ยัรฟาอ์เข้ามาหาเขาและกล่าวว่า "โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน ท่านจะอนุญาตให้อุสมาน บิน อัฟฟาน, อับดุรเราะห์มาน บิน เอาฟ์, ซุบัยร์ บิน อัล-เอาวาม และสะอัด บิน อะบี วักกอส เข้ามาหรือไม่?" เขาตอบว่า "ใช่" พวกเขาจึงได้รับอนุญาตและเข้ามา จากนั้นยัรฟาอ์ก็เข้ามาอีกครั้งและกล่าวว่า "โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน ท่านจะอนุญาตให้อัล-อับบาสและอะลีเข้ามาหรือไม่?" เขาตอบว่า "ใช่" พวกเขาจึงได้รับอนุญาตและเข้ามา อัล-อับบาสกล่าวว่า "โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน ขอโปรดตัดสินระหว่างข้าพเจ้ากับคนนี้ (หมายถึงอะลี)" บางคนในที่นั้นกล่าวว่า "ใช่แล้ว โอ้ อะมีรุลมุอ์มินีน โปรดตัดสินระหว่างพวกเขาทั้งสองและเมตตาต่อพวกเขาด้วยเถิด" มาลิก บิน เอาส์ กล่าวว่า "ฉันรู้สึกว่าทั้งสองคนพาคนเหล่านั้นมาก่อนเพื่อเป็นพยานในเรื่องนี้" อุมัร เราะหิมะฮุลลอฮ์ กล่าวว่า "จงใจเย็นๆ ก่อน" แล้วเขาก็หันไปหาคนกลุ่มนั้นและกล่าวว่า "ข้าขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งฟ้าและแผ่นดินดำรงอยู่ด้วยพระบัญชาของพระองค์ พวกท่านรู้หรือไม่ว่าเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวว่า 'พวกเราไม่ถูกมรดก สิ่งที่เราทิ้งไว้เป็นเศาะดะเกาะฮ์'?" พวกเขากล่าวว่า "รู้" จากนั้นเขาหันไปหาอะลีและอัล-อับบาส เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา และกล่าวว่า "ข้าขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งฟ้าและแผ่นดินดำรงอยู่ด้วยพระบัญชาของพระองค์ ท่านทั้งสองรู้หรือไม่ว่าเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ ได้กล่าวว่า 'พวกเราไม่ถูกมรดก สิ่งที่เราทิ้งไว้เป็นเศาะดะเกาะฮ์'?" ทั้งสองกล่าวว่า "รู้" เขากล่าวว่า "แท้จริงอัลลอฮ์ได้ทรงกำหนดสิทธิพิเศษให้แก่เราะสูลของพระองค์ ﷺ ซึ่งมิได้ทรงให้แก่ผู้ใดในหมู่มนุษย์ อัลลอฮ์ตะอาลาตรัสว่า: 'สิ่งที่อัลลอฮ์ทรงประทานให้แก่เราะสูลของพระองค์จากพวกเขานั้น พวกเจ้ามิได้ขี่ม้าหรืออูฐออกศึกเพื่อมัน แต่อัลลอฮ์ทรงให้บรรดาร่อซูลของพระองค์มีอำนาจเหนือผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และอัลลอฮ์ทรงเดชานุภาพเหนือทุกสรรพสิ่ง' อัลลอฮ์ได้ทรงประทานทรัพย์สินของบนูนะฎีรให้แก่เราะสูลของพระองค์ ข้าขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ท่านมิได้ยึดครองมันไว้เพียงผู้เดียวโดยตัดสิทธิ์พวกท่าน และมิได้เอามันไปเหนือกว่าพวกท่าน แต่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ จะนำรายได้จากทรัพย์สินนั้นมาเป็นค่าเลี้ยงดูประจำปีของท่านและครอบครัว ส่วนที่เหลือท่านจะจัดการเหมือนทรัพย์สินสาธารณะ" จากนั้นเขาหันไปหาคนกลุ่มนั้นและกล่าวว่า "ข้าขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งฟ้าและแผ่นดินดำรงอยู่ด้วยพระบัญชาของพระองค์ พวกท่านรู้เรื่องนั้นหรือไม่?" พวกเขากล่าวว่า "รู้" แล้วเขาหันไปหาอัล-อับบาสและอะลี เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา และกล่าวว่า "ข้าขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ผู้ซึ่งฟ้าและแผ่นดินดำรงอยู่ด้วยพระบัญชาของพระองค์ ท่านทั้งสองรู้เรื่องนั้นหรือไม่?" ทั้งสองกล่าวว่า "รู้" เขากล่าวต่อไปว่า "เมื่อเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ สิ้นพระชนม์ อะบูบักรกล่าวว่า 'ข้าคือผู้สืบทอดตำแหน่งของเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ' แล้วท่านทั้งสองก็มาหาอะบูบักร โดยท่าน (อับบาส) ขอมรดกจากหลานชายของท่าน และคนนี้ (อะลี) ขอมรดกของภรรยาจากบิดาของเธอ อะบูบักร เราะหิมะฮุลลอฮ์ กล่าวว่า: 'เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า พวกเราไม่ถูกมรดก สิ่งที่เราทิ้งไว้เป็นเศาะดะเกาะฮ์' อัลลอฮ์ทรงทราบดีว่าเขานั้นสัตย์จริง ดีงาม ถูกต้อง และปฏิบัติตามความจริง อะบูบักรจึงเป็นผู้ดูแลทรัพย์สินนั้น เมื่ออะบูบักรสิ้นชีวิต ข้ากล่าวว่า 'ข้าคือผู้สืบทอดตำแหน่งของเราะสูลุลลอฮ์ ﷺ และอะบูบักร' ข้าจึงดูแลทรัพย์สินนั้นตราบเท่าที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ ต่อมาท่านทั้งสองก็มาหาข้า โดยท่านทั้งสองมีความเห็นตรงกันและเรื่องราวเดียวกัน ท่านทั้งสองขอทรัพย์สินนั้นจากข้า ข้าจึงกล่าวว่า 'หากท่านทั้งสองต้องการ ข้าจะมอบให้ โดยมีเงื่อนไขว่าท่านทั้งสองต้องให้คำมั่นสัญญาต่ออัลลอฮ์ว่าจะดูแลมันดังเช่นที่เราะสูลุลลอฮ์ ﷺ เคยดูแล' ท่านทั้งสองจึงรับมันไปจากข้าภายใต้เงื่อนไขนั้น แล้วบัดนี้ท่านทั้งสองกลับมาหาข้าเพื่อให้ข้าตัดสินด้วยวิธีอื่นนอกเหนือจากนั้น ข้าขอสาบานต่ออัลลอฮ์ ข้าจะไม่ตัดสินระหว่างท่านทั้งสองด้วยวิธีอื่นจนกว่าวันกิยามะฮ์จะมาถึง หากท่านทั้งสองไม่สามารถดูแลได้ ก็จงคืนมันมาให้ข้า" อะบูดาวูดกล่าวว่า: ที่พวกเขาขอให้แบ่งครึ่งระหว่างกัน ไม่ใช่เพราะพวกเขาไม่รู้ว่ามีวจนะของท่านนบี ﷺ ว่า 'พวกเราไม่ถูกมรดก สิ่งที่เราทิ้งไว้เป็นเศาะดะเกาะฮ์' แต่พวกเขาต่างแสวงหาความถูกต้อง อุมัรจึงกล่าวว่า "ข้าจะไม่ใช้คำว่าแบ่งแยกกับทรัพย์สินนี้ ข้าจะปล่อยให้มันเป็นไปตามสภาพเดิม"
คำแปลและคำอธิบายโดย Khutba World แปลจากภาษาอาหรับ
ทรัพย์สินที่ศาสดา ﷺ ทิ้งไว้ได้รับการดูแลในฐานะทรัพย์สินเพื่อการกุศล มิใช่มรดก
อะลีและอัลอับบาสขอให้อุมัรตัดสินเรื่องการดูแลทรัพย์สินของบะนูอันนะฎีร อุมัรเรียกพยานมาและเตือนพวกเขาถึงถ้อยคำของศาสดา ﷺ รวมถึงเงื่อนไขที่พวกเขายอมรับเมื่อรับหน้าที่ดูแลทรัพย์สิน
ทรัพย์สินที่ตกเป็นของประชาคมมุสลิมโดยไม่ต้องผ่านการสู้รบ
ทรัพย์สินเพื่อการกุศลที่ดูแลเพื่อประโยชน์ส่วนรวม ในกรณีนี้มิใช่มรดกของครอบครัว
ผู้ดูแลหรือผู้รับผิดชอบที่จัดการทรัพย์สินแทนผู้อื่น
บรรดานักวิชาการอนุมานจากเรื่องนี้ว่า ทรัพย์สินที่ศาสดา ﷺ ทิ้งไว้ไม่ได้ถูกแบ่งให้ทายาทในฐานะมรดกทั่วไป แต่ได้รับการจัดการเป็นเศาะดะเกาะฮ์ อุมัรเน้นย้ำว่าผู้ดูแลต้องปฏิบัติตามแนวทางที่ศาสดา ﷺ และอบูบักร์ใช้จัดการทรัพย์สิน อบูดาวูดชี้แจงว่าอะลีและอัลอับบาสไม่ได้กระทำไปเพราะไม่รู้ แต่แสวงหาทางออกที่เป็นธรรมและขอให้ร่วมกันดูแล หะดีษนี้ยังเน้นว่าผู้ปกครองต้องรักษาข้อตกลงและทรัพย์สินที่ได้รับมอบหมายอย่างรอบคอบ
- จงจัดการทรัพย์สินที่ดูแลแทนผู้อื่นตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน และพร้อมรับผิดชอบต่อการดูแลนั้น
- เมื่อเกิดข้อพิพาท ให้ตรวจสอบพยานที่เชื่อถือได้และกฎเกณฑ์ที่กำหนดไว้ก่อน
- ในประเด็นทางศาสนาหรือกฎหมาย จงแสวงหาทางออกที่เป็นธรรม แม้ตนเองจะเป็นคู่กรณี
หะดีษเศาะฮีห์นี้กล่าวถึงเรื่องเดียวกันเกี่ยวกับการดูแลทรัพย์สิน และช่วยเสริมบันทึกของข้อพิพาทนี้
Sunan Abi Dawud · #2965 (Sahih)ฉบับเศาะฮีห์นี้ถ่ายทอดใจความเดียวกันผ่านสายรายงานอีกสายหนึ่ง และสนับสนุนบริบทของคำตัดสินของอุมัร
Sunan Abi Dawud · #2928 (Sahih)ถ้อยคำที่ว่าทุกคนต้องรับผิดชอบต่อสิ่งที่ได้รับมอบหมาย สอดคล้องกับการดูแลทรัพย์สินส่วนรวม
หะดีษทุกวันในภาษาของคุณ
แอปจะมอบหะดีษพร้อมคำอธิบายให้คุณทุกวัน และแสดงเป็นวิดเจ็ตบนโทรศัพท์ได้ ใช้งานฟรี