İstiska Namazı Kitabı · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 1178. hadis

Jabir ibn Abd Allah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

ShadhKitap: İstiska Namazı Kitabı
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Jabir ibn Abd Allah tarafından rivayet edildi

Shadh

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، حَدَّثَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُسِفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ ذَلِكَ فِي الْيَوْمِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ إِبْرَاهِيمُ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّاسُ إِنَّمَا كُسِفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ ابْنِهِ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِالنَّاسِ سِتَّ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ كَبَّرَ ثُمَّ قَرَأَ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَرَأَ دُونَ الْقِرَاءَةِ الأُولَى ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الثَّالِثَةَ دُونَ الْقِرَاءَةِ الثَّانِيَةِ ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَانْحَدَرَ لِلسُّجُودِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ ثَلاَثَ رَكَعَاتٍ قَبْلَ أَنْ يَسْجُدَ لَيْسَ فِيهَا رَكْعَةٌ إِلاَّ الَّتِي قَبْلَهَا أَطْوَلُ مِنَ الَّتِي بَعْدَهَا إِلاَّ أَنَّ رُكُوعَهُ نَحْوٌ مِنْ قِيَامِهِ قَالَ ثُمَّ تَأَخَّرَ فِي صَلاَتِهِ فَتَأَخَّرَتِ الصُّفُوفُ مَعَهُ ثُمَّ تَقَدَّمَ فَقَامَ فِي مَقَامِهِ وَتَقَدَّمَتِ الصُّفُوفُ فَقَضَى الصَّلاَةَ وَقَدْ طَلَعَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ ‏ "‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ بَشَرٍ فَإِذَا رَأَيْتُمْ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَصَلُّوا حَتَّى تَنْجَلِيَ ‏"‏ ‏.‏ وَسَاقَ بَقِيَّةَ الْحَدِيثِ ‏.‏

Çeviri

Bize Ahmed b. Hanbel anlattı, bize Yahya anlattı, Abdülmelik'ten, bana Ata anlattı, Cabir b. Abdullah'tan rivayetle dedi ki: Resûlullah ﷺ zamanında güneş tutuldu ve bu, Resûlullah ﷺ'ın oğlu İbrahim'in vefat ettiği güne denk geldi. İnsanlar: 'Güneş, oğlu İbrahim'in ölümü sebebiyle tutuldu' dediler. Bunun üzerine Nebi ﷺ kalktı ve insanlara altı rükû ve dört secde ile namaz kıldırdı. Tekbir aldı, ardından Kur'an okudu ve kıraati uzattı. Sonra ayakta durduğu süre kadar rükû yaptı. Daha sonra başını kaldırdı ve ilk kıraatten daha az okudu. Sonra yine ayakta durduğu süre kadar rükû yaptı. Başını kaldırdı ve üçüncü kez okudu, ancak bu ikinci kıraatten daha azdı. Yine ayakta durduğu süre kadar rükû yaptı. Sonra başını kaldırdı ve secdeye vardı; iki secde yaptı. Ardından ayağa kalktı ve secde etmeden önce üç rükû daha yaptı; her bir rükû bir öncekinden daha kısaydı, fakat rükûları ayakta duruşuna yakındı. Namaz esnasında geriye doğru adım attı ve saflar da onunla birlikte geri çekildi. Sonra öne geçti, yerine durdu ve saflar da öne geldi. Güneş açmış olduğu halde namazı tamamladı. Buyurdu ki: 'Ey insanlar! Şüphesiz güneş ve ay, Allah Azze ve Celle'nin ayetlerinden iki ayettir. Bir insanın ölümü sebebiyle tutulmazlar. Böyle bir şey gördüğünüzde, güneş açılıncaya kadar namaz kılın.' Ravî hadisin devamını da nakletti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Güneş tutulması Allah’ın bir ayetidir; kimsenin ölümünün alameti değildir.

Arka plan ve bağlam

Güneş tutulması, Peygamber ﷺ’in oğlu İbrahim’in vefat ettiği güne denk geldi. İnsanlar tutulmayı onun ölümüyle ilişkilendirdi; Peygamber ﷺ bu yorumu reddetti.

Kavramlar ve açıklamalar
Küsûf

Güneş tutulması.

Allah’ın ayeti

Allah’ın kudretine ve yüceliğine işaret eden bir olay.

Rükû

Namazda Allah’ın huzurunda öne eğilinen duruş; Arapçada buna rükû denir.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan güneş veya ay tutulmasının bir insanın doğumu ya da ölümü nedeniyle meydana gelmediği sonucunu çıkarırlar. Tutulmalar Allah’ın ayetleridir ve hurafelere değil, namaz ve ibadete çağırır. Rivayet, bir rekâtta birden fazla rükû bulunan özel bir namaz şeklini anlatır; diğer sahih rivayetlerde ise her rekâtta iki rükû bulunan bilinen şekil aktarılır. Fıkıh mezhepleri, tutulma namazının hükümlerini ele alırken bu rivayetleri değerlendirir.

Günümüz için dersler
  1. Doğa olaylarını birinin doğumuna veya ölümüne bağlama; Peygamber ﷺ’in açıklamasını esas al.
  2. Güneş ya da ay tutulmasına tanık olduğunda tutulma namazı kıl.
  3. Önemli olayları Allah’ı anmaya vesile kıl; dayanaksız alametler yayma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.