Sunan Abi Dawud, 1627. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ بَنِي أَسَدٍ أَنَّهُ قَالَ نَزَلْتُ أَنَا وَأَهْلِي، بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَقَالَ لِي أَهْلِي اذْهَبْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلْهُ لَنَا شَيْئًا نَأْكُلُهُ فَجَعَلُوا يَذْكُرُونَ مِنْ حَاجَتِهِمْ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدْتُ عِنْدَهُ رَجُلاً يَسْأَلُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ أَجِدُ مَا أُعْطِيكَ " . فَتَوَلَّى الرَّجُلُ عَنْهُ وَهُوَ مُغْضَبٌ وَهُوَ يَقُولُ لَعَمْرِي إِنَّكَ لَتُعْطِي مَنْ شِئْتَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَغْضَبُ عَلَىَّ أَنْ لاَ أَجِدَ مَا أُعْطِيهِ مَنْ سَأَلَ مِنْكُمْ وَلَهُ أُوقِيَّةٌ أَوْ عَدْلُهَا فَقَدْ سَأَلَ إِلْحَافًا " . قَالَ الأَسَدِيُّ فَقُلْتُ لَلَقِحَةٌ لَنَا خَيْرٌ مِنْ أُوقِيَّةٍ وَالأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا . قَالَ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَسْأَلْهُ فَقَدِمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ شَعِيرٌ أَوْ زَبِيبٌ فَقَسَمَ لَنَا مِنْهُ - أَوْ كَمَا قَالَ - حَتَّى أَغْنَانَا اللَّهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَكَذَا رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ كَمَا قَالَ مَالِكٌ .
Abdullah b. Mesleme bize Mâlik’ten, o da Zeyd b. Eslem’den, o da Atâ b. Yesâr’dan, Benî Esed’den bir adamdan rivayet etti; adam şöyle dedi: Ailemle birlikte Bakîu’l-Garkad’a indik. Ailem bana:
“Resûlullah ﷺ’a git ve O’ndan yiyecek bir şey iste” dediler ve ihtiyaçlarını dile getirdiler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ’a gittim. Yanında kendisinden bir şey isteyen bir adam buldum; Resûlullah ﷺ ona: “Sana verecek bir şeyim yok” buyuruyordu. Adam öfkeli bir şekilde yüz çevirdi ve: “Hayatım üzerine yemin ederim ki sen dilediğine veriyorsun!” dedi. Resûlullah ﷺ ise şöyle buyurdular: “Bana verecek bir şeyim olmadığı için bana kızıyor. Sizden kim bir ukıyye veya onun dengi mala sahip olduğu halde isterse, o ısrarla ve haksız yere istemiş olur.” Benî Esed’li adam dedi ki: Kendi kendime, bizim süt devemizin bir ukıyyeden daha hayırlı olduğunu düşündüm; bir ukıyye ise kırk dirhemdir. Sonra geri döndüm ve O’ndan bir şey istemedim. Daha sonra Resûlullah ﷺ’a arpa veya kuru üzüm geldi ve bize ondan pay verdi –veya râvinin ifadesiyle– ta ki Allah bizi müstağni kılıncaya kadar. Ebû Dâvûd dedi ki: Sevrî de bunu Mâlik’in rivayet ettiği gibi rivayet etmiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Yeterli imkâna sahip olan kişi, destek istemekten kaçınarak onurunu korur.
Burada kırk dirheme karşılık gelen bir ağırlık ölçüsü.
Medine’deki bir mezarlık.
Bu rivayette yeterli sayılan mal varlığına zaten sahipken yardım istemek.
Âlimler buradan, yeterli imkâna sahip kişinin dilenmekten kaçınması gerektiği sonucunu çıkarır. Belirtilen sınır, rivayetteki koşullarla bağlantılıdır; ayrıca fıkhî değerlendirme yapılmadan her zaman ve ihtiyaç için evrensel bir hesaplama olarak görülmemelidir. Peygamber ﷺ öfkeli istekte bulunan kişiyi sertçe geri çevirmemiş, ancak verecek bir şeyi olmadığını açıklamıştır; ihtiyaç sahipleri ihtiyaç duyduklarında destek alabilirler.
- Para veya eşya istemeden önce gerçekten yardıma ihtiyacınız olup olmadığını dürüstçe değerlendirin.
- Yeterli imkânınız varsa, daha muhtaç olanlara öncelik tanıyın.
- Kendiniz yardım edemiyorsanız dürüst olun ve istekte bulunan kişiye saygılı davranın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.