Hac Menasiki · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 1885. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Hac Menasiki
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الْغَنَوِيُّ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ رَمَلَ بِالْبَيْتِ وَأَنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ ‏.‏ قَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا ‏.‏ قُلْتُ وَمَا صَدَقُوا وَمَا كَذَبُوا قَالَ صَدَقُوا قَدْ رَمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَبُوا لَيْسَ بِسُنَّةٍ إِنَّ قُرَيْشًا قَالَتْ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ دَعُوا مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ حَتَّى يَمُوتُوا مَوْتَ النَّغَفِ ‏.‏ فَلَمَّا صَالَحُوهُ عَلَى أَنْ يَجِيئُوا مِنَ الْعَاِمِ الْمُقْبِلِ فَيُقِيمُوا بِمَكَّةَ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُشْرِكُونَ مِنْ قِبَلِ قُعَيْقِعَانَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏ "‏ ارْمُلُوا بِالْبَيْتِ ثَلاَثًا ‏"‏ ‏.‏ وَلَيْسَ بِسُنَّةٍ ‏.‏ قُلْتُ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَلَى بَعِيرِهِ وَأَنَّ ذَلِكَ سُنَّةٌ فَقَالَ صَدَقُوا وَكَذَبُوا ‏.‏ قُلْتُ مَا صَدَقُوا وَمَا كَذَبُوا قَالَ صَدَقُوا قَدْ طَافَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ عَلَى بَعِيرِهِ وَكَذَبُوا لَيْسَ بِسُنَّةٍ كَانَ النَّاسُ لاَ يُدْفَعُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يُصْرَفُونَ عَنْهُ فَطَافَ عَلَى بَعِيرٍ لِيَسْمَعُوا كَلاَمَهُ وَلِيَرَوْا مَكَانَهُ وَلاَ تَنَالَهُ أَيْدِيهِمْ ‏.‏

Çeviri

Ebû Seleme Mûsâ b. İsmâîl bize anlattı: Hammâd bize anlattı, Ebû Âsım el-Ğanevî bize anlattı, Ebû’t-Tufeyl’den rivayetle dedi ki: İbn Abbâs’a dedim ki:

“Kavmin, Resûlullah ﷺ’ın Beyt’in etrafında remel yaptığını ve bunun bir sünnet olduğunu iddia ediyor.” O da: “Doğru söylemişler ama yalan da söylemişler” buyurdu. Ben: “Neyi doğru söylediler, neyi yalan söylediler?” diye sordum. Dedi ki: “Resûlullah ﷺ’ın Beyt’in etrafında remel yaptığı hususunda doğru söylemişlerdir; ancak bunun bir sünnet olduğu konusunda yalan söylemişlerdir. Kureyş, Hudeybiye zamanında: ‘Muhammed’i ve ashâbını kendi hâllerine bırakın, ta ki burun nezlesi hastalığından ölen deve gibi ölsünler’ demişti. Ne var ki onunla, ertesi yıl gelip Mekke’de üç gün kalacakları hususunda sulh anlaşması yapınca, Resûlullah ﷺ geldi, müşrikler de Kuayki‘ân tarafından gelmişti. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ ashâbına: ‘Beyt’in etrafında üç şavt remel yapın’ buyurdu. Fakat bu bir sünnet değildir.” Ben yine: “Kavmin, Resûlullah ﷺ’ın Safâ ile Merve arasında devesi üzerinde tavaf ettiğini ve bunun bir sünnet olduğunu iddia ediyor” dedim. O: “Doğru söylemişler ama yalan da söylemişler” buyurdu. Ben: “Neyi doğru söylediler, neyi yalan söylediler?” diye sordum. Dedi ki: “Resûlullah ﷺ’ın Safâ ile Merve arasında devesi üzerinde sa‘y ettiği hususunda doğru söylemişlerdir; ancak bunun bir sünnet olduğu konusunda yalan söylemişlerdir. İnsanlar Resûlullah ﷺ’ın etrafından ayrılmıyor, O’nun yanından uzaklaşmıyorlardı; bu yüzden O, sözlerini işitmeleri, yerini görebilmeleri ve ellerinin kendisine ulaşamaması için devesi üzerinde sa‘y etti.”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Tavaf sırasında hızlı adımlarla yürümek, belirli bir tarihî olayla bağlantılıydı.

Arka plan ve bağlam

Hudeybiye Antlaşması’ndan sonra Hz. Peygamber ﷺ ve sahabileri ertesi yıl Mekke’ye gelip orada üç gün kaldılar. Kureyş daha önce onların bir hastalıktan öleceklerini söylemişti. İlk üç şavttaki hızlı yürüyüş, onların güçlü olduklarını gösterdi. Hz. Peygamber ﷺ, insanlar kendisini sıkıştırmadan sözlerini duyabilsin ve onu görebilsin diye sa‘yi binek üzerinde yaptı.

Kavramlar ve açıklamalar
Remel

Tavafın ilk üç şavtında hızlı ve güçlü adımlarla yürümek.

Tavaf

Hac veya umrenin bir parçası olarak Kâbe’nin etrafında yedi kez dönmek.

Sa‘y

Safa ve Merve tepeleri arasında gidip gelmek.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Abbas, Hz. Peygamber’in ﷺ sabit uygulaması ile bu uygulamanın sebebini birbirinden ayırır: ilk üç şavtta remel, Hudeybiye sonrasındaki hac bağlamında yapılmıştır. Bu rivayetin açıklaması uygulamayı o dönemin şartlarına bağlar; her tavafta hızlı yürümenin sınırsız biçimde tavsiye edildiği anlamına gelmez. Sa‘y sırasında bineğe binmek, kalabalık nedeniyle insanların Hz. Peygamber’i ﷺ görüp duyabilmeleri ve ona dokunmamaları içindi. Bu nedenle âlimler, ibadet olarak emredilen ritüellerle belirli bir ihtiyaçtan kaynaklanan pratik tercihleri birbirinden ayırırlar.

Günümüz için dersler
  1. Hacda hangi uygulamaların sabit ritüel hükümler olduğunu, hangilerinin özel bir durumla bağlantılı bulunduğunu öğrenin.
  2. Kalabalıkta yetkili görevlilerin yönlendirmelerine uyun ve bir ibadet alanına yaklaşmak için başkalarını itip kakmayın.
  3. Nebevi bir uygulamayı genel bir kural olarak benimsemeden önce tarihî bağlamını inceleyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.