Sunan Abi Dawud, 2196. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي بَعْضُ بَنِي أَبِي رَافِعٍ، مَوْلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ عِكْرِمَةَ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ طَلَّقَ عَبْدُ يَزِيدَ - أَبُو رُكَانَةَ وَإِخْوَتِهِ - أُمَّ رُكَانَةَ وَنَكَحَ امْرَأَةً مِنْ مُزَيْنَةَ فَجَاءَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ مَا يُغْنِي عَنِّي إِلاَّ كَمَا تُغْنِي هَذِهِ الشَّعْرَةُ . لِشَعْرَةٍ أَخَذَتْهَا مِنْ رَأْسِهَا فَفَرِّقْ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَأَخَذَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَمِيَّةٌ فَدَعَا بِرُكَانَةَ وَإِخْوَتِهِ ثُمَّ قَالَ لِجُلَسَائِهِ " أَتَرَوْنَ فُلاَنًا يُشْبِهُ مِنْهُ كَذَا وَكَذَا مِنْ عَبْدِ يَزِيدَ وَفُلاَنًا يُشْبِهُ مِنْهُ - كَذَا وَكَذَا " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعَبْدِ يَزِيدَ " طَلِّقْهَا " . فَفَعَلَ ثُمَّ قَالَ " رَاجِعِ امْرَأَتَكَ أُمَّ رُكَانَةَ وَإِخْوَتِهِ " . فَقَالَ إِنِّي طَلَّقْتُهَا ثَلاَثًا يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " قَدْ عَلِمْتُ رَاجِعْهَا " . وَتَلاَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ } . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ نَافِعِ بْنِ عُجَيْرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ بْنِ رُكَانَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رُكَانَةَ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ الْبَتَّةَ فَرَدَّهَا إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَصَحُّ لأَنَّ وَلَدَ الرَّجُلِ وَأَهْلَهُ أَعْلَمُ بِهِ أَنَّ رُكَانَةَ إِنَّمَا طَلَّقَ امْرَأَتَهُ الْبَتَّةَ فَجَعَلَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَاحِدَةً .
Bize Ahmed b. Sâlih anlattı, bize Abdürrezzâk anlattı, bize İbn Cüreyc haber verdi, Peygamber’in ﷺ azadlısı Ebû Râfi’nin oğullarından biri bana haber verdi; İkrime (İbn Abbâs’ın azadlısı) vasıtasıyla İbn Abbâs’tan rivayetle dedi ki: Abd Yezîd –Rukâne ve kardeşlerinin babası– Ümmü Rukâne’yi boşadı ve Müzeyne kabilesinden bir kadınla evlendi. Kadın Peygamber’e ﷺ geldi ve dedi ki:
“Bu saç teli bana ne kadar fayda sağlıyorsa, o da bana ancak o kadar fayda sağlıyor.” Başından bir saç teli aldı ve “Benimle onun arasını ayır” dedi. Peygamber ﷺ gayrete geldi; Rukâne ve kardeşlerini çağırdı, sonra yanındakilere dedi ki: “Şu kişide şunların Abd Yezîd’e benzediğini, şu kişide de şunların ona benzediğini görmüyor musunuz?” Dediler ki: “Evet.” Peygamber ﷺ Abd Yezîd’e dedi ki: “Onu boşa.” O da boşadı. Sonra dedi ki: “Hanımını, Rukâne ve kardeşlerinin annesini geri al.” Adam dedi ki: “Ey Allah’ın Resûlü, onu üç talakla boşadım.” Peygamber ﷺ dedi ki: “Biliyorum; onu geri al.” Ve şu âyeti okudu: {Ey Peygamber! Kadınları boşadığınız zaman onları iddetlerine göre boşayın.} Ebû Dâvûd dedi ki: Nâfi‘ b. Uceyr ve Abdullah b. Ali b. Yezîd b. Rukâne’nin babasından, dedesinden rivayetiyle “Rukâne hanımını bette talakla boşadı, Peygamber ﷺ de kadını ona iade etti” şeklindeki hadis daha sahihtir; çünkü kişinin çocukları ve ailesi durumu daha iyi bilir. Rukâne hanımını bette talakla boşamıştı, Peygamber ﷺ bunu tek talak saydı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ üçlü boşamayı tek boşama saydı.
Kadının yeniden evlenmeden önce beklediği, boşanmanın ardından belirlenmiş süre.
Erkeğin ric‘î boşamadan sonra iddet süresi içinde evliliği yeniden sürdürmesi.
Konuşanın nihai bir boşama kastettiği ifade; bunun hukuki sonucu kullanılan sözlere ve koşullara bağlıdır.
Âlimler bu rivayeti, Ebû Dâvûd’un kendisinin aktardığı daha güçlü rivayet biçimiyle birlikte ele alırlar: Bu rivayette Rükâne, eşini kesin olarak boşadığını söylemiş; ardından Peygamber ﷺ bunu tek boşama saymıştır. Âlimler, tek bir ifadeyle verilen üç boşamanın bir mi yoksa üç mü sayılacağı konusunda farklı görüştedir. Dört Sünni fıkıh mezhebi bunları genellikle üç sayarken, diğer bazı âlimler bir sayar. Rivayet ayrıca boşamanın öngörülen iddet hükümlerine uygun biçimde yapılması gerektiğini ve aile üyelerinin bir olay hakkında değerli bilgilere sahip olabileceğini vurgular.
- Ciddi evlilik sorunlarında önce her iki eşi de dikkatle ve adil biçimde dinleyen bir rehberlik alın.
- Boşanırken aceleyle veya tekrarlanan ifadeler kullanmaktan kaçının; somut durum hakkında yetkin bir âlime danışın.
- Öngörülen iddet süresine riayet edin; barışma konusunu zamanında ve açık düzenlemelerle görüşün.
Bu rivayet de Rükâne’nin eşini boşadığına dair aktarımı ele alır ve kıssanın farklı rivayet biçimlerini karşılaştırmaya yardımcı olur.
Sunan Abi Dawud · #2197 (Sahih)Bu rivayet, tek seferde verilen üç boşamanın nasıl sayılacağı konusundaki fıkhî ihtilafla bağlantılıdır.
Sunan Abi Dawud · #2179 (Sahih)Kıssa, boşamanın iddet hükümlerine uygun olması yönündeki Kur’anî emre değinir; bu rivayet de bunun uygulanışını aydınlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.