Sunan Abi Dawud, 2245. hadis
Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idi'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn Maslama al‑Qa'nabiAbu Dawud'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُوَيْمِرَ بْنَ أَشْقَرَ الْعَجْلاَنِيَّ جَاءَ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ . فَسَأَلَ عَاصِمٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَهَا حَتَّى كَبُرَ عَلَى عَاصِمٍ مَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَجَعَ عَاصِمٌ إِلَى أَهْلِهِ جَاءَهُ عُوَيْمِرٌ فَقَالَ لَهُ يَا عَاصِمُ مَاذَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمٌ لَمْ تَأْتِنِي بِخَيْرٍ قَدْ كَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَسْأَلَةَ الَّتِي سَأَلْتُهُ عَنْهَا . فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لاَ أَنْتَهِي حَتَّى أَسْأَلَهُ عَنْهَا . فَأَقْبَلَ عُوَيْمِرٌ حَتَّى أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ وَسَطَ النَّاسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً أَيَقْتُلُهُ فَتَقْتُلُونَهُ أَمْ كَيْفَ يَفْعَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ أُنْزِلَ فِيكَ وَفِي صَاحِبَتِكَ قُرْآنٌ فَاذْهَبْ فَأْتِ بِهَا " . قَالَ سَهْلٌ فَتَلاَعَنَا وَأَنَا مَعَ النَّاسِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا فَرَغَا قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَمْسَكْتُهَا . فَطَلَّقَهَا عُوَيْمِرٌ ثَلاَثًا قَبْلَ أَنْ يَأْمُرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم . قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَكَانَتْ تِلْكَ سُنَّةَ الْمُتَلاَعِنَيْنِ .
Abdullah b. Mesleme el-Ka'nebî bize Mâlik'ten, o da İbn Şihâb'tan naklettiğine göre, Sehl b. Sa'd es-Sâ'idî kendisine haber vermiştir: Uveymir b. Eşkar el-Aclânî, Âsım b. Adî'ye gelerek şöyle dedi:
"Ey Âsım! Ne dersin, bir adam karısının yanında başka bir erkek bulsa, onu öldürmeli mi? Siz de onu öldürür müsünüz, yoksa ne yapmalı? Ey Âsım, benim için Resûlullah ﷺ'a bunu sor." Bunun üzerine Âsım, Resûlullah ﷺ'a sordu. Resûlullah ﷺ bu tür soruları hoş görmedi ve kınadı; öyle ki Âsım, Resûlullah ﷺ'tan duydukları karşısında büyük bir üzüntü duydu. Âsım ailesinin yanına döndüğünde Uveymir ona geldi ve "Ey Âsım, Resûlullah ﷺ sana ne buyurdu?" diye sordu. Âsım, "Bana hayırlı bir haber getirmedin; Resûlullah ﷺ ona sorduğum soruyu hoş görmedi" dedi. Uveymir ise, "Vallahi, O'na bizzat soruncaya kadar vazgeçmeyeceğim" dedi. Sonra Uveymir, insanların ortasında oturan Resûlullah ﷺ'ın huzuruna çıktı ve "Ey Allah'ın Resûlü! Ne dersiniz, bir adam karısının yanında başka bir erkek bulsa, onu öldürmeli mi? Siz de onu öldürür müsünüz, yoksa ne yapmalı?" diye sordu. Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: "Senin ve eşin hakkında Kur'an indirildi; git ve onu getir." Sehl dedi ki: "Ben de insanlarla birlikte Resûlullah ﷺ'ın yanında iken onlar liân yaptılar (birbirlerini lanetlediler). İşlem tamamlandığında Uveymir, 'Ey Allah'ın Resûlü! Eğer onu tutarsam ona iftira atmış olurum' dedi ve Nebi ﷺ emretmeden önce onu üç talakla boşadı." İbn Şihâb dedi ki: "İşte bu, liân yapanların sünneti oldu."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Zina suçlamasında öngörülen yol, kişinin kendi başına ceza vermesi değil liândır.
Uveymir, bir erkeğin karısını başka bir erkekle görmesi hâlinde nasıl davranması gerektiğini sordu. Peygamber ﷺ, kendisi ve karısıyla ilgili vahiy indirildiğini bildirdi ve onlara liân yapmalarını söyledi.
Eşlerin yemin ederek beyanda bulunduğu ve yalan söylüyorlarsa Allah’ın lanetini diledikleri resmî bir usuldür; Kur’an bunu Nûr suresi 24:6–9’da açıklar.
Yetkili makam veya yargı süreci olmadan kişinin kendi başına şiddet uygulaması ya da ceza vermesi.
Klasik âlimler buradan, karısını zina ile suçlayan ancak şahidi bulunmayan bir kocanın onu kendi başına cezalandıramayacağı sonucunu çıkarırlar; liân, Kur’an’ın öngördüğü dinî usuldür. Fıkıh mezhepleri, başka rivayetler ve hukuki şartlar ışığında bunun evlilik ve ayrılık üzerindeki kesin sonuçlarını ele alır. Uveymir’in sözü ve karısını üç talâkla boşaması onun kendi davranışını anlatır; bunlar tek başına Peygamber ﷺ tarafından üç kez boşamaya yönelik genel bir talimat oluşturmaz.
- Ciddi bir suçlama karşısında şiddete başvurmayın; ehil bir âlime veya hukuk makamına danışın.
- Gerekli deliller olmadan kimseyi zina ile suçlamayın ve insanların onurunu gözetin.
- Boşanma kararını düşünmeden vermeyin; geçerliliği ve sonuçları hakkında uzman görüşü alın.
Sehl ibn Sa‘d’dan gelen bu sahih rivayet, usulü ve sonuçlarını daha ayrıntılı biçimde anlatır.
Sunan Abi Dawud · #2244 (Sahih)Bu rivayet de zina suçlaması hâlinde eşlerin karşılıklı yeminlerini ele alır.
Sahih al-Bukhari · #2639 (Sahih)Bu rivayet bir evlilik anlaşmazlığını ele alır ve bu tür meselelerin kurallar ve yetkili makamlar aracılığıyla çözüldüğünü gösterir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.