Sunan Abi Dawud, 2273. hadis
A'ishah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
A'ishah tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَمُسَدَّدٌ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَقَالَ سَعْدٌ أَوْصَانِي أَخِي عُتْبَةُ إِذَا قَدِمْتُ مَكَّةَ أَنْ أَنْظُرَ إِلَى ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَأَقْبِضَهُ فَإِنَّهُ ابْنُهُ . وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي ابْنُ أَمَةِ أَبِي وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي . فَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ " الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي عَنْهُ يَا سَوْدَةُ " . زَادَ مُسَدَّدٌ فِي حَدِيثِهِ وَقَالَ " هُوَ أَخُوكَ يَا عَبْدُ " . .
Saîd b. Mansûr ve Müsedded bize rivayet etti; dediler ki: Süfyân bize ez-Zührî'den, o da Urve'den, o da Âişe'den rivayet etti: Sa'd b. Ebî Vakkâs ile Abd b. Zem'a, Zem'a'nın cariyesinin oğlu hakkında Resûlullah ﷺ'in huzurunda ihtilafa düştüler. Sa'd dedi ki:
"Kardeşim Utbe bana, Mekke'ye geldiğimde Zem'a'nın cariyesinin oğluna bakmamı ve onu himayeme almamı vasiyet etti; çünkü o, onun oğludur." Abd b. Zem'a ise: "O benim kardeşimdir, babamın cariyesinin oğludur ve babamın döşeğinde doğmuştur" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ çocuğun Utbe'ye açıkça benzediğini gördü ve buyurdu ki: "Çocuk döşeğe aittir, zina edenin payına ise sadece taş vardır. Ey Sevde, ondan sakın (aranda perde olsun)!" Müsedded rivayetine şunu ekledi: Resûlullah ﷺ ayrıca, "Ey Abd, o senin kardeşindir" buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Nesep yalnızca dış görünüş benzerliğine göre değil, evlilik yatağına göre belirlenir.
Sa'd ibn Ebi Vakkas ile 'Abd ibn Zam'a, bir çocuğun nesebi hakkındaki anlaşmazlığı Peygamber ﷺ'e arz ettiler. Sa'd, 'Utbe'nin iddiasına dayanırken 'Abd, çocuğun babası Zam'a'nın evlilik yatağında doğduğunu ileri sürdü.
Çocuğun nesebi hukuken, doğduğu evlilik yatağına bağlanır.
Evlilik dışı bir ilişkiden çocuk üzerinde hak iddia eden erkeğe bu yolla nesebi belirleme hakkı doğmaz.
Dış görünüşteki benzerlik ihtiyat gerektirdiği için Sevde'ye ondan uzak durması emredildi.
Klasik âlimler bu sözden, evlilik yatağı yoluyla sabit olan nesebin dış görünüş benzerliğinden üstün tutulduğu sonucunu çıkarırlar. 'Utbe'ye benzerlik, hukuki nesep tayinini değiştirmedi; ancak Peygamber ﷺ ihtiyaten Sevde'ye örtünmesini emretti. Fıkıh mezhepleri bu ilkeyi kabul eder; uygulamada ayrıntılı hukuki şartlar ve istisnalar bulunur.
- Bir kişinin nesebi hakkında yalnızca görünüşe bakarak hüküm verme; bu tür anlaşmazlıkların geçerli hukuki kurallara göre değerlendirilmesini sağla.
- Nesep konusunda belirsizlik olduğunda ilgili aile fertlerinin onurunu ve mahremiyetini koru.
- Aile meselelerinde güvenilir İslami hukuk kurallarına uy ve kanıtsız suçlamalardan kaçın.
Âişe'den gelen bu rivayet aynı anlaşmazlığı anlatır ve nesebin evlilik yatağına bağlanması ilkesini doğrular.
Sunan Abi Dawud · #2272 (Sahih)Bu sahih rivayet aynı bölümde yer alır ve çocuğun nesebi hakkında ek bağlam sunar.
Sunan Abi Dawud · #2274 (Hasan Sahih)Bu rivayet de nesebi ve evlilik yatağının hukuki önemini ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.