Sunan Abi Dawud, 2305. hadis
Umm Salamah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Ummiha'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ahmad ibn SalihAbu Dawud'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Makhramaمَخْرَمَةُ
- 4Babasıأَبِيهِ
- 5Al‑Mughira ibn ad‑Dahhakالْمُغِيرَةَ بْنَ الضَّحَّاكِ
- 6Umm Hakim bint Usaydأُمُّ حَكِيمٍ بِنْتُ أُسَيْدٍ
- 7Ummihaأُمِّهَا
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ الضَّحَّاكِ، يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي أُمُّ حَكِيمٍ بِنْتُ أُسَيْدٍ، عَنْ أُمِّهَا، أَنَّ زَوْجَهَا، تُوُفِّيَ وَكَانَتْ تَشْتَكِي عَيْنَيْهَا فَتَكْتَحِلُ بِالْجَلاَءِ - قَالَ أَحْمَدُ الصَّوَابُ بِكُحْلِ الْجَلاَءِ - فَأَرْسَلَتْ مَوْلاَةً لَهَا إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَسَأَلَتْهَا عَنْ كُحْلِ الْجَلاَءِ فَقَالَتْ لاَ تَكْتَحِلِي بِهِ إِلاَّ مِنْ أَمْرٍ لاَ بُدَّ مِنْهُ يَشْتَدُّ عَلَيْكِ فَتَكْتَحِلِينَ بِاللَّيْلِ وَتَمْسَحِينَهُ بِالنَّهَارِ . ثُمَّ قَالَتْ عِنْدَ ذَلِكَ أُمُّ سَلَمَةَ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَ أَبُو سَلَمَةَ وَقَدْ جَعَلْتُ عَلَى عَيْنِي صَبِرًا فَقَالَ " مَا هَذَا يَا أُمَّ سَلَمَةَ " . فَقُلْتُ إِنَّمَا هُوَ صَبِرٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَيْسَ فِيهِ طِيبٌ . قَالَ " إِنَّهُ يَشُبُّ الْوَجْهَ فَلاَ تَجْعَلِيهِ إِلاَّ بِاللَّيْلِ وَتَنْزِعِينَهُ بِالنَّهَارِ وَلاَ تَمْتَشِطِي بِالطِّيبِ وَلاَ بِالْحِنَّاءِ فَإِنَّهُ خِضَابٌ " . قَالَتْ قُلْتُ بِأَىِّ شَىْءٍ أَمْتَشِطُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " بِالسِّدْرِ تُغَلِّفِينَ بِهِ رَأْسَكِ " .
Bize Ahmed b. Sâlih anlattı, bize İbn Vehb anlattı, bana Mahreme babasından haber verdi; o şöyle dedi: Muğîre b. Dahhâk'ın şöyle dediğini işittim: Bana Ümmü Hakîm binti Üseyd, annesinden haber verdi ki, kocası vefat etmişti ve gözlerinden şikayet ediyordu, bu yüzden celâ sürmesi kullanıyordu. Ahmed dedi ki: Doğrusu 'celâ sürmesi'dir. Cariyesini Ümmü Seleme'ye gönderip celâ sürmesi hakkında sordu. Ümmü Seleme şöyle dedi: Dayanılmaz bir zorunluluk olmadıkça bunu sürme; eğer sürmen gerekirse gece sür ve gündüz sil. Sonra Ümmü Seleme şunu ekledi: Ebû Seleme vefat ettiğinde Resûlullah ﷺ yanıma girdiğinde gözüme sabır koymuştum. Buyurdu ki:
"Bu nedir ey Ümmü Seleme?" Dedim ki: "Bu sadece sabırdır ey Allah'ın Resûlü, içinde koku yoktur." Buyurdu ki: "O yüzü parlatır, onu ancak gece sür ve gündüz çıkar. Koku veya kına ile taranma, çünkü bunlar boyadır." Dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü, neyle taranayım?" diye sordum. Buyurdu ki: "Sidr ile, başını onunla kapla."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bu rivayet, yas sırasında süslenmeyi acil ihtiyaç durumları dışında sınırlandırır.
Boşanma veya kocanın vefatından sonra öngörülen bekleme süresi.
Gözler için kullanılan bir tür sürme; rivayette bunun niteliği açıklanır.
Saç temizliğinde kullanılan hünnap ağacının yaprakları.
Âlimler bu rivayeti, kocası vefat eden kadının yas hükümleri bağlamında ele alır. Ciddi göz rahatsızlıklarında belirtilen izin, isnat zayıf olduğu için genel ve bağımsız bir yükümlülük ya da yasağın delili olarak kullanılmaz. Fakihler, yasın temel hükümlerini ve süsten kaçınmayı Umm Atiyya’nın Sahih rivayeti de dâhil olmak üzere daha güçlü delillere dayandırır. Nelerin süs sayıldığı ve tıbbi zorunluluk hâlinde nelerin caiz olduğu mezheplerde ayrıntılı biçimde açıklanır.
- İddet bekleyen ve göz rahatsızlığı yaşayan kişi, uygun tedavi konusunda bir doktora ve âlime danışabilir.
- Yas hükümlerini değerlendirirken gerekli tedavi ile süslenmeyi birbirinden ayırın.
- Dinî yükümlülük ve yasakları güvenilir delillere dayandırın; şüphe durumunda uzman görüşü alın.
Umm Atiyya, bir kadının kocası dışında bir ölü için üç günden fazla yas tutmayacağını aktarır. Bu Sahih rivayet, yas hükümleri için daha güçlü bir delil sunar.
Sahih al-Bukhari · #1280 (Sahih)Zeyneb bint Ebû Seleme, bu rivayette Ümmü Habîbe ile Zeyneb bint Cahş’ın yas sırasında belirttiği hükümleri aktarır; böylece konu yasın daha geniş bağlamına yerleştirilir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.