Oruç · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 2313. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Oruç
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ شَبُّويَةَ، حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ ‏}‏ فَكَانَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّوُا الْعَتَمَةَ حَرُمَ عَلَيْهِمُ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ وَالنِّسَاءُ وَصَامُوا إِلَى الْقَابِلَةِ فَاخْتَانَ رَجُلٌ نَفْسَهُ فَجَامَعَ امْرَأَتَهُ وَقَدْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَلَمْ يُفْطِرْ فَأَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَجْعَلَ ذَلِكَ يُسْرًا لِمَنْ بَقِيَ وَرُخْصَةً وَمَنْفَعَةً فَقَالَ سُبْحَانَهُ ‏{‏ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُونَ أَنْفُسَكُمْ ‏}‏ ‏.‏ وَكَانَ هَذَا مِمَّا نَفَعَ اللَّهُ بِهِ النَّاسَ وَرَخَّصَ لَهُمْ وَيَسَّرَ ‏.‏

Çeviri

Bize Ahmed b. Muhammed b. Şebbeveyh anlattı; bana Ali b. Hüseyin b. Vâkid, babasından, o da Yezîd en-Nahvî'den, o da İkrime'den, o da İbn Abbâs'tan rivayet etti: {Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere yazıldığı gibi size de yazıldı.} Nebî ﷺ zamanında insanlar yatsı namazını kıldıklarında kendilerine yemek, içmek ve kadınlarla cinsel ilişki haram olurdu ve ertesi akşama kadar oruç tutarlardı. Bir adam nefsine ihanet etti; yatsı namazını kılmış olduğu ve iftar etmediği halde hanımıyla cinsel ilişkide bulundu. Bunun üzerine Azîz ve Celîl olan Allah, geride kalanlar için bunu kolaylaştırmak, bir ruhsat ve fayda kılmak istedi ve Sübhânehu şöyle buyurdu: {Allah sizin nefsinize ihanet etmekte olduğunuzu bildi.} İşte bu, Allah'ın insanlara lütfettiği, onlar için ruhsat kıldığı ve işlerini kolaylaştırdığı hususlardan biriydi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Oruçla ilgili gece kısıtlaması, ilahî bir kolaylık olarak kaldırıldı.

Arka plan ve bağlam

Oruçla ilgili ilk düzenlemede insanların yatsı namazından sonra ertesi akşama kadar yemek yemelerine, içmelerine veya eşleriyle cinsel ilişkide bulunmalarına izin verilmiyordu. Metin, yatsı namazından sonra eşiyle ilişkiye giren bir adamdan söz eder; ardından sonraki kolaylaştırma, Allah’ın insanların kendilerine haksızlık ettiklerini bildiren sözüyle ilişkilendirilir.

Kavramlar ve açıklamalar
Yatsı

Farz olan gece namazı.

ruhsat

Dinî hukukun izin verdiği bir hüküm kolaylığı.

kendilerine haksızlık ettiler

O sırada geçerli olan kısıtlamaya uymayıp bu nedenle kendilerine zarar vermek.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik müfessirler bu rivayeti Kur’an’ın 2:187. ayetiyle ilişkilendirir: Ramazan gecelerinde şafak vaktine kadar yemek, içmek ve eşlerle cinsel ilişkide bulunmak serbesttir. Buradan, İslam hukukunun önceki bir kısıtlamayı hafiflettiği ve bu kolaylığın Allah’ın rahmetinin bir parçası olduğu sonucunu çıkarırlar. Rivayet, hükmün tarihsel gelişimini anlatır; oruç için pratik sınır şafağın doğuşudur.

Günümüz için dersler
  1. Ramazan’da şafak vaktine kadar yiyip için; gece saatleri oruç vakti değildir.
  2. Dinî bir hüküm kolaylaştırıldığında bu ruhsatı kabul edin ve kendinize gereksiz yere yük yüklemeyin.
  3. Oruçla ilgili ayetleri Kur’an bağlamı içinde okuyun ve belirlenmiş sınırlarına uyun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.