Taharet · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 320. hadis

Ammar ibn Yasir rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Taharet
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Ammar ibn Yasir tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، أَخْبَرَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَرَّسَ بِأُولاَتِ الْجَيْشِ وَمَعَهُ عَائِشَةُ فَانْقَطَعَ عِقْدٌ لَهَا مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ فَحَبَسَ النَّاسَ ابْتِغَاءُ عِقْدِهَا ذَلِكَ حَتَّى أَضَاءَ الْفَجْرُ وَلَيْسَ مَعَ النَّاسِ مَاءٌ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ حَبَسْتِ النَّاسَ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم رُخْصَةَ التَّطَهُّرِ بِالصَّعِيدِ الطَّيِّبِ فَقَامَ الْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَضَرَبُوا بِأَيْدِيهِمْ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ رَفَعُوا أَيْدِيَهُمْ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنَ التُّرَابِ شَيْئًا فَمَسَحُوا بِهَا وُجُوهَهُمْ وَأَيْدِيَهُمْ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَمِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْ إِلَى الآبَاطِ ‏.‏ زَادَ ابْنُ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فِي حَدِيثِهِ وَلاَ يَعْتَبِرُ بِهَذَا النَّاسُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ ابْنُ إِسْحَاقَ قَالَ فِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَذَكَرَ ضَرْبَتَيْنِ كَمَا ذَكَرَ يُونُسُ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ ضَرْبَتَيْنِ وَقَالَ مَالِكٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو أُوَيْسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَشَكَّ فِيهِ ابْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ مَرَّةً عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمَرَّةً قَالَ عَنْ أَبِيهِ وَمَرَّةً قَالَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ اضْطَرَبَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِيهِ وَفِي سَمَاعِهِ مِنَ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الضَّرْبَتَيْنِ إِلاَّ مَنْ سَمَّيْتُ ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Ahmed b. Ebî Halef ve Muhammed b. Yahyâ en-Nîsâbûrî -başkalarıyla birlikte- bize rivayet ettiler ve dediler ki: Yakub bize hadis anlattı, babam bize haber verdi, Sâlih'ten, o da İbn Şihâb'dan nakletti. Ubeydullah b. Abdullah bana anlattı, İbn Abbâs'tan, o da Ammâr b. Yâsir'den rivayet etti: Resûlullah ﷺ, Âişe kendisiyle birlikte olduğu halde Ulâtü'l-Ceyş mevkiinde konakladı. Âişe'nin Zafar akik taşından yapılmış gerdanlığı koptu ve kayboldu. İnsanlar bu gerdanlığı aramakla meşgul olup fecir doğuncaya kadar alıkonuldular. Yanlarında su yoktu. Bunun üzerine Ebû Bekr ona kızdı ve:

"İnsanları alıkoydun, yanlarında da su yok!" dedi. Bunun üzerine Yüce Allah, Resûlüne ﷺ temiz toprakla taharet alma ruhsatini (teyemmümü) indirdi. Müslümanlar Resûlullah ﷺ ile birlikte kalkıp ellerini yere vurdular, sonra ellerini kaldırdılar fakat avuçlarına hiçbir şey almadılar; ardından elleriyle yüzlerini ve kollarını omuzlara kadar, avuç içlerinden de koltuk altlarına kadar mesh ettiler. İbn Yahyâ rivayetine şunu ekledi: İbn Şihâb rivayetinde şöyle demiştir: "İnsanlar bunu dikkate almazlar." Ebû Dâvûd dedi ki: İbn İshâk da bunu benzer şekilde rivayet etmiş, İbn Abbâs'tan naklen Yunus'un zikrettiği gibi "iki vuruş" ifadesini kullanmıştır. Ma'mer de ez-Zührî'den "iki vuruş" şeklinde rivayet etmiştir. Mâlik ise ez-Zührî'den, Ubeydullah b. Abdullah'tan, babasından, Ammâr'dan nakletmiştir. Ebû Uveys de ez-Zührî'den benzer şekilde rivayet etmiştir. Ancak İbn Uyeyne bu konuda tereddüt etmiş; bazen "babasından", bazen de "İbn Abbâs'tan" demiştir. İbn Uyeyne bu rivayette ve ez-Zührî'den işitmesinde kararsız kalmıştır. Adını saydıklarım dışında hiç kimse bu hadiste "iki vuruş"tan bahsetmemiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Su bulunmadığında teyemmüm, ibadet amaçlı temizlik için meşru bir imkân sunar.

Arka plan ve bağlam

Bir yolculuk sırasında Aişe’nin ﷺ kolyesi koptu ve topluluk şafağa kadar onu aramayı sürdürdü. Su bulunmayınca temiz toprakla arınma ruhsatı bildirildi.

Kavramlar ve açıklamalar
teyemmüm

Su bulunmadığında veya kullanılamadığında temiz toprakla yapılan ibadet amaçlı arınma.

temiz toprak

Teyemmüm için kullanılan temiz zemin veya toz.

Zifar

Oniks taşıyla tanınan bir yer; kolye bu taştan yapılmıştı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, su bulunmadığında teyemmümün Allah’ın abdest yerine izin verdiği bir uygulama olduğu sonucunu çıkarırlar. Rivayet, yüzün ve kolların mesh edilmesini anlatır; ayrıca mesh sayısı ve mesh edilecek uzuvların kapsamı hakkında farklı rivayetler aktarır. Bu nedenle fakihler uygulamanın ayrıntılarını belirlerken başka rivayetlerden ve fıkhî açıklamalardan da yararlanır; mezhepler kolların sınırları ve mesh sayısı gibi ayrıntılarda farklı görüştedir.

Günümüz için dersler
  1. Su yoksa, İslamî kurallara göre teyemmümün uygulanıp uygulanmadığını araştır.
  2. Teyemmümün öngörülen adımlarını öğren ve Kur’an ile rivayetlerden gelen güvenilir bilgilere dayan.
  3. Yol arkadaşlarına karşı sabırlı ol; rahatsızlıkları kimseyi küçük düşürmeden konuş.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.