Sunan Abi Dawud, 3399. hadis
Rafi ibn Khadij rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rafi ibn Khadij tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْخَطْمِيُّ، قَالَ بَعَثَنِي عَمِّي أَنَا وَغُلاَمًا، لَهُ إِلَى سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَقُلْنَا لَهُ شَىْءٌ بَلَغَنَا عَنْكَ فِي الْمُزَارَعَةِ . قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لاَ يَرَى بِهَا بَأْسًا حَتَّى بَلَغَهُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ فَأَتَاهُ فَأَخْبَرَهُ رَافِعٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَتَى بَنِي حَارِثَةَ فَرَأَى زَرْعًا فِي أَرْضِ ظُهَيْرٍ فَقَالَ " مَا أَحْسَنَ زَرْعَ ظُهَيْرٍ " . قَالُوا لَيْسَ لِظُهَيْرٍ . قَالَ " أَلَيْسَ أَرْضُ ظُهَيْرٍ " . قَالُوا بَلَى وَلَكِنَّهُ زَرْعُ فُلاَنٍ . قَالَ " فَخُذُوا زَرْعَكُمْ وَرُدُّوا عَلَيْهِ النَّفَقَةَ " . قَالَ رَافِعٌ فَأَخَذْنَا زَرْعَنَا وَرَدَدْنَا إِلَيْهِ النَّفَقَةَ . قَالَ سَعِيدٌ أَفْقِرْ أَخَاكَ أَوْ أَكْرِهِ بِالدَّرَاهِمِ .
Muhammed b. Beşşâr bize rivayet etti, Yahya bize rivayet etti, Ebû Ca'fer el-Hatmî bize rivayet ederek şöyle dedi: Amcam beni ve kendi kölesini Saîd b. Müseyyeb'e gönderdi. Ona dedik ki: 'Sizden müzâraa (ortakçılık) hakkında bize ulaşan bir söz var.' O da şöyle cevap verdi: 'İbn Ömer, Râfi' b. Hadîc'den kendisine bir hadis ulaşıncaya kadar bunda bir sakınca görmüyordu. Bunun üzerine ona gitti; Râfi' ona, Allah Resûlü ﷺ'nin Benî Hârise'ye geldiğini ve Züheyr'in arazisinde bir ekin gördüğünü haber verdi. Resûlullah ﷺ:
"Züheyr'in ekini ne kadar güzel!" buyurdu. Oradakiler: 'Bu Züheyr'in değil,' dediler. O: "Burası Züheyr'in arazisi değil mi?" diye sordu. Onlar: 'Evet, ama ekin falancanın,' dediler. Bunun üzerine O: "Ekininizi alın ve ona masrafını ödeyin," buyurdu. Râfi' dedi ki: 'Biz de ekinimizi aldık ve ona masrafını ödedik.' Saîd ise şöyle dedi: 'Kardeşine arazini karşılıksız kullandır ya da dirhem karşılığında kirala.'
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ortakçılıkta ürün adil ve açık biçimde paylaştırılmalıdır.
Arazinin işlendiği ve hasadın arazi sahibiyle çiftçi arasında paylaşıldığı anlaşma.
Çiftçinin ürünü yetiştirmek için yaptığı harcamalar.
Arazinin önceden kararlaştırılan bir para bedeli karşılığında kullandırılması.
Âlimler bu rivayeti ortakçılıkla ilgili diğer rivayetlerle birlikte ele alırlar. Saîd ibnü'l-Müseyyeb, çözüm olarak araziyi bir kardeşe ücretsiz vermeyi veya sabit bir para bedeli karşılığında kiralamayı zikreder. Fıkıh mezhepleri ortakçılığın şartları konusunda farklı görüştedir; ürün paylaşımının açık olup olmadığını ve taraflardan birine belirsiz ya da münhasır bir pay verilip verilmediğini de değerlendirirler. Dolayısıyla rivayet, tarım arazisinde her türlü iş birliğini değil, belirsizliğe veya haksızlığa yol açan anlaşmaları sakındırır.
- Ekimden önce ürünün, masrafların ve risklerin nasıl paylaşılacağını yazılı olarak belirleyin.
- Açık ve adil şartlar olmaksızın taraflardan birine belirli bir arazi parçası veya garantili miktarda ürün veren anlaşmalardan kaçının.
- Tereddüt hâlinde belirli bir kira bedeli veya şeffaf bir ortaklık seçin ve uzman görüşü alın.
Tarım ve ürün paylaşımı hakkındaki aynı tartışmadan gelen bu sahih rivayet, Rafi ibn Hadic'in rivayetinin bağlamını anlamaya yardımcı olur.
Sunan Abi Dawud · #3400 (Sahih)Bu sahih rivayet de tarım arazisine ilişkin kuralları ve ürünün paylaşılmasını konu alır.
Sahih al-Bukhari · #2241 (Sahih)Bu sahih rivayet tarım anlaşmalarını ele alır ve ortakçılık meselesine ek bağlam sağlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.