Ücretler · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 3542. hadis

Al-Nu'man ibn Bashir rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ücretler
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Al-Nu'man ibn Bashir tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا سَيَّارٌ، وَأَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ، وَأَخْبَرَنَا دَاوُدُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، وَأَنْبَأَنَا مُجَالِدٌ، وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، قَالَ أَنْحَلَنِي أَبِي نُحْلاً - قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ مِنْ بَيْنِ الْقَوْمِ نِحْلَةً غُلاَمًا لَهُ - قَالَ فَقَالَتْ لَهُ أُمِّي عَمْرَةُ بِنْتُ رَوَاحَةَ إِيتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشْهِدْهُ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَشْهَدَهُ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي النُّعْمَانَ نُحْلاً وَإِنَّ عَمْرَةَ سَأَلَتْنِي أَنْ أُشْهِدَكَ عَلَى ذَلِكَ قَالَ فَقَالَ ‏"‏ أَلَكَ وَلَدٌ سِوَاهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَكُلَّهُمْ أَعْطَيْتَ مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَ النُّعْمَانَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ لاَ قَالَ فَقَالَ بَعْضُ هَؤُلاَءِ الْمُحَدِّثِينَ ‏"‏ هَذَا جَوْرٌ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ ‏"‏ هَذَا تَلْجِئَةٌ فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مُغِيرَةُ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ أَلَيْسَ يَسُرُّكَ أَنْ يَكُونُوا لَكَ فِي الْبِرِّ وَاللُّطْفِ سَوَاءً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي ‏"‏ ‏.‏ وَذَكَرَ مُجَالِدٌ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْكَ مِنَ الْحَقِّ أَنْ تَعْدِلَ بَيْنَهُمْ كَمَا أَنَّ لَكَ عَلَيْهِمْ مِنَ الْحَقِّ أَنْ يَبَرُّوكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ قَالَ بَعْضُهُمْ ‏"‏ أَكُلَّ بَنِيكَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ ‏"‏ وَلَدِكَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ فِيهِ ‏"‏ أَلَكَ بَنُونَ سِوَاهُ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ أَبُو الضُّحَى عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ ‏"‏ أَلَكَ وَلَدٌ غَيْرُهُ ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

Bize Ahmed b. Hanbel rivayet etti, bize Huşeym rivayet etti, bize Seyyar haber verdi, Muğîre haber verdi ve Dâvud haber verdi; hepsi Şa'bî'den. Mücâlid bize haber verdi ve İsmail b. Sâlim bize haber verdi; her ikisi de Şa'bî'den, o da Nu'mân b. Beşîr'den rivayet etti. Nu'mân dedi ki:

"Babam bana bir hibe verdi." İsmail b. Sâlim, topluluk arasında özellikle şöyle dedi: "Kendi kölesini hibe etti." Nu'mân devamla dedi ki: "Annem Amre binti Revâha babama: 'Allah Resûlü'nün ﷺ yanına git ve onu buna şahit tut' dedi." Babam Nebî ﷺ'e geldi ve durumu kendisine arz etti. Dedi ki: "Oğlum Nu'mân'a bir hibe verdim ve Amre senden buna şahitlik etmeni istedi." Resûlullah ﷺ sordu: "Ondan başka çocuğun var mı?" Babam: "Evet," dedi. Resûlullah ﷺ tekrar sordu: "Onların hepsine, Nu'mân'a verdiğinin aynısını verdin mi?" Babam: "Hayır," dedi. Bazı raviler rivayetlerinde Resûlullah ﷺ'in şöyle buyurduğunu nakletti: "Bu zulümdür." Diğerleri ise şöyle buyurduğunu nakletti: "Bu zorlamadır; buna benden başkasını şahit tut." Muğîre kendi rivayetinde şunu ekledi: "Hepsinin sana karşı iyilikte ve şefkatte eşit olmasını arzu etmez misin?" Babam: "Evet," dedi. Resûlullah ﷺ: "Öyleyse buna benden başkasını şahit tut," buyurdu. Mücâlid kendi rivayetinde şunu zikretti: "Senin onlara karşı adaletli olman nasıl onların hakkıysa, onların da sana iyilik yapması senin hakkındır." Ebû Dâvûd, Zührî'nin rivayetinde dedi ki: Bazıları "Tüm oğullarına mı?", bazıları ise "Çocuklarına mı?" dedi. İbn Ebî Hâlid, Şa'bî'den şu lafzı rivayet etti: "Ondan başka oğulların var mı?" Ebû'd-Duhâ ise Nu'mân b. Beşîr'den şu lafzı rivayet etti: "Ondan başka çocuğun var mı?"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir ebeveyn, çocuklarına hediye verirken adil davranmalıdır.

Arka plan ve bağlam

Nu'man'ın babası ona bir hediye verdi. Nu'man'ın annesinin isteği üzerine, bu duruma Resûlullah ﷺ'ı şahit tutmak istedi. Resûlullah ﷺ diğer çocuklara aynı şeyin verilmediğini öğrenince adaletli davranmanın gereğini vurguladı.

Kavramlar ve açıklamalar
hibe

Bir kişinin hayatı boyunca başka birine gönüllü olarak verdiği bağış.

haksızlık

Geçerli bir neden olmaksızın birini mağdur eden veya kayıran eşitsiz muamele.

şahitlik etmek

Bir olayı veya anlaşmayı doğrulamak için hazır bulunmak.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, ebeveynlerin çocuklarına hediye verirken adil olmaları gerektiği sonucunu çıkarırlar. Resûlullah ﷺ eşit olmayan bir hibeye şahitlik etmeyi reddetmiş ve babaya, ebeveynlerin çocuklarından iyilik bekleyebileceği gibi çocukların da adil muamele görme hakkı olduğunu hatırlatmıştır. Âlimler hükmün kesin hukuki niteliği ve eşitliğin nasıl uygulanacağı konusunda farklı görüşler ortaya koymuştur; özel bir ihtiyaç gibi geçerli bir gerekçe dikkate alınabilir.

Günümüz için dersler
  1. Bir çocuğa verilmesi düşünülen hediyeyi diğer ebeveynle konuşun ve bütün çocukları göz önünde bulundurun.
  2. Eşit olmayan hediyelerde, farklı muameleyi haklı kılan somut ihtiyacı veya nedeni açıkça kayda geçirin.
  3. Hediye konusunda tereddüdünüz varsa, hediyeyi kesinleştirmeden önce yetkin bir âlime danışın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.