Kaza ve Hakimlik · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 3637. hadis

Abdullah ibn az-Zubayr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kaza ve Hakimlik
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abu Dawud'den Abdullah ibn az‑Zubayr'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abu al‑Walid at‑TayalisiAbu Dawud'e aktardıأَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Urwaعُرْوَةَ
  5. 5Abdullah ibn az‑Zubayrعَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ ‏.‏ فَأَبَى عَلَيْهِ الزُّبَيْرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏ فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ ‏}‏ الآيَةَ ‏.‏

Çeviri

Ebü'l-Velîd et-Tayâlisî bize rivayet etti; Leys bize rivayet etti; Zührî'den, Urve'den, Abdullah b. ez-Zübeyr'in kendisine şunu anlattığını bildirdi: Bir adam, Hurre'deki sulama kanalları konusunda ez-Zübeyr ile anlaşmazlığa düştü. Ensarî olan adam:

"Suyu sal, geçsin!" dedi. Ez-Zübeyr ise bunu reddetti. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ ez-Zübeyr'e: "Ey Zübeyr! Sulama yap, sonra suyu komşuna bırak!" buyurdu. Ensarî öfkelendi ve: "Yâ Resûlallah! O senin halanın oğlu olduğu için mi böyle diyorsun?" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ'ın yüzünün rengi değişti ve: "Sulama yap, sonra suyu set duvarına dönünceye kadar tut!" buyurdu. Ez-Zübeyr dedi ki: "Vallahi sanıyorum ki şu ayet bu olay hakkında nazil oldu: {Hayır, Rabbine andolsun ki onlar, seni aralarında hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar.}"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir hâkim, aile bağları söz konusu olduğunda bile adaletle hükmetmelidir.

Arka plan ve bağlam

Ensarlı bir kişi ile ez-Zübeyr b. el-Avvâm ﷺ, sulama suyu konusunda anlaşmazlığa düştü. Peygamber ﷺ önce uzlaşma önerdi; tarafgirlik suçlaması üzerine ise ez-Zübeyr’in su hakkının tamamını almasına hükmetti.

Kavramlar ve açıklamalar
Harre’deki su kanalları

Kayalık bölgede tarım arazilerini sulamak için kullanılan kanallar veya küçük akarsular.

set

Suyu tarlada tutan alçak toprak set ya da sınır.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, hâkimin önce uzlaşma ve hakkaniyeti gözetebileceği; ancak tarafgirlikle suçlandığında hakları açıkça belirlemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Ez-Zübeyr’e sonunda sete kadar su verilmiştir; çünkü bu onun hakkının tamamıydı. Ardından komşusu da su alabilirdi. Kur’an’a yapılan gönderme, sonuç hoşlarına gitmese bile müminlerin Resûl’ün ﷺ hükmünü kabul ettiğini vurgular. Fıkıh mezhepleri, suyun adil biçimde paylaştırılmasının ve komşulara zarar verilmesinin önlenmesinin önemini kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. Ortak su kaynakları hakkında önceden açık anlaşmalar yapın ve suyu adil biçimde paylaştırın.
  2. Anlaşmazlıkları akrabalık bağlarına veya kişisel duygulara göre değil, delil ve haklara göre değerlendirin.
  3. Biri bir karara itiraz ederse suçlamalarda bulunmak yerine sakin karşılık verin ve adil bir açıklama isteyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.