Köle Azadı Kitabı · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 3929. hadis

Aishah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı Kitabı
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Aishah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونَ لَنَا وَلاَؤُكِ ‏.‏ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ شَرَطَهُ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Mesleme ve Kuteybe b. Said bize rivayet ettiler; dediler ki: Leys bize İbn Şihab'dan, o da Urve'den rivayet etti. Urve anlatıyor: Aişe (Allah ondan razı olsun) kendisine haber verdi ki Berire, kitabet sözleşmesindeki borcunu ödemek için Aişe'den yardım istemeye geldi; o sırada henüz borcundan hiçbir şey ödememişti. Aişe ona dedi ki:

"Sahiplerine dön; eğer senin adına borcunu ödememi ve velâ hakkının bana ait olmasını kabul ederlerse, bunu yaparım." Berire bu teklifi sahiplerine iletti, ancak onlar kabul etmediler ve şöyle dediler: "Eğer sevap kazanmak amacıyla senin borcunu ödemek isterse ödesin, ama velâ hakkı bizimdir." Bunun üzerine Berire durumu Resûlullah ﷺ'e arz etti. Resûlullah ﷺ ona buyurdu ki: "Onu satın al ve azat et; çünkü velâ hakkı yalnızca azat edene aittir." Sonra Resûlullah ﷺ ayağa kalktı ve şöyle buyurdu: "Ne oluyor bu insanlara ki Allah'ın Kitabı'nda olmayan şartlar koşuyorlar? Kim Allah'ın Kitabı'nda bulunmayan bir şart ileri sürerse, o şartı yüz defa tekrarlasa bile geçerli değildir ve ona ait olmaz. Allah'ın şartı daha haklı ve daha bağlayıcıdır."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Azat eden kişi velâ hakkına sahip olur; aykırı şartlar geçersizdir.

Kavramlar ve açıklamalar
Mükâtebe

Kölenin özgürlüğüne kavuşmak için kararlaştırılan bir miktarı ödediği anlaşma.

Velâ

Kölenin azat edilmesiyle doğan hukuki akrabalık bağı; başka hususların yanı sıra miras bakımından sonuçlar doğurabilir.

Allah'ın Kitabı'ndaki şart

Allah'ın hükümlerine aykırı olmayan sözleşme şartı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan velânın, farklı bir şart ileri süren eski malike değil, azat işlemini gerçekleştiren kişiye ait olduğu sonucunu çıkarırlar. Yerleşik bir ilahî hükme aykırı olan sözleşme hükmü, tekrar tekrar sözleşmeye eklense bile uygulanamaz. Fıkıh mezhepleri bu ilkeyi kabul eder; farklı sözleşme türlerindeki şartların kesin uygulaması fıkıhta ayrıca ayrıntılı biçimde ele alınır.

Günümüz için dersler
  1. Bir anlaşmadaki her şartı dikkatle okuyun ve açık bir dinî hükme aykırı olan hiçbir maddeyi kabul etmeyin.
  2. Zor durumda olan birine, onurunu ve haklarını koruyacak şekilde yardım edin.
  3. Karmaşık sözleşmelerde taahhütte bulunmadan önce uzman görüşü alın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.