Köle Azadı Kitabı · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 3930. hadis

Aishah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı Kitabı
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Aishah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ لِتَسْتَعِينَ فِي كِتَابَتِهَا فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي ‏.‏ فَقَالَتْ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا عَدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ ‏.‏ فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ نَحْوَ الزُّهْرِيِّ زَادَ فِي كَلاَمِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي آخِرِهِ ‏ "‏ مَا بَالُ رِجَالٍ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ يَا فُلاَنُ وَالْوَلاَءُ لِي إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

Musa b. İsmail bize rivayet etti, Vuheyb bize rivayet etti; Hişam b. Urve'den, o babasından, Aişe'den -Allah ondan razı olsun- nakletti: Berire, kitabet sözleşmesi için yardım istemeye geldi ve dedi ki: 'Ben efendilerimle dokuz okiyye karşılığında kitabet yaptım, her yıl bir okiyye ödeyeceğim. Bana yardım et.' Aişe şöyle cevap verdi: 'Eğer efendilerin kabul ederse, parayı peşin olarak tek seferde ödeyip seni azat ederim ve velâ hakkı bana ait olur.' Bunun üzerine Berire efendilerine gitti. Ravi hadisin devamını Zühri'nin rivayeti gibi aktardı ve sonunda Nebi ﷺ'ın şu sözlerini ekledi: 'Ne oluyor bu insanlara ki biri çıkıp:

"Ey falan, onu azat et ama velâ hakkı benimdir" diyor? Velâ hakkı ancak azat edene aittir.'

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir köleyi azat eden kişi, velâyet hakkına ve buna bağlı miras hakkına sahip olur.

Kavramlar ve açıklamalar
Mükâtebe

Kölenin özgürlüğüne kavuşmak için kararlaştırılan bir meblağı ödediği anlaşma.

Ukiyye

Tarihî bir gümüş ağırlık ölçüsü; burada kararlaştırılan ödeme anlamındadır.

Velâ

Azat yoluyla oluşan ve miras hakkı da dâhil olmak üzere hukuki sonuçlar doğuran bağ.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan velânın fiilî azada bağlı olduğu sonucunu çıkarır: Özgürlüğü veren kişi velâ hakkını elde eder ve bu hak bir sözleşmeyle başkasına devredilemez. Rivayet ayrıca mükâtebe anlaşmasına yardım etmenin caiz olduğunu gösterir. Velânın hukuki sonuçları ve bu tür anlaşmaların şartları mezhepler tarafından daha ayrıntılı biçimde ele alınmıştır.

Günümüz için dersler
  1. Mali yardımda bulunurken açık anlaşmalar yapın ve İslam hukukuna göre bir eylemden doğan haklara saygı gösterin.
  2. İnsanlara özgürlük ve bağımsızlık kazanmaları için pratik destek sunun.
  3. Peygamber ﷺ’in sözüne göre başkasına ait olan hukuki bir hakkı sahiplenmeyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.