Köle Azadı Kitabı · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 3931. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Hasan (iyi)Kitap: Köle Azadı Kitabı
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Hasan (iyi)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى أَبُو الأَصْبَغِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ وَقَعَتْ جُوَيْرِيَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ فِي سَهْمِ ثَابِتِ بْنِ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ أَوِ ابْنِ عَمٍّ لَهُ فَكَاتَبَتْ عَلَى نَفْسِهَا وَكَانَتِ امْرَأَةً مَلاَّحَةً تَأْخُذُهَا الْعَيْنُ - قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها - فَجَاءَتْ تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي كِتَابَتِهَا فَلَمَّا قَامَتْ عَلَى الْبَابِ فَرَأَيْتُهَا كَرِهْتُ مَكَانَهَا وَعَرَفْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَيَرَى مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي رَأَيْتُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا جُوَيْرِيَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا كَانَ مِنْ أَمْرِي مَا لاَ يَخْفَى عَلَيْكَ وَإِنِّي وَقَعْتُ فِي سَهْمِ ثَابِتِ بْنِ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ وَإِنِّي كَاتَبْتُ عَلَى نَفْسِي فَجِئْتُكَ أَسْأَلُكَ فِي كِتَابَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَهَلْ لَكِ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَمَا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ أُؤَدِّي عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَأَتَزَوَّجُكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ قَدْ فَعَلْتُ قَالَتْ فَتَسَامَعَ - تَعْنِي النَّاسَ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ تَزَوَّجَ جُوَيْرِيَةَ فَأَرْسَلُوا مَا فِي أَيْدِيهِمْ مِنَ السَّبْىِ فَأَعْتَقُوهُمْ وَقَالُوا أَصْهَارُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَا رَأَيْنَا امْرَأَةً كَانَتْ أَعْظَمَ بَرَكَةً عَلَى قَوْمِهَا مِنْهَا أُعْتِقَ فِي سَبَبِهَا مِائَةُ أَهْلِ بَيْتٍ مِنْ بَنِي الْمُصْطَلِقِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا حُجَّةٌ فِي أَنَّ الْوَلِيَّ هُوَ يُزَوِّجُ نَفْسَهُ ‏.‏

Çeviri

Abdülaziz b. Yahya Ebu'l-Esbağ el-Harrânî bize rivayet etti; Muhammed -yani İbn Seleme-, İbn İshak'tan, o da Muhammed b. Ca'fer b. Zübeyr'den, o da Urve b. Zübeyr'den, o da Aişe'den -Allah ondan razı olsun- rivayet etti. Aişe şöyle dedi: Cuveyriye binti Hâris b. Mustalik, Sâbit b. Kays b. Şemmas'a veya onun amcasının oğluna esir düştü. Kendisini hürriyetine kavuşturmak üzere efendisiyle mükatebe sözleşmesi yaptı. O, son derece güzel ve görenleri kendine hayran bırakan bir hanımdı. Aişe -Allah ondan razı olsun- devamla şunu söyledi: Cuveyriye, mükatebe bedeli konusunda yardım istemek üzere Resûlullah ﷺ'in yanına geldi. Kapıda durduğunda onu görünce durumundan hoşlanmadım ve Resûlullah ﷺ'in de onu benim gördüğüm gibi göreceğini anladım. Cuveyriye şöyle dedi: 'Ey Allah'ın Resûlü! Ben Hâris'in kızı Cuveyriye'yim. Başıma gelenler senden gizli değildir. Sâbit b. Kays b. Şemmas'a esir düştüm ve kendimle mükatebe sözleşmesi yaptım. Mükatebe bedelimi ödememde bana yardımcı olmanı istiyorum.' Bunun üzerine Resûlullah ﷺ buyurdu ki: 'Bundan daha hayırlı bir şeye ne dersin?' Cuveyriye sordu: 'O nedir ey Allah'ın Resûlü?' Resûlullah ﷺ cevap verdi: 'Mükatebe bedelini senin adına öderim ve seninle evlenirim.' Cuveyriye: 'Kabul ettim' dedi. Aişe anlatmaya devam etti: İnsanlar Resûlullah ﷺ'in Cuveyriye ile evlendiğini duyunca, ellerindeki esirleri serbest bıraktılar ve 'Onlar artık Resûlullah ﷺ'in akrabaları oldular' dediler. Kavmine Cuveyriye'den daha büyük bereket vesilesi olan başka bir kadın görmedik; onun sebebiyle Benî Mustalik'ten yüz aile azat edildi. Ebu Davud dedi ki: Bu hadis, velinin kendisini nikahlayabileceğine dair bir delildir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Juveyriye’nin evliliği yüz ailenin serbest bırakılmasına vesile oldu.

Arka plan ve bağlam

Cüveyriye bint el-Hâris, özgürlüğüne kavuşmak için yaptığı mükâtebe sözleşmesi konusunda Peygamber ﷺ’den yardım istedi. Peygamber ﷺ sözleşme bedelini ödedi ve onunla evlendi; bunun üzerine Müslümanlar onun kabilesinden esirleri serbest bıraktı.

Kavramlar ve açıklamalar
Mükâtebe sözleşmesi

Köleleştirilmiş kişinin özgürlüğüne kavuşmak için kararlaştırılan bir miktarı ödediği anlaşma.

Birinin payına düşmek

Esirlik bağlamında, tarihsel olarak bir kişiye mülk olarak tahsis edilmek.

Evlilik yoluyla akrabalık

Evlilikle oluşan aile bağları.

Âlimlerin çıkarımları

Ebû Dâvûd, bu rivayetin bir velinin nikâh akdini yapmasına delil teşkil ettiğini belirtir. Fakihler bu rivayetten hareketle kimin evlilik akdini yapabileceğini ve velinin bu konudaki rolünü ele almış; ayrıntılı hükümler hukuk mezheplerine göre farklılık göstermiştir. Rivayet ayrıca esirleri serbest bırakmanın faziletini ve zor durumda olanlara özen göstermeyi vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Borçları ya da sözleşmeleri yüzünden çıkış yolu bulamayanlara yardım edin ve kalıcı çözümler arayın.
  2. Merhameti düşmanlıktan üstün tutun: Esirleri serbest bırakmak toplumları uzlaştırabilir.
  3. Kişisel bir tercih başkalarına fayda sağlayabilir; Cüveyriye’nin evliliği esirlerin serbest bırakılmasına vesile oldu.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.