Namaz · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 394. hadis

Abu Mas'ud al-Ansari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Hasan (iyi)Kitap: Namaz
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abu Dawud'den Ibn Shihab'e uzanan rivayet zinciri

Hasan (iyi)
  1. 1Muhammad ibn Salama al‑MuradiAbu Dawud'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ
  2. 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
  3. 3Usama ibn Zayd al‑Laythiأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ اللَّيْثِيِّ
  4. 4Ibn Shihabابْنَ شِهَابٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ اللَّيْثِيِّ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ كَانَ قَاعِدًا عَلَى الْمِنْبَرِ فَأَخَّرَ الْعَصْرَ شَيْئًا فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَمَا إِنَّ جِبْرِيلَ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَخْبَرَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِوَقْتِ الصَّلاَةِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ اعْلَمْ مَا تَقُولُ ‏.‏ فَقَالَ عُرْوَةُ سَمِعْتُ بَشِيرَ بْنَ أَبِي مَسْعُودٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ نَزَلَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَنِي بِوَقْتِ الصَّلاَةِ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ‏"‏ ‏.‏ يَحْسُبُ بِأَصَابِعِهِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حِينَ يَشْتَدُّ الْحَرُّ وَرَأَيْتُهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ بَيْضَاءُ قَبْلَ أَنْ تَدْخُلَهَا الصُّفْرَةُ فَيَنْصَرِفُ الرَّجُلُ مِنَ الصَّلاَةِ فَيَأْتِي ذَا الْحُلَيْفَةِ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ حِينَ تَسْقُطُ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعِشَاءَ حِينَ يَسْوَدُّ الأُفُقُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ وَصَلَّى الصُّبْحَ مَرَّةً بِغَلَسٍ ثُمَّ صَلَّى مَرَّةً أُخْرَى فَأَسْفَرَ بِهَا ثُمَّ كَانَتْ صَلاَتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ التَّغْلِيسَ حَتَّى مَاتَ وَلَمْ يَعُدْ إِلَى أَنْ يُسْفِرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ مَعْمَرٌ وَمَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُمْ لَمْ يَذْكُرُوا الْوَقْتَ الَّذِي صَلَّى فِيهِ وَلَمْ يُفَسِّرُوهُ وَكَذَلِكَ أَيْضًا رَوَاهُ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ وَحَبِيبُ بْنُ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عُرْوَةَ نَحْوَ رِوَايَةِ مَعْمَرٍ وَأَصْحَابِهِ إِلاَّ أَنَّ حَبِيبًا لَمْ يَذْكُرْ بَشِيرًا وَرَوَى وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقْتَ الْمَغْرِبِ قَالَ ثُمَّ جَاءَهُ لِلْمَغْرِبِ حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ - يَعْنِي مِنَ الْغَدِ - وَقْتًا وَاحِدًا ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ثُمَّ صَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ يَعْنِي مِنَ الْغَدِ وَقْتًا وَاحِدًا وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ مِنْ حَدِيثِ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Çeviri

İbn Şihab şöyle dedi: Ömer b. Abdülaziz minber üzerinde otururken ikindi namazını biraz geciktirdi. Urve b. Zübeyr ona:

"Cibril, Muhammed ﷺ'e namaz vaktini bildirmiştir" dedi. Bunun üzerine Ömer ona: "Söylediğinden emin ol" dedi. Urve şöyle devam etti: Beşir b. Ebi Mesud'un şöyle dediğini işittim: Ebu Mesud el-Ensari'nin şöyle dediğini işittim: Allah Resûlü ﷺ'ün şöyle buyurduğunu işittim: "Cibril yanıma indi ve bana namaz vakitlerini bildirdi; ben onunla birlikte namaz kıldım, sonra onunla birlikte namaz kıldım, sonra onunla birlikte namaz kıldım, sonra onunla birlikte namaz kıldım, sonra onunla birlikte namaz kıldım." Parmaklarıyla beş vakit namazı saydı. Allah Resûlü ﷺ'ü güneş zevalden geçince öğle namazını kılarken gördüm; bazen sıcak şiddetlendiğinde onu geciktirirdi. Onu ikindi namazını güneş yükselte ve beyazken, sararmadan önce kılarken gördüm; öyle ki kişi namazdan çıkıp güneş batmadan Zülhuleyfe'ye ulaşabilirdi. Akşam namazını güneş battığında, yatsı namazını ise ufuk karardığında kılardı; bazen insanlar toplanana kadar yatsıyı geciktirirdi. Sabah namazını bir defa karanlıkta kıldı, başka bir defa ise aydınlandığında kıldı; fakat bundan sonra vefat edinceye kadar sabah namazını hep karanlıkta kıldı ve artık aydınlanınca kılmaya dönmedi. Ebu Davud dedi ki: Bu hadisi Zühri'den Ma'mer, Malik, İbn Uyeyne, Şuayb b. Ebi Hamza, Leys b. Sa'd ve başkaları rivayet etmiştir ancak onlar Peygamber'in namazı kıldığı vakti zikretmemiş ve açıklamamışlardır. Aynı şekilde Hişam b. Urve ve Habib b. Ebi Merzuk da Urve'den Ma'mer ve arkadaşlarının rivayeti gibi rivayet etmişlerdir, ancak Habib Beşir'i zikretmemiştir. Vehb b. Keysan, Cabir'den Nebi ﷺ'den akşam namazının vaktini rivayet ederek şöyle demiştir: "Sonra ertesi gün akşam namazı için güneş battığında ona geldi -yani aynı vakitte." Ebu Davud dedi ki: Aynı şekilde Ebu Hüreyre'den Nebi ﷺ'den şöyle rivayet edilmiştir: "Sonra ertesi gün akşam namazında benimle aynı vakitte namaz kıldı." Yine Abdullah b. Amr b. As'tan, Hassan b. Atiyye tarikiyle, Amr b. Şuayb'dan, babasından, dedesinden Nebi ﷺ'den bu şekilde rivayet edilmiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Namaz vakitlerinde esneklik vardır, ancak her namazın belirlenmiş bir vakti bulunur.

Arka plan ve bağlam

‘Urve ibn ez-Zübeyr, halife ‘Umar ibn ‘Abd al-‘Aziz’e, ‘Umar namazı biraz geciktirdikten sonra Cibril’in ﷺ namaz vakitlerini Peygamber’e ﷺ bildirmiş olduğunu hatırlattı.

Kavramlar ve açıklamalar
Zü’l-Huleyfe

Medine yakınlarında, Mekke yolu üzerinde bir yer.

güneşin zeval noktasını geçmesi

Güneş en yüksek noktasına ulaşmış ve ardından batıya doğru alçalmaya başlamıştır.

sabahın karanlığı

Ufuktaki aydınlık belirgin biçimde güçlenmeden önceki erken sabah vakti.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan namaz vakitlerinin vahiy yoluyla belirlendiği ve Peygamber’in ﷺ namazları vakitleri içinde farklı zamanlarda kıldığı sonucunu çıkarırlar. Şiddetli sıcakta öğle namazı geciktirilebilir; insanlar bir araya gelene kadar yatsı namazı da geciktirilebilir, yeter ki namaz belirlenmiş vakti içinde kılınsın. Rivayet ayrıca sabah namazının daha sonra genellikle sabahın karanlığında kılındığını belirtir. Fıkıh mezhepleri, bu ve diğer rivayetlere dayanarak kesin sınırları ve tercih edilen vakitleri ele alır; bu pasaj tek başına bütün fıkhî ayrıntıları vermez.

Günümüz için dersler
  1. Namazlarını belirlenmiş vakitleri içinde kılmayı planla ve gereksiz yere vakitlerini geçirme.
  2. Sıcak, kalabalık veya başka durumlarda, namaz vakti içinde İslami hükümlerin tanıdığı esnekliği göz önünde bulundur.
  3. Dinî açıklamalar yaparken dikkatli ol ve bunları güvenilir rivayetlerle destekle.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.