Namaz · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 435. hadis

Abu Hurairah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Namaz
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abu Dawud'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ahmad ibn SalihAbu Dawud'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ
  2. 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
  3. 3Yunusيُونُسُ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Ibn al‑Musayyabابْنِ الْمُسَيَّبِ
  6. 6Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
  7. 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَفَلَ مِنْ غَزْوَةِ خَيْبَرَ فَسَارَ لَيْلَةً حَتَّى إِذَا أَدْرَكَنَا الْكَرَى عَرَّسَ وَقَالَ لِبِلاَلٍ ‏"‏ اكْلأْ لَنَا اللَّيْلَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَغَلَبَتْ بِلاَلاً عَيْنَاهُ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَلَمْ يَسْتَيْقِظِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ بِلاَلٌ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى إِذَا ضَرَبَتْهُمُ الشَّمْسُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَّلَهُمُ اسْتِيقَاظًا فَفَزِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ يَا بِلاَلُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاقْتَادُوا رَوَاحِلَهُمْ شَيْئًا ثُمَّ تَوَضَّأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ لَهُمُ الصَّلاَةَ وَصَلَّى بِهِمُ الصُّبْحَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ ‏"‏ مَنْ نَسِيَ صَلاَةً فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ ‏{‏ أَقِمِ الصَّلاَةَ لِلذِّكْرَى ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ يُونُسُ وَكَانَ ابْنُ شِهَابٍ يَقْرَؤُهَا كَذَلِكَ ‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ قَالَ عَنْبَسَةُ - يَعْنِي عَنْ يُونُسَ - فِي هَذَا الْحَدِيثِ لِذِكْرِي ‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ الْكَرَى النُّعَاسُ ‏.‏

Çeviri

Bize Ahmed b. Salih anlattı, bize İbn Vehb anlattı, bana Yûnus haber verdi; İbn Şihâb'dan, İbnü'l-Müseyyeb'den, Ebû Hüreyre'den rivayetle: Resûlullah ﷺ Hayber Gazvesi'nden döndüğünde gece yol aldı. Uyku bizi bastırınca konakladı ve Bilâl'e:

"Bu gece bizim için nöbet tut" buyurdu. Ancak Bilâl bineğinin semerine yaslanmış haldeyken gözlerine uyku galip geldi. Ne Peygamber ﷺ ne Bilâl ne de ashabından kimse güneş üzerlerine doğuncaya kadar uyanamadı. İlk uyanan Resûlullah ﷺ oldu. Telaşla: "Ey Bilâl!" diye seslendi. Bilâl: "Anam babam sana feda olsun ey Resûlullah! Senin nefsini uyutan, benim nefsimi de uyuttu" dedi. Bunun üzerine bineklerini biraz ileri sürdüler. Peygamber ﷺ abdest aldı ve Bilâl'e emretti; o da namaz için kamet getirdi. Resûlullah ﷺ onlara sabah namazını kıldırdı. Namazı bitirince şöyle buyurdu: "Kim bir namazı unutursa, hatırladığı zaman onu kılsın. Çünkü Allah Teâlâ: {Namazı Benim zikrim için dosdoğru kıl} buyurmuştur." Yûnus dedi ki: "İbn Şihâb bu ayeti böyle okurdu." Ahmed dedi ki: "Anbese – Yûnus'tan naklen – bu hadiste 'li-zikrî' (Benim zikrim için) ifadesini zikretmiştir." Yine Ahmed dedi ki: "Kerâ, uyuklama demektir."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Uyku nedeniyle bir namazı kaçıran kişi, uyanır uyanmaz o namazı kılmalıdır.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ ve ashabı, Hayber’den dönüş sırasında uyku nedeniyle sabah namazını kaçırdılar. Uyandıktan sonra başka bir yere geçtiler; Peygamber ﷺ abdest aldı ve onlara namaz kıldırdı.

Kavramlar ve açıklamalar
ikamet

Cemaat namazının hemen başlayacağını bildiren çağrı.

el-kara

Uyuklama veya göz kapaklarının ağırlaşması.

li-zikri

“Beni anmak için”; hadis, namazı Allah’ı anmaya bağlar.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, uyku veya unutma nedeniyle farz bir namazı kaçıran kişinin bunu hatırlar hatırlamaz kılması gerektiği sonucunu çıkarırlar; bu durum namazı bilerek ertelemeyi haklı çıkarmaz. Olay, uykunun kişiyi istemeden bastırabileceğini de gösterir: Bilal’e nöbet tutması söylenmiş, ancak o da uyuyakalmıştır. Fıkıh mezhepleri kaçırılan namazın kaza edilmesinin gerekli olduğunu kabul eder; sıralama ve şartlara ilişkin ayrıntılar fıkıhta ayrıca ele alınır. Metin ayrıca Peygamber ﷺ’in, grup başka bir yere geçip abdest aldıktan sonra onlara imamlık ettiğini bildirir.

Günümüz için dersler
  1. Namaz vakti çıktıktan sonra uyanırsan, kaçırdığın namazı hatırlar hatırlamaz kıl.
  2. Vaktinde namaz kılmak için pratik önlemler al; ancak kontrolün dışında gerçekleşen uyku nedeniyle kendini suçlama.
  3. Uyandıktan sonra kalk, gerekli abdesti al ve gereksiz yere gecikmeden namazını kıl.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.