Sunan Abi Dawud, 4388. hadis
Rafi ibn Khadij rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Muhammad ibn Yahya ibn Habban'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn MaslamaAbu Dawud'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malik ibn Anasمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ
- 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
- 4Muhammad ibn Yahya ibn Habbanمُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، أَنَّ عَبْدًا، سَرَقَ وَدِيًّا مِنْ حَائِطِ رَجُلٍ فَغَرَسَهُ فِي حَائِطِ سَيِّدِهِ فَخَرَجَ صَاحِبُ الْوَدِيِّ يَلْتَمِسُ وَدِيَّهُ فَوَجَدَهُ فَاسْتَعْدَى عَلَى الْعَبْدِ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ وَهُوَ أَمِيرُ الْمَدِينَةِ يَوْمَئِذٍ فَسَجَنَ مَرْوَانُ الْعَبْدَ وَأَرَادَ قَطْعَ يَدِهِ فَانْطَلَقَ سَيِّدُ الْعَبْدِ إِلَى رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ فَسَأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ قَطْعَ فِي ثَمَرٍ وَلاَ كَثَرٍ " . فَقَالَ الرَّجُلُ إِنَّ مَرْوَانَ أَخَذَ غُلاَمِي وَهُوَ يُرِيدُ قَطْعَ يَدِهِ وَأَنَا أُحِبُّ أَنْ تَمْشِيَ مَعِي إِلَيْهِ فَتُخْبِرَهُ بِالَّذِي سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَشَى مَعَهُ رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ حَتَّى أَتَى مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ فَقَالَ لَهُ رَافِعٌ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ قَطْعَ فِي ثَمَرٍ وَلاَ كَثَرٍ " . فَأَمَرَ مَرْوَانُ بِالْعَبْدِ فَأُرْسِلَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْكَثَرُ الْجُمَّارُ .
Abdullah b. Mesleme bize Mâlik b. Enes'ten, o da Yahyâ b. Saîd'den, o da Muhammed b. Yahyâ b. Hibbân'dan rivayet etti: Bir köle, bir adamın bahçesinden bir hurma fidanı çaldı ve onu efendisinin bahçesine dikti. Fidanın sahibi fidanını aramaya çıktı ve onu buldu. O sırada Medine valisi olan Mervân b. Hakem'den köleye karşı yardım istedi. Mervân köleyi hapse attı ve elini kesmek istedi. Bunun üzerine kölenin efendisi Râfi' b. Hadîc'e gitti ve ona bu durumu sordu. Râfi', Resûlullah ﷺ'ın şöyle buyurduğunu işittiğini haber verdi:
"Meyve ve kesar (hurma ağacı özü) için el kesme cezası yoktur." Adam dedi ki: "Mervân kölemi aldı ve elini kesmek istiyor; senin benimle gelmeni ve Resûlullah ﷺ'dan duyduğunu ona bildirmeni istiyorum." Râfi' b. Hadîc onunla birlikte yürüdü ve Mervân b. Hakem'in yanına geldiler. Râfi' ona dedi ki: "Resûlullah ﷺ'ın şöyle buyurduğunu işittim: Meyve ve kesar için el kesme cezası yoktur." Bunun üzerine Mervân kölenin serbest bırakılmasını emretti ve köle salıverildi. Ebû Dâvûd dedi ki: "Kesar, hurma ağacının özüdür."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Meyve veya hurma özü çalmanın cezası el kesme değildir.
Ebu Davud’un bu rivayet hakkında açıkladığı üzere hurma ağacının özü.
İslam hukukunda belirlenmiş, yalnızca ilgili şartlar yerine geldiğinde uygulanabilen cezalar.
Dikilebilen genç bir hurma ağacı sürgünü.
Âlimler bu rivayeti, meyve veya hurma özünün alınması durumunda el kesme haddinin uygulanmayacağına delil olarak ele alırlar. Fakihler bu hükmü, çalınan şeyin niteliği ve değeri ile nasıl muhafaza edildiği gibi koşullara bağlar; hükmün ayrıntılı uygulanışı fıkıh mezhepleri arasında farklılık gösterir. Bu olay ayrıca yöneticinin davayı nakledilmiş rehberler doğrultusunda değerlendirmesi ve bilgi sahibi bir kişinin bu rehberleri uygun biçimde açıklayabilmesi gerektiğini gösterir.
- İlgili şartları ve delilleri dikkatle incelemeden asla ağır bir ceza uygulamayın.
- Güvenilir dinî bilgiyi yöneticilerle ve sorumluluk sahibi diğer kişilerle saygılı biçimde paylaşın.
- Mülkiyeti koruyun ve cezayı kendiniz uygulamak yerine anlaşmazlıklar için hukuka uygun bir çözüm arayın.
Bu sahih rivayet de meyve hırsızlığında el kesmenin sınırlarını ele alır ve söz konusu hükmün fıkhî çerçevesini açıklığa kavuşturmaya yardımcı olur.
Sunan Abi Dawud · #4389 (Shadh)Bu metinde de Rafi ibn Hadic’in Peygamber ﷺ’in sözünü aktarmasının ardından Mervan’ın köleyi serbest bıraktığı belirtilir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.