Sunan Abi Dawud, 4494. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Dawud'den Ibn Abbas'e uzanan rivayet zinciri
- 1Muhammad ibn al‑AlaAbu Dawud'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ
- 2Ubaydullahعُبَيْدُ اللَّهِ
- 3Ali ibn Salihعَلِيِّ بْنِ صَالِحٍ
- 4Simak ibn Harbسِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ
- 5Ikrimaعِكْرِمَةَ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - عَنْ عَلِيِّ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ قُرَيْظَةُ وَالنَّضِيرُ - وَكَانَ النَّضِيرُ أَشْرَفَ مِنْ قُرَيْظَةَ - فَكَانَ إِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْظَةَ رَجُلاً مِنَ النَّضِيرِ قُتِلَ بِهِ وَإِذَا قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ فُودِيَ بِمِائَةِ وَسْقٍ مِنْ تَمْرٍ فَلَمَّا بُعِثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَتَلَ رَجُلٌ مِنَ النَّضِيرِ رَجُلاً مِنْ قُرَيْظَةَ فَقَالُوا ادْفَعُوهُ إِلَيْنَا نَقْتُلْهُ . فَقَالُوا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَوْهُ فَنَزَلَتْ { وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ } وَالْقِسْطُ النَّفْسُ بِالنَّفْسِ ثُمَّ نَزَلَتْ { أَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُونَ } . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قُرَيْظَةُ وَالنَّضِيرُ جَمِيعًا مِنْ وَلَدِ هَارُونَ النَّبِيِّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ .
Muhammed b. el-Alâ bize rivayet etti, Ubeydullah -yani Musa'nın oğlu- bize rivayet etti, Ali b. Sâlih'ten, Simâk b. Harb'ten, İkrime'den, İbn Abbas'tan rivayetle dedi ki: Kureyza ve Nadîr kabileleri vardı -Nadîr, Kureyza'dan daha şerefliydi-. Kureyza'dan bir adam Nadîr'den bir adamı öldürdüğünde kısas olarak öldürülürdü; ancak Nadîr'den bir adam Kureyza'dan bir adamı öldürdüğünde yüz vesk hurma diyet olarak ödenirdi. Peygamber ﷺ gönderildiğinde, Nadîr'den bir adam Kureyza'dan bir adamı öldürdü. Bunun üzerine Kureyzalılar: 'Onu bize verin, biz onu öldürelim' dediler. Nadîrliler ise: 'Aramızda Peygamber ﷺ vardır' diye karşılık verdiler. Böylece ona geldiler ve şu ayet nazil oldu: {Eğer hükmedersen, aralarında adaletle hükmet.} Adalet burada cana can demektir. Sonra şu ayet nazil oldu: {Yoksa onlar cahiliye hükmünü mü istiyorlar?} Ebû Dâvûd dedi ki: Kureyza ve Nadîr, her ikisi de peygamber Hârûn aleyhisselâmın soyundandır.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, cinayete karşılık kısas uygulanmasında eşit hukuki korumayı yeniden tesis etti.
İbn Abbas’a göre Kureyza ve Nadir kabileleri arasında eşitsiz bir uygulama vardı: Nadir’den bir erkek öldürüldüğünde karşılık olarak Kureyza’dan bir erkek öldürülüyor, Kureyza’dan bir erkek öldürüldüğünde ise diyet ödeniyordu. Nadir’den bir erkek Kureyza’dan bir erkeği öldürünce anlaşmazlıklarını Peygamber ﷺ’e sundular. Rivayet bu olayı adaletle hükmetme ve cahiliye hükmünü reddetme konulu ayetlerle ilişkilendirir.
Bir suça, şartlarına uyularak ve yetkili yargı makamlarınca uygulanan hukuki karşılık.
Büyük miktarlardaki tahıl veya hurma için kullanılan eski bir ölçü birimi.
İslam hukuku kurallarına göre mağdurun hak sahiplerine ödenen, belirlenmiş mali tazminat.
Âlimler bu rivayetten soyun veya toplumsal statünün hukukun eşitsiz uygulanmasına gerekçe olamayacağı sonucunu çıkarırlar. “Cana can” ifadesi, cinayet davalarında eşit hukuki korumayı vurgular; kısas ve diyet hükümlerinin ayrıca şartları vardır. Dört Sünni hukuk mezhebi bu hükümleri hukuk sistemi içinde ele alır ve uygulanmasını bireylere bırakmaz: yetkili yargı makamları ve maktulün yakınlarının hakları belirleyicidir.
- Kuralları tutarlı biçimde uygulayın; soyun, statünün veya grup çıkarlarının adil hükmü etkilemesine izin vermeyin.
- Ciddi anlaşmazlıkları yetkili yargı makamlarına taşıyın ve asla kendi başınıza intikam almayın.
- Delil, özen ve eşit muameleyle mağdurların ve yakınlarının haklarını koruyun.
Aynı kitaptaki bu sahih rivayet de öldürme fiiline ilişkin hukuki hükümleri ele alır ve konuyu bağlamına oturtmaya yardımcı olur.
40 Hadith van an-Nawawi · #33 (Sahih)Rivayet, tek başına bir iddianın başkasının malı veya canı üzerinde hak doğurmadığını; delil ve adil bir yargılama süreci gerektiğini öğretir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.