Diyet Çeşitleri · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 4534. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Diyet Çeşitleri
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Abu Dawud'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammad ibn Dawud ibn SufyanAbu Dawud'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ
  2. 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
  3. 3Ma'marمَعْمَرٌ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Urwaعُرْوَةَ
  6. 6Aishaعَائِشَةَ
  7. 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ أَبَا جَهْمِ بْنَ حُذَيْفَةَ مُصَدِّقًا فَلاَجَّهُ رَجُلٌ فِي صَدَقَتِهِ فَضَرَبَهُ أَبُو جَهْمٍ فَشَجَّهُ فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا الْقَوَدَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَكُمْ كَذَا وَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يَرْضَوْا فَقَالَ ‏"‏ لَكُمْ كَذَا وَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَلَمْ يَرْضَوْا فَقَالَ ‏"‏ لَكُمْ كَذَا وَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ فَرَضُوا ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي خَاطِبٌ الْعَشِيَّةَ عَلَى النَّاسِ وَمُخْبِرُهُمْ بِرِضَاكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ ‏.‏ فَخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ هَؤُلاَءِ اللَّيْثِيِّينَ أَتَوْنِي يُرِيدُونَ الْقَوَدَ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِمْ كَذَا وَكَذَا فَرَضُوا أَرَضِيتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ ‏.‏ فَهَمَّ الْمُهَاجِرُونَ بِهِمْ فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَكُفُّوا عَنْهُمْ فَكَفُّوا ثُمَّ دَعَاهُمْ فَزَادَهُمْ فَقَالَ ‏"‏ أَرَضِيتُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنِّي خَاطِبٌ عَلَى النَّاسِ وَمُخْبِرُهُمْ بِرِضَاكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ فَخَطَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَرَضِيتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Dâvud b. Süfyân bize rivayet etti, Abdürrezzâk bize rivayet etti, Ma'mer bize haber verdi; ez-Zührî'den, Urve'den, Âişe'den: Nebi ﷺ, Ebû Cehm b. Huzeyfe'yi zekât memuru olarak gönderdi. Bir adam zekât konusunda onunla tartıştı, bunun üzerine Ebû Cehm adama vurup başını yaraladı. Kavmi Nebi ﷺ'ye gelerek:

"Ey Allah'ın Resûlü, kısas istiyoruz!" dediler. Nebi ﷺ: "Size şu kadar ve şu kadar verilecek" buyurdu. Ancak razı olmadılar. Tekrar: "Size şu kadar ve şu kadar verilecek" buyurdu. Yine razı olmadılar. Üçüncü kez: "Size şu kadar ve şu kadar verilecek" buyurdu. Bunun üzerine razı oldular. Nebi ﷺ: "Bu akşam insanlara hitap edip sizin razı olduğunuzu bildireceğim" buyurdu. Onlar da: "Evet" dediler. Sonra Allah'ın Resûlü ﷺ minbere çıkıp şöyle buyurdu: "Şu Leysîler bana gelip kısas istediler. Ben de onlara şu kadar ve şu kadar teklif ettim ve kabul ettiler. Siz razı mısınız?" Dediler ki: "Hayır." Bunun üzerine Muhacirler onlara hamle yapmak istediler, fakat Allah'ın Resûlü ﷺ onlara durmalarını emretti ve durdular. Daha sonra onları tekrar çağırdı, teklifi artırdı ve: "Razı oldunuz mu?" diye sordu. "Evet" dediler. Buyurdu ki: "İnsanlara hitap edip razı olduğunuzu bildireceğim." "Evet" dediler. Nebi ﷺ insanlara hitaben: "Razı oldunuz mu?" diye sordu. "Evet" dediler.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ yaralanmayla ilgili bir olayda arabuluculuk yaptı ve ilgili herkesin rızasını aradı.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, Ebû Cehm ibn Huzeyfe’yi zekât toplamakla görevlendirmişti. Zekât konusunda çıkan bir anlaşmazlığın ardından Ebû Cehm bir adama vurdu ve başında yara açılmasına yol açtı. Adamın yakınları kısas talep etti; Peygamber ﷺ tazminat konusunda arabuluculuk yaptı ve bunu kabul edip etmediklerini defalarca sordu.

Kavramlar ve açıklamalar
kavâd

İslam hukukunun şartları çerçevesinde bedensel yaralanma için uygulanan hukuki kısas.

zekât memuru

Yönetim adına zekât toplamakla görevlendirilen kişi.

Benî Leys

Yaralanan adamın ve yakınlarının mensup olduğu kabile.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, bedensel yaralanma davalarının dikkatle ve adaletle ele alınması gerektiği sonucunu çıkarır. Kısas bir haktır; ancak zarar gören taraf tazminatı kabul edebilir. Rıza gerçek ve açık olmalıdır; Peygamber ﷺ bu nedenle ilgililere kabul edip etmediklerini defalarca sormuştur. Sünnî dört mezhebin fakihleri bu çerçevede kısasın şartlarını ve karşılıklı rızaya dayalı uzlaşma imkânını ele alır.

Günümüz için dersler
  1. Yaralanma anlaşmazlıklarını kendi başınıza intikam almak yerine yetkili ve tarafsız bir makama götürün.
  2. Uzlaşma yapılırken tazminatı açıkça belirleyin ve hak sahibi olan herkesin rızasını açıkça alın.
  3. Bir grup öfkelendiğinde sakin kalın ve anlaşmazlığın büyümesini önleyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.