Peygamber'in Sünneti · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 4611. hadis

Mu'adh ibn Jabal rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Sünneti
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Mu'adh ibn Jabal tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيَّ، عَائِذَ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ عُمَيْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ قَالَ كَانَ لاَ يَجْلِسُ مَجْلِسًا لِلذِّكْرِ حِينَ يَجْلِسُ إِلاَّ قَالَ اللَّهُ حَكَمٌ قِسْطٌ هَلَكَ الْمُرْتَابُونَ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ يَوْمًا إِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ فِتَنًا يَكْثُرُ فِيهَا الْمَالُ وَيُفْتَحُ فِيهَا الْقُرْآنُ حَتَّى يَأْخُذَهُ الْمُؤْمِنُ وَالْمُنَافِقُ وَالرَّجُلُ وَالْمَرْأَةُ وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ وَالْعَبْدُ وَالْحُرُّ فَيُوشِكُ قَائِلٌ أَنْ يَقُولَ مَا لِلنَّاسِ لاَ يَتَّبِعُونِي وَقَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ مَا هُمْ بِمُتَّبِعِيَّ حَتَّى أَبْتَدِعَ لَهُمْ غَيْرَهُ فَإِيَّاكُمْ وَمَا ابْتُدِعَ فَإِنَّ مَا ابْتُدِعَ ضَلاَلَةٌ وَأُحَذِّرُكُمْ زَيْغَةَ الْحَكِيمِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلاَلَةِ عَلَى لِسَانِ الْحَكِيمِ وَقَدْ يَقُولُ الْمُنَافِقُ كَلِمَةَ الْحَقِّ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لِمُعَاذٍ مَا يُدْرِينِي رَحِمَكَ اللَّهُ أَنَّ الْحَكِيمَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلاَلَةِ وَأَنَّ الْمُنَافِقَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الْحَقِّ قَالَ بَلَى اجْتَنِبْ مِنْ كَلاَمِ الْحَكِيمِ الْمُشْتَهِرَاتِ الَّتِي يُقَالُ لَهَا مَا هَذِهِ وَلاَ يُثْنِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ فَإِنَّهُ لَعَلَّهُ أَنْ يُرَاجِعَ وَتَلَقَّ الْحَقَّ إِذَا سَمِعْتَهُ فَإِنَّ عَلَى الْحَقِّ نُورًا ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا وَلاَ يُنْئِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ مَكَانَ يُثْنِيَنَّكَ ‏.‏ وَقَالَ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْمُشَبَّهَاتِ مَكَانَ الْمُشْتَهِرَاتِ وَقَالَ لاَ يُثْنِيَنَّكَ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ بَلَى مَا تَشَابَهَ عَلَيْكَ مِنْ قَوْلِ الْحَكِيمِ حَتَّى تَقُولَ مَا أَرَادَ بِهَذِهِ الْكَلِمَةِ ‏.‏

Çeviri

Yezîd b. Hâlid b. Abdillah b. Mevheb el-Hemedânî bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti, Ukayl'den, İbn Şihâb'dan, Ebû İdrîs el-Havlânî Âizullah'ın kendisine haber verdiğine göre, Muâz b. Cebel'in ashâbından olan Yezîd b. Umeyre şöyle anlatmıştır:

"Muâz zikir meclisinde oturduğunda mutlaka şöyle derdi: 'Allah adil hüküm verendir; şüphe edenler helak olmuştur.' Bir gün Muâz b. Cebel dedi ki: 'Sizden sonra öyle fitneler gelecek ki mal çoğalacak ve Kur'an o kadar yaygınlaşacak ki mümin, münafık, erkek, kadın, küçük, büyük, köle ve hür herkes onu okuyacak. O zaman bir kişi çıkıp: İnsanlar beni neden takip etmiyor, halbuki ben Kur'an okuyorum? Ben onlara Kur'an dışında yeni bir şey icat etmedikçe beni takip etmeyecekler, diyebilir.' Sakın dinde sonradan uydurulan şeylerden kaçının, çünkü her bid'at dalalettir. Sizi âlimin sapmasına karşı da uyarıyorum; zira şeytan bazen âlimin diliyle bir batıl söz söyletebilir ve bazen de münafık bir hakikat sözü söyleyebilir." Muâz'a dedim ki: "Allah sana rahmet etsin, âlimin batıl söz söyleyebileceğini ve münafığın hakikat sözü söyleyebileceğini nereden bileceğim?" O da cevap verdi: "Evet, âlimin sözlerinden herkesin bildiği ve hakkında 'Bu da ne?' denilen meşhur şüpheli sözlerden sakın. Ancak bu durum seni ondan tamamen uzaklaştırmasın; çünkü belki o, hatasından döner. Hakikati duyduğunda tanı, çünkü hakkın üzerinde bir nur vardır." Ebû Dâvûd dedi ki: Ma'mer, Zührî'den bu hadiste 'yüsniyenneke' yerine 'yün'iyyenneke' lafzını rivayet etmiştir. Sâlih b. Keysân ise Zührî'den 'el-müşteherât' yerine 'el-müşebbehât' lafzını rivayet etmiş ve Ukayl'in dediği gibi 'yüsniyenneke' demiştir. İbn İshâk da Zührî'den şöyle rivayet etmiştir: "Evet, âlimin sözlerinden sana kapalı gelen kısımlar konusunda, 'Bu kelimeyle neyi kastetti?' diyeceğin noktaya kadar temkinli ol."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Muâz, dinî yeniliklere karşı uyarır ve hak ile yanlışı ayırt etmeyi öğretir.

Kavramlar ve açıklamalar
bidʿat

İslamî kaynaklarda dayanağı olmadığı hâlde dinî bir uygulama olarak ortaya konan yenilik.

âlimin hatası

Bilgi sahibi birinin yanlış sözü; kişinin itibarı, sözünü kendiliğinden doğru kılmaz.

hak nur taşır

Hak, vahiydeki açık dayanağı ve delilleriyle tanınır.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, Muâz’ın sözlerinden dinî yenilikleri Kur’an ve sahih sünnet ölçüsünde değerlendirme uyarısını çıkarırlar. Ayrıca ilim ve itibarın kişiyi hatadan korumadığını; bir sözün yalnızca söyleyen kişiye göre değil, içeriği ve delili esas alınarak değerlendirilmesi gerektiğini öğrenirler. Bir âlimi bütünüyle terk etmemeye yönelik tavsiye, hatayı düzeltmekle kişinin bütün bilgisini reddetmek arasındaki farkı vurgular. Dört Sünnî fıkıh mezhebi Kur’an ve sünneti hidayet kaynakları olarak kabul eder; bu rivayet tek başına her yeni yöntemi veya âdeti yasak saymaya dayanak oluşturmaz.

Günümüz için dersler
  1. Dinî sözleri güvenilir delillere göre değerlendir ve birini yalnızca itibarı nedeniyle takip etme.
  2. Yanlış bir sözü düzeltirken, söyleyen kişinin faydalı bilgilerinin tamamını reddetme.
  3. Hakkı duyduğunda delilini araştır ve konuşan kişi tercihin olmasa bile onu kabul et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.