Peygamber'in Sünneti · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, 4768. hadis

Ali ibn Abi Talib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Sünneti
سنن أبي داود
Kim rivayet etti?

Ali ibn Abi Talib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ، ‏:‏ أَنَّهُ كَانَ فِي الْجَيْشِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ الَّذِينَ سَارُوا إِلَى الْخَوَارِجِ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏:‏ أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏:‏ ‏ "‏ يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَيْسَتْ قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ شَيْئًا وَلاَ صَلاَتُكُمْ إِلَى صَلاَتِهِمْ شَيْئًا وَلاَ صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ شَيْئًا، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسَبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ، لاَ تُجَاوِزُ صَلاَتُهُمْ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا قُضِيَ لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم لَنَكَلُوا عَلَى الْعَمَلِ، وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلاً لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَتْ لَهُ ذِرَاعٌ، عَلَى عَضُدِهِ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْىِ عَلَيْهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ ‏"‏ ‏.‏ أَفَتَذْهَبُونَ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَأَهْلِ الشَّامِ وَتَتْرُكُونَ هَؤُلاَءِ يَخْلُفُونَكُمْ فِي ذَرَارِيِّكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَكُونُوا هَؤُلاَءِ الْقَوْمَ، فَإِنَّهُمْ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ، وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ ‏:‏ فَنَزَّلَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ مَنْزِلاً مَنْزِلاً حَتَّى مَرَّ بِنَا عَلَى قَنْطَرَةٍ قَالَ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا وَعَلَى الْخَوَارِجِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ الرَّاسِبِيُّ فَقَالَ لَهُمْ ‏:‏ أَلْقُوا الرِّمَاحَ وَسُلُّوا السُّيُوفَ مِنْ جُفُونِهَا، فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يُنَاشِدُوكُمْ كَمَا نَاشَدُوكُمْ يَوْمَ حَرُورَاءَ قَالَ ‏:‏ فَوَحَّشُوا بِرِمَاحِهِمْ وَاسْتَلُّوا السُّيُوفَ وَشَجَرَهُمُ النَّاسُ بِرِمَاحِهِمْ - قَالَ - وَقَتَلُوا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضِهِمْ ‏.‏ قَالَ ‏:‏ وَمَا أُصِيبَ مِنَ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ رَجُلاَنِ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏:‏ الْتَمِسُوا فِيهِمُ الْمُخْدَجَ فَلَمْ يَجِدُوا قَالَ ‏:‏ فَقَامَ عَلِيٌّ رضى الله عنه بِنَفْسِهِ حَتَّى أَتَى نَاسًا قَدْ قُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ ‏:‏ أَخْرِجُوهُمْ فَوَجَدُوهُ مِمَّا يَلِي الأَرْضَ فَكَبَّرَ وَقَالَ ‏:‏ صَدَقَ اللَّهُ وَبَلَّغَ رَسُولُهُ ‏.‏ فَقَامَ إِلَيْهِ عَبِيدَةُ السَّلْمَانِيُّ فَقَالَ ‏:‏ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ لَقَدْ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏:‏ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ حَتَّى اسْتَحْلَفَهُ ثَلاَثًا وَهُوَ يَحْلِفُ ‏.‏

Çeviri

Hasan b. Ali bize anlattı, Abdürrezzak bize anlattı, Abdülmelik b. Ebi Süleyman'dan, o da Seleme b. Kuheyil'den nakletti: Zeyd b. Vehb el-Cühenî bana haber verdi ki, Ali'nin (aleyhisselam) yanında Hâricîlere karşı sefere çıkan orduda bulunuyordu. Ali (aleyhisselam) şöyle buyurdu: 'Ey insanlar! Ben Resûlullah ﷺ'ın şöyle dediğini işittim:

"Ümmetimden bir topluluk zuhur edecek ki Kur'an okurlar; sizin okumanız onların okumasının yanında hiçbir şey değildir, sizin namazınız onların namazının yanında hiçbir şey değildir, sizin orucunuz onların orucunun yanında hiçbir şey değildir. Kur'an okurlar ve onun lehlerine olduğunu sanırlar, halbuki o aleyhlerinedir. Namazları köprücük kemiklerini aşmaz. İslam'dan, okun avını delip geçtiği gibi fırlayıp çıkarlar. Eğer onlarla savaşacak olan ordu, Peygamberleri ﷺ vasıtasıyla kendileri için ne takdir edildiğini bilseydi, ameli terk ederlerdi [sevinçten]. Bunun alameti şudur: İçlerinde üst kol kemiği olup da ön kolu olmayan bir adam vardır; üst kolunda meme ucu gibi bir et parçası bulunur ve üzerinde beyaz kıllar vardır." Şimdi siz Muaviye'ye ve Şam halkına gidip de bunları çocuklarınızın ve mallarınızın başında mı bırakacaksınız? Vallahi umarım ki bu kavim onlardır; çünkü haram kan dökmüşler ve insanların hayvanlarına saldırmışlardır. Haydi Allah'ın adıyla yola çıkın!' Seleme b. Kuheyil dedi ki: Zeyd b. Vehb bana konak yerlerini birer birer anlattı, ta ki bir köprüyü geçinceye kadar. Karşılaştığımızda Hâricîlerin başında Abdullah b. Vehb er-Râsibî vardı. Onlara dedi ki: 'Mızrakları atın ve kılıçlarınızı kınlarından sıyırın; çünkü korkarım ki sizi, Harura gününde yaptıkları gibi yeminle çağırırlar.' Bunun üzerine mızraklarını attılar, kılıçlarını çektiler ve insanlar onları mızraklarıyla delik deşik etti; birbirlerinin üzerine yığıldılar. O gün bizden sadece iki kişi şehit oldu. Ali (aleyhisselam): 'Aralarında uzvu eksik olan adamı arayın' dedi. Bulamadılar. Sonra Ali (radıyallahu anh) bizzat kalktı ve birbirinin üzerine yığılmış ölülerin yanına gitti. 'Onları çıkarın' dedi. Onu en altta buldular. Tekbir getirdi ve 'Allah doğru söyledi ve Resûlü tebliğ etti' buyurdu. Ubeyde es-Selmânî ona yaklaşıp dedi ki: 'Ey Müminlerin Emiri! Kendisinden başka ilah olmayan Allah'a yemin olsun ki, bunu Resûlullah ﷺ'dan işittiniz mi?' O da: 'Evet, kendisinden başka ilah olmayan Allah'a yemin olsun ki evet' dedi ve üç kez yemin ettirdi, o da yemin etti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Doğru rehberlik olmadan gösterilen ateşli ibadet, kişiyi İslam’dan uzaklaştırabilir.

Arka plan ve bağlam

Ali ﷺ, Haricîlere karşı düzenlenen sefer sırasında ordusuna hitap etti. Onlara Peygamber’in bu grup hakkındaki tasvirini ve onların şiddet içeren isyanına karşı koymanın sevabını hatırlattı. Savaştan sonra tarif edilen adam, ölülerin arasında bulundu.

Kavramlar ve açıklamalar
Haricîler

Ali ﷺ’e karşı çıkan ve şiddete başvuran tarihî bir grup; adları ayrılıp uzaklaşmalarına işaret eder.

Namazları köprücük kemiklerinin ötesine geçmez

Kalbe ulaşmayan ve samimi itaate yöneltmeyen ibadeti anlatan bir mecazdır.

İslam’dan, okun hedefine girip çıkması gibi çıkarlar

Müslüman topluluğundan hızlı ve ciddi biçimde ayrılmalarını anlatan bir benzetmedir.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, çokça Kur’an okumak ve ibadet etmenin tek başına doğru inancın veya samimiyetin kanıtı olmadığını açıklar: Allah’a dair bilgi, anlayış ve itaat vazgeçilmezdir. Metin, Haricîleri sapmaları ve masum kanı dökmeleri nedeniyle kınar; başkalarını düşünmeden kâfir ilan etmeye veya onlara karşı şiddet uygulamaya izin vermez. Âlimler ayrıca Ali’nin ﷺ önce Peygamber’in bildirdiği işaretleri tanıdığını ve grubun durumunu açıkladığını vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Dinî gayreti yalnızca görünür ibadetle değil, güvenilir bilgi ve adalet ilkeleriyle ölç.
  2. Failler eylemlerini dinî ifadelerle haklı çıkarsa bile şiddeti ve masum kanı dökmeyi reddet.
  3. Bir kişinin imanı hakkında hüküm verirken ihtiyatlı ol ve bu meseleleri ehil âlimlere bırak.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.