Sunan Abi Dawud, 790. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَهُ مِنْ، جَابِرٍ قَالَ كَانَ مُعَاذٌ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّنَا - قَالَ مَرَّةً ثُمَّ يَرْجِعُ فَيُصَلِّي بِقَوْمِهِ - فَأَخَّرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً الصَّلاَةَ - وَقَالَ مَرَّةً الْعِشَاءَ - فَصَلَّى مُعَاذٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ جَاءَ يَؤُمُّ قَوْمَهُ فَقَرَأَ الْبَقَرَةَ فَاعْتَزَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَصَلَّى فَقِيلَ نَافَقْتَ يَا فُلاَنُ . فَقَالَ مَا نَافَقْتُ . فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ مُعَاذًا يُصَلِّي مَعَكَ ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنَّمَا نَحْنُ أَصْحَابُ نَوَاضِحَ وَنَعْمَلُ بِأَيْدِينَا وَإِنَّهُ جَاءَ يَؤُمُّنَا فَقَرَأَ بِسُورَةِ الْبَقَرَةِ . فَقَالَ " يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ أَفَتَّانٌ أَنْتَ اقْرَأْ بِكَذَا اقْرَأْ بِكَذَا " . قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ بِـ { سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى } { وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى } فَذَكَرْنَا لِعَمْرٍو فَقَالَ أُرَاهُ قَدْ ذَكَرَهُ .
Ahmed b. Hanbel bize rivayet etti, Süfyan bize rivayet etti, Amr'dan, o da Câbir'den işittiğini söyledi: Câbir şöyle dedi:
"Muâz, Nebi ﷺ ile birlikte namaz kılar, sonra dönüp bize imamlık yapardı." (Bir rivayette: "Sonra dönüp kavmine namaz kıldırırdı" denildi.) Bir gece Nebi ﷺ namazı geciktirdi (bir rivayette yatsı namazını belirtti). Muâz, Nebi ﷺ ile birlikte namaz kıldı, sonra kavmine gelip onlara imamlık yaptı ve Bakara Suresi'ni okudu. Bunun üzerine cemaatten bir adam ayrılıp tek başına namaz kıldı. Ona: "Ey falanca, münafıklık mı ettin?" dendi. O da: "Münafıklık etmedim" dedi. Sonra Resûlullah ﷺ'e geldi ve dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü! Muâz seninle birlikte namaz kılıyor, sonra dönüp bize imamlık yapıyor. Oysa biz su taşıyan develerin sahipleriyiz ve gündüzleri ellerimizle çalışıyoruz. Bize imamlık yapmaya geldiğinde Bakara Suresi'ni okudu." Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Ey Muâz! Sen fitne misin? Sen fitne misin? Şunu oku, şunu oku." Ebû'z-Zübeyr dedi ki: "{Rabbinin yüce adını tesbih et} ve {Örttüğü zaman geceye and olsun} surelerini kastetti." Bunu Amr'a anlattığımızda o: "Sanırım bunları zikretti" dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İmam, arkasında namaz kılanların gücünü ve durumunu gözetmelidir.
Muâz ibn Cebel önce Peygamber ﷺ ile namaz kıldı, ardından kendi topluluğuna imam oldu. Bakara suresinden uzun bir bölüm okuyarak namazı onlara zorlaştırınca bir kişi namazını tek başına tamamladı ve durumu Peygamber ﷺ’e arz etti. Peygamber ﷺ, Muâz’a daha kısa sureler okumasını söyledi.
Gün batımından sonra kılınan farz gece namazı.
Su çekmek ve taşımak için kullanılan develer.
İnanıyormuş gibi görünüp inancını gizlice inkâr eden kişi.
Âlimler buradan, imamın cemaatin durumunu ve gücünü gözetmesi, cemaat namazını gereksiz yere uzatmaması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ, cemaatine zorluk verdiği için Muâz’ı uyardı ve daha kısa sureler okumayı uygun bir seçenek olarak belirtti. Rivayet ayrıca, zorluk yaşayan kişinin namazını ayrı olarak tamamlayabileceğini öğretir; bu durum, delil olmaksızın onun münafık sayılmasını haklı çıkarmaz. Fıkıh mezhepleri namazın tavsiye edilen uzunluğunu ele alırken Peygamber ﷺ’in örnekliğine uymayı ve gereksiz meşakkatten kaçınmayı vurgular.
- İmamsanız yorgun olanları, çalışanları veya geçerli başka mazeretleri bulunanları gözetin.
- Cemaat namazını gereksiz yere uzatmayın; uygun bir kıraat seçin ve Peygamber ﷺ’in rehberliğini izleyin.
- Bir kişi namazını izin verilen başka bir şekilde tamamladı diye onu münafıklıkla suçlamayın.
Aynı bölümdeki bu sahih rivayet de namazın uzunluğunu ve cemaati gözetme gereğini ele alır.
Sunan Abi Dawud · #789 (Sahih)Bu sahih rivayet de Muâz’ın Peygamber ﷺ ile namaz kıldıktan sonra kendi topluluğuna imam olmasını anlatır.
Sunan Abi Dawud · #792 (Sahih)Bu sahih rivayet, ölçülü davranma ve cemaat namazının ağır hâle gelmesini önleme konusunda ek yönlendirmeler sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.