Güneş ve Ay Tutulması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1052. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Güneş ve Ay Tutulması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ انْخَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً نَحْوًا مِنْ قِرَاءَةِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ، ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَعْكَعْتَ‏.‏ قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ، فَتَنَاوَلْتُ عُنْقُودًا، وَلَوْ أَصَبْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا، وَأُرِيتُ النَّارَ، فَلَمْ أَرَ مَنْظَرًا كَالْيَوْمِ قَطُّ أَفْظَعَ، وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ بِكُفْرِهِنَّ ‏"‏‏.‏ قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ ‏"‏ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ، لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ كُلَّهُ، ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Bize Abdullah b. Mesleme, Mâlik'ten; o da Zeyd b. Eslem'den; o da Atâ b. Yesâr'dan; o da Abdullah b. Abbas'tan rivayet etti. Abdullah b. Abbas şöyle dedi: Resûlullah ﷺ zamanında güneş tutuldu. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ namaza durdu ve Bakara suresini okuyacak kadar uzun bir süre ayakta kaldı. Sonra uzun bir rükû yaptı, sonra doğruldu ve yine uzunca ayakta durdu; ancak bu kıyam ilkinden daha kısaydı. Sonra tekrar uzun bir rükû yaptı; fakat bu da ilk rükûdan daha kısaydı. Ardından secdeye vardı. Sonra yine uzunca ayakta kalktı; ama bu kıyam da ilkinden daha kısaydı. Sonra uzun bir rükû daha yaptı; bu da önceki rükûdan daha kısaydı. Sonra başını kaldırdı ve uzunca ayakta durdu; bu kıyam da ilkinden daha kısaydı. Sonra tekrar uzun bir rükû yaptı; bu da ilk rükûdan daha kısaydı. Daha sonra secdeye vardı ve namazını bitirdi. Bu sırada güneş açılmıştı. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:

"Güneş ve ay, Allah'ın âyetlerinden iki âyettir. Herhangi bir kimsenin ölümü veya hayatı sebebiyle tutulmazlar. Bunları gördüğünüzde Allah'ı zikredin." Sahabeler, "Ey Allah'ın Resûlü! Namaz esnasında bir şeye uzandığınızı, sonra da geri çekildiğinizi gördük" dediler. Resûlullah ﷺ şöyle cevap verdi: "Ben Cennet'i gördüm ve oradan bir salkıma uzandım. Eğer onu alabilseydim, dünya var oldukça ondan yerdiniz. Bana Cehennem de gösterildi; bugünkü gibi korkunç bir manzara hiç görmemiştim. Oradakilerin çoğunun kadınlar olduğunu gördüm." Sahabeler, "Niçin ey Allah'ın Resûlü?" diye sordular. Resûlullah ﷺ, "Küfürleri sebebiyle" buyurdu. "Allah'a karşı mı küfür ediyorlar?" denilince, şöyle buyurdu: "Hayır, kocalarına karşı nankörlük ederler ve iyiliği inkâr ederler. Birine ömür boyu iyilik etsen, sonra senden hoşlanmadığı bir şey görse, 'Senden hiçbir hayır görmedim' der."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Tutulma sırasında namaz kılınır, Allah anılır ve şükredilir.

Kavramlar ve açıklamalar
tutulma namazı

Güneş veya ay tutulduğunda kılınan özel bir namaz.

Allah’ın ayetleri

Yaratılıştaki, Allah’ın kudretine işaret eden ve O’nu anmaya teşvik eden olaylar.

nankörlük

Belirtilen örnekte olduğu gibi, iyiliği veya yapılan lütufları inkâr etmek ya da küçümsemek.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, tutulmanın birinin doğumunun veya ölümünün habercisi değil, namaza ve Allah’ı anmaya çağıran bir ayet olduğu sonucuna varırlar. Rivayet, Peygamber ﷺ’in namazını uzun kıyam, rükû ve secdelerle anlatır. Sünni mezheplerin fakihleri tutulma namazının kesin şeklini ve hükmünü ele alır; uygun karşılıklar olarak cemaatle namazı, duayı ve zikri birlikte vurgularlar. Nankörlükle ilgili uyarı kişinin kendini sorgulamasını gerektirir; kadınları bir grup olarak kınamaya gerekçe oluşturmaz.

Günümüz için dersler
  1. Tutulmayı namaz kılmak, Allah’ı anmak ve dua etmek için bir fırsat olarak değerlendirin.
  2. Doğa olaylarını birinin doğumuna veya ölümüne bağlamayın; ibadete ve tefekküre yönelin.
  3. Başkalarının iyiliklerini takdir edin ve geçmişteki iyilikleri hiç yapılmamış gibi gösterecek düşüncesiz sözlerden kaçının.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.