Sahih al-Bukhari, 1305. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ قَتْلُ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ، جَلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ، وَأَنَا أَطَّلِعُ مِنْ شَقِّ الْبَابِ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ بِأَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ الرَّجُلُ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ قَدْ نَهَيْتُهُنَّ، وَذَكَرَ أَنَّهُنَّ لَمْ يُطِعْنَهُ، فَأَمَرَهُ الثَّانِيَةَ أَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ، ثُمَّ أَتَى، فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنِي أَوْ غَلَبْنَنَا الشَّكُّ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَوْشَبٍ ـ فَزَعَمَتْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ ". فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ، فَوَاللَّهِ مَا أَنْتَ بِفَاعِلٍ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَنَاءِ.
Muhammed b. Abdullah b. Havşeb bize anlattı, Abdülvehhab bize anlattı, Yahya b. Said bize anlattı ve dedi ki: Amre bana haber verdi ve dedi ki: Aişe'nin (Allah ondan razı olsun) şöyle dediğini işittim: Zeyd b. Harise, Cafer ve Abdullah b. Revaha'nın şehadet haberi gelince, Nebi ﷺ üzüntüsü yüzünden okunur bir halde oturdu. Ben de kapının aralığından bakıyordum. Bir adam geldi ve dedi ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Cafer'in kadınları...' diyerek onların ağlayışlarını zikretti. Resûlullah ﷺ adama onları bundan men etmesini emretti. Adam gitti, sonra geldi ve 'Onları men ettim' dedi, ancak onların kendisine itaat etmediğini belirtti. Resûlullah ﷺ ikinci kez onları men etmesini emretti. Adam tekrar gitti, sonra geldi ve dedi ki: 'Vallahi beni yendiler' – Muhammed b. Havşeb'den gelen şüpheyle 'bizi yendiler' de olabilir – Bunun üzerine Aişe, Nebi ﷺ'in 'Öyleyse ağızlarına toprak saç!' buyurduğunu nakletti. Ben de o adama dedim ki: 'Allah burnunu yerde sürtsün! Vallahi sen bunu yapamazsın ve Resûlullah ﷺ'ı bu zahmetten kurtaramadın.'
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ üzüntüsünü gösterdi, ancak yüksek sesle ağıt yakmayı reddetti.
Zeyd bin Harise, Cafer ve Abdullah bin Revaha’nın ölüm haberi Peygamber’e ﷺ ulaştı. Hadisenin arka planı ve ardından Cafer’in hanımlarıyla yapılan konuşmalar rivayetin kendisinde anlatılır.
Üzüntüyü körükleyen çığlıklar veya ifadelerle yüksek sesle yas tutma.
Süregelen ağıt yakışın kınanmasını vurgulayan sert bir ifade.
Âlimler buradan, ölen kişi için üzülmenin ve gözyaşı dökmenin caiz olduğu; yüksek sesle ağıt yakmanın ise kınandığı ve yasak olduğu sonucunu çıkarırlar. Ağızlara toprak saçılması ifadesi, kadınlara fiziksel şiddet uygulama emri olarak değil, sert bir uyarı olarak anlaşılır. Hadis ayrıca, yas tutanlarla konuşan kişinin bunu hikmetle ve gereksiz sertlik göstermeden yapması gerektiğini ortaya koyar.
- Yas tutanlara üzüntülerini yaşama ve gözyaşı dökme alanı tanıyın; ancak ağıt yakmayı veya kendilerine eziyet etmeyi teşvik etmeyin.
- Üzüntü içindeki insanlarla sakin ve şefkatli biçimde konuşun; acılarını artırmayacak sözler seçin.
- Üzüntünüzü, söz veya davranışla Allah’ın takdirine itiraz etmeden gösterin.
Ümmü Atıyye’den gelen bu rivayet de yas ifadelerini ele alır ve sıradan gözyaşlarıyla yasak ağıt arasındaki ayrımı anlamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #1303 (Sahih)Bu sahih rivayet, yas ve sevilen birinin kaybına verilen tepki hakkında bağlantılı bir bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.