Abdest · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 138. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Abdest
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ali ibn Abdullahal‑Bukhari'e aktardıعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Sufyanسُفْيَانُ
  3. 3Amrعَمْرٍو
  4. 4Kuraybكُرَيْبٌ
  5. 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَامَ حَتَّى نَفَخَ ثُمَّ صَلَّى ـ وَرُبَّمَا قَالَ اضْطَجَعَ حَتَّى نَفَخَ ـ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى‏.‏ ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ كُرَيْبٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ اللَّيْلِ، فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا ـ يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ ـ وَقَامَ يُصَلِّي فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ، ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ عَنْ شِمَالِهِ ـ فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ اضْطَجَعَ، فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، ثُمَّ أَتَاهُ الْمُنَادِي فَآذَنَهُ بِالصَّلاَةِ، فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلاَةِ، فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ‏.‏ قُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ‏.‏ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ رُؤْيَا الأَنْبِيَاءِ وَحْىٌ، ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ‏}‏‏.‏

Çeviri

Ali b. Abdullah bize rivayet etti; dedi ki: Süfyan bize rivayet etti, Amr'dan, o da şöyle dedi: Kureyb bana haber verdi, İbn Abbas'tan, Nebi ﷺ uyudu, hatta horladı, sonra namaz kıldı —bazen de 'uzandı, horlayana kadar yattı, sonra kalkıp namaz kıldı' derdi—. Sonra Süfyan bunu bize defalarca rivayet etti; Amr'dan, Kureyb'den, İbn Abbas'tan, o şöyle dedi: Teyzem Meymune'nin yanında bir gece kaldım. Nebi ﷺ gecenin bir kısmında uyandı, gecenin ilerleyen saatlerinde Nebi ﷺ kalktı ve asılı duran bir tulumdan hafif bir abdest aldı —Amr bu abdestin ne kadar hafif ve az olduğunu vurgulardı— ve kalkıp namaza durdu. Ben de onun yaptığı gibi abdest aldım, sonra gelip sol tarafına durdum —Süfyan bazen 'soluna' derdi— fakat beni çevirip sağına geçirdi. Sonra Allah'ın dilediği kadar namaz kıldı, ardından uzandı ve horlayana kadar uyudu. Daha sonra müezzin geldi ve ona namaz vaktini bildirdi. O da müezzinle birlikte namaza çıktı ve yeniden abdest almadan namaz kıldı. Biz Amr'a dedik ki: 'Bazı insanlar Allah Resulü'nün ﷺ gözlerinin uyuduğunu ama kalbinin uyumadığını söylüyor.' Amr cevap verdi: 'Ubeyd b. Umeyr'in şöyle dediğini işittim: Peygamberlerin rüyaları vahiydir.' Sonra şu ayeti okudu: {Rüyada seni boğazladığımı görüyorum}.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

İbn Abbas, uyandıktan sonra yeniden abdest almayan Peygamber ﷺ’i uyandırdı.

Kavramlar ve açıklamalar
abdest

Müslümanların namaz öncesinde aldığı ritüel temizlik.

asılı su tulumu

Suyun saklandığı ve bir desteğe asılabilen deri kap.

ezan okuyucusu

Namaz vaktinin geldiğini müminlere duyuran kişi.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayeti, uykunun abdesti bozup bozmadığı meselesini ele alırken değerlendirir. Bilincin ve kontrolün kaybedildiği derin uyku ile hafif uyku arasındaki farka dikkat çekerler. Fıkıh mezhepleri bu konudaki hükümleri farklı biçimlerde ayrıntılandırır; her hâlükârda rivayet, Peygamber ﷺ’in uykudan sonra kalkıp yeniden abdest almadan namaz kıldığını anlatır. Olay ayrıca imamın arkasında duran bir çocuğun onun yanına alınabileceğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Namaz öncesinde abdest için su kullanırken israf etme; İbn Abbas, Peygamber’in ﷺ abdestini hafif ve az suyla alınmış olarak anlatır.
  2. İmamın yanında namaz kılarken onun solunda biri duruyorsa, o kişiye sakin biçimde sağ tarafa geçmesi için yardımcı ol.
  3. Uyku ve abdest hükümlerini güvenilir bilgilerden ve takip ettiğin fıkıh mezhebine göre öğren.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.