Cenaze · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1386. hadis

Samurah ibn Jundub rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cenaze
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Musa ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
  2. 2Jarir ibn Hazimجَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ
  3. 3Abu Rajaأَبُو رَجَاءٍ
  4. 4Samura ibn Jundabسَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا، فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَسَأَلَنَا يَوْمًا، فَقَالَ ‏"‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي، فَأَخْرَجَانِي إِلَى الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ ـ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ ـ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ، حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ، ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ، وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا، فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ‏.‏ قُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ، فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ، فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ، فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ، وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ، فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ، أَعْلاَهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ، يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا، فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا، فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا، وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ، فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ، فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ، فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ، فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ، فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ‏.‏ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ، فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ، وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ، وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا، فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ، وَأَدْخَلاَنِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا، فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ، وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ، ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلاَنِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ، فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ‏.‏ قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ، فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ، أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ، فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الآفَاقَ، فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ، فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ، وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ، يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُو الرِّبَا‏.‏ وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلاَدُ النَّاسِ، وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ‏.‏ وَالدَّارُ الأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ، وَأَنَا جِبْرِيلُ، وَهَذَا مِيكَائِيلُ، فَارْفَعْ رَأْسَكَ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ‏.‏ قَالاَ ذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي‏.‏ قَالاَ إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمْرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ، فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Bize Mûsâ b. İsmâîl anlattı, bize Cerîr b. Hâzim anlattı, bize Ebû Recâ’ anlattı; o da Semure b. Cündeb’den (r.a.) rivayet etti. Dedi ki: Nebi ﷺ namaz kıldığında yüzünü bize döner ve

«Bu gece içinizden kim bir rüya gördü?» diye sorardı. Eğer biri rüya görmüşse onu anlatırdı; Peygamber ﷺ de «Mâşâallah» buyururdu. Bir gün bize «İçinizden kimse rüya gördü mü?» diye sordu. Biz «Hayır» dedik. Bunun üzerine şöyle buyurdu: «Fakat ben bu gece iki adamın yanıma gelip elimden tutarak beni Mukaddes Topraklara çıkardığını gördüm. Orada oturan bir adam ile elinde demir bir kanca bulunan ayakta duran başka bir adam vardı. Arkadaşlarımızdan bazıları Mûsâ’dan naklen onun şöyle dediğini belirttiler: O adam kancayı yanak kenarına sokup ensesine kadar ulaştırıyor, sonra diğer yanağına da aynısını yapıyordu. Bu taraf iyileşince tekrar eski haline dönüyor ve aynı işlemi yeniden uyguluyordu. Ben ‘Bu nedir?’ diye sordum. Bana ‘Yürü!’ dediler. Yürüdük ve sırtüstü yatan bir adam ile başında durup elinde taş veya kaya parçası taşıyan başka bir adama vardık. Ayakta olan, yatmakta olanın başını o taşla eziyordu. Taşı vurduğunda taş yuvarlanıp uzaklaşıyor, adam onu almaya gidiyor ve geri dönene kadar ezilen baş eski haline kavuşuyordu. Adam dönüp tekrar vuruyordu. Ben ‘Bu kimdir?’ diye sordum. Bana ‘Yürü!’ dediler. Sonra üstü dar, altı geniş, fırına benzer bir çukura geldik; altında ateş yakılıyordu. Alev yükseldiğinde içindekiler neredeyse dışarı çıkacak kadar yukarı kalkıyor, ateş sakinleşince tekrar aşağı düşüyorlardı; orada çıplak erkekler ve kadınlar vardı. Ben ‘Bu nedir?’ diye sordum. Bana ‘Yürü!’ dediler. Yürüdük ve kan dolu bir nehre vardık. Nehrin ortasında duran bir adam ile kıyısında önünde taşlar bulunan başka bir adam vardı. Nehirdeki adam çıkmak istediğinde kıyıdaki adam ağzına bir taş atıyor ve onu olduğu yere geri döndürüyordu. Her çıkmaya teşebbüs ettiğinde ağzına taş atılıyor ve eski yerine dönüyordu. Ben ‘Bu nedir?’ diye sordum. Bana ‘Yürü!’ dediler. Yürüdük ve yeşil bir bahçeye vardık; orada büyük bir ağaç vardı, dibinde bir ihtiyar ile çocuklar oturuyordu. Ağacın yakınında önünde ateş yakan bir adam vardı. Beni ağaca çıkardılar ve daha önce hiç görmediğim kadar güzel bir eve soktular; orada yaşlılar, gençler, kadınlar ve çocuklar vardı. Sonra beni oradan çıkarıp ağaca çıkardılar ve daha güzel, daha üstün başka bir eve soktular; orada da yaşlılar ve gençler vardı. Ben onlara ‘Beni bütün gece dolaştırdınız; gördüklerimin ne olduğunu bana haber verin’ dedim. Onlar ‘Evet’ dediler. ‘Yanağının yarıldığını gördüğün kişi, yalan söyleyen ve yalanı uydurup insanların onu alarak her tarafa yaydıkları bir yalancıdır; Kıyamet Gününe kadar kendisine böyle azap edilecektir. Başının ezildiğini gördüğün kişi ise Allah’ın kendisine Kur’an’ı öğrettiği halde geceleyin onu okumayıp gündüz de onunla amel etmeyen kimsedir; Kıyamet Gününe kadar kendisine böyle azap edilecektir. Çukurda gördüklerin zina edenlerdir. Kan nehrinde gördüklerin ise riba yiyenlerdir. Ağacın dibindeki ihtiyar İbrahim’dir —aleyhisselâm—; etrafındaki çocuklar ise insanların çocuklarıdır. Ateşi yakan ise Cehennem bekçisi Mâlik’tir. İlk girdiğin ev genel olarak müminlerin evidir; ikinci ev ise şehitlerin evidir. Ben Cebrail’im, bu da Mikail’dir. Başını kaldır.’ Başımı kaldırdığımda üzerimde bulut gibi bir şey gördüm. ‘İşte senin makamın orasıdır’ dediler. Ben ‘Bırakın makamıma gireyim’ dedim. Onlar ‘Senin henüz tamamlamadığın bir ömrün var; onu tamamladığında makamına gireceksin’ dediler.»

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Rüya; yalan, Kur’an’ı ihmal, zina ve faizin sonuçlarını gösterir.

Kavramlar ve açıklamalar
riba

Faiz veya bazı mali işlemlerde yasaklanmış artış.

zina

Geçerli bir evlilik dışında cinsel ilişki.

şehitler

İslam kaynaklarına göre şehitlik mertebesine sahip müminler.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, rüyanın somut uyarılar içerdiğini vurgular: yalan yaymak, Kur’an bilgisini ihmal etmek, onunla amel etmemek, zina ve faizle uğraşmak ciddi işlerdir. Geceleyin Kur’an okumayı terk etme ifadesi, Kur’an’la amel etmemekle birlikte değerlendirilmelidir; buradan her uyuyan kişinin günah işlediği sonucu çıkarılmamalıdır. Sahneler, vahyin bildirdiği şekliyle gayb alanına aittir ve mahiyetleri kişisel tahminlerle belirlenmemelidir. Âlimler ayrıca Peygamber ﷺ’in rüyasının hak bir anlam taşıyabileceğini ve etkileyici imgelerle yapılan öğretimin kavrayışı derinleştirebileceğini belirtir.

Günümüz için dersler
  1. Haberleri paylaşmadan önce doğrula ve teyit edilmemiş iddiaları yayma.
  2. Her gün Kur’an’a zaman ayır ve öğütlerini seçimlerine yansıtmaya çalış.
  3. Faizden ve evlilik dışı ilişkilerden kaçın; bunlarla ilgili soruların varsa güvenilir dinî rehberliğe başvur.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.