Zekat · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1406. hadis

Abu Dharr al-Ghifari rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Zekat
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Dharr al-Ghifari tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، سَمِعَ هُشَيْمًا، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ مَرَرْتُ بِالرَّبَذَةِ فَإِذَا أَنَا بِأَبِي، ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ فَقُلْتُ لَهُ مَا أَنْزَلَكَ مَنْزِلَكَ هَذَا قَالَ كُنْتُ بِالشَّأْمِ، فَاخْتَلَفْتُ أَنَا وَمُعَاوِيَةُ فِي الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلاَ يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ‏.‏ قَالَ مُعَاوِيَةُ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الْكِتَابِ‏.‏ فَقُلْتُ نَزَلَتْ فِينَا وَفِيهِمْ‏.‏ فَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فِي ذَاكَ، وَكَتَبَ إِلَى عُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ يَشْكُونِي، فَكَتَبَ إِلَىَّ عُثْمَانُ أَنِ اقْدَمِ الْمَدِينَةَ‏.‏ فَقَدِمْتُهَا فَكَثُرَ عَلَىَّ النَّاسُ حَتَّى كَأَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْنِي قَبْلَ ذَلِكَ، فَذَكَرْتُ ذَاكَ لِعُثْمَانَ فَقَالَ لِي إِنْ شِئْتَ تَنَحَّيْتَ فَكُنْتَ قَرِيبًا‏.‏ فَذَاكَ الَّذِي أَنْزَلَنِي هَذَا الْمَنْزِلَ، وَلَوْ أَمَّرُوا عَلَىَّ حَبَشِيًّا لَسَمِعْتُ وَأَطَعْتُ‏.‏

Çeviri

Ali bize rivayet etti; o Huşeym'i dinledi, Hüseyin bize haber verdi, Zeyd b. Vehb'den nakletti: Rebeze'ye uğradığımda bir de ne göreyim, Ebû Zer -Allah ondan razı olsun- oradaydı. Ona:

"Seni bu mekana indiren sebep nedir?" diye sordum. Dedi ki: "Şam'daydım ve altın ile gümüşü biriktirip Allah yolunda harcamayanlar hakkındaki ayet konusunda Muaviye ile ihtilafa düştük. Muaviye: 'Bu ayet Ehl-i Kitap hakkında inmiştir' dedi. Ben ise: 'Hem bizim hem de onların hakkında inmiştir' dedim. Aramızda bu konuda tartışma yaşandı ve Muaviye, beni şikayet etmek üzere Osman'a -Allah ondan razı olsun- yazdı. Bunun üzerine Osman bana Medine'ye gelmemi emretti. Medine'ye geldiğimde insanlar başıma üşüştü, sanki daha önce beni hiç görmemişlerdi. Bu durumu Osman'a anlattım; o da bana: 'İstersen uzaklaşıp yakında bir yere yerleşebilirsin' dedi. İşte beni bu mekana indiren sebep budur. Eğer başıma Habeşli birini amir tayin etselerdi bile, onu dinler ve itaat ederdim."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Zer, mal biriktirmeye karşı uyarının bütün müminleri kapsadığını vurguladı.

Arka plan ve bağlam

Ebû Zer, Şam’da Muâviye ile Kur’an’ın 9:34. ayetinin kapsamı konusunda görüş ayrılığına düştüğünü anlatır. Muâviye uyarının Ehl-i Kitap hakkında olduğunu söylerken Ebû Zer bunun Müslümanlar için de geçerli olduğunu savundu. Halife Osman’a yapılan bir şikâyetin ardından Ebû Zer Medine’ye geldi ve daha sonra Rebeze’ye yerleşti.

Kavramlar ve açıklamalar
mal biriktirme

Mala ilişkin yerine getirilmesi gereken hakları ödemeden para ve malları elde tutmak.

Allah yolunda harcamak

Allah’ın emrettiği veya izin verdiği hayırlı amaçlar için, farz zekât da dâhil olmak üzere, harcama yapmak.

Rebeze

Ebû Zer’in yerleştiği, Medine’nin dışındaki bir yer.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, Kur’an’ın 9:34. ayetindeki uyarının yalnızca önceki topluluklara yönelik olmadığını açıklar: Ebû Zer, Müslümanların da bu uyarının muhatabı olduğunu vurgular. Fıkhî açıklama, zekâtı farz olan mal ile farz olan zekâtı ödenmiş mal arasında ayrım yapar; uyarı, ödenmesi gereken hakların alıkonulmasıyla ilgilidir. Rivayet ayrıca Ebû Zer’in meşru yöneticiye itaat etmeye istekli olduğunu ve kendi tercihi olarak inzivaya dayalı bir hayatı benimsediğini gösterir. Bir sahabinin her görüşünü kendiliğinden bağlayıcı bir hukuk hükmü hâline getirmez.

Günümüz için dersler
  1. Zekâtını dikkatle hesapla ve zamanında belirlenmiş hak sahiplerine ver.
  2. Kur’an’daki uyarıları yalnızca başkalarını eleştirmek için değil, kendini sorgulamak için bir çağrı olarak oku.
  3. Görüş ayrılıklarını saygıyla ele al ve meşru yönetime bağlı kal.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.