Sahih al-Bukhari, 1478. hadis
Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Sa'd ibn Abi Waqqas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ رَجُلاً لَمْ يُعْطِهِ، وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَىَّ، فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا. قَالَ " أَوْ مُسْلِمًا " قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلاً ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ فِيهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا. قَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ". قَالَ فَسَكَتُّ قَلِيلاً ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ فِيهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَاهُ مُؤْمِنًا. قَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ـ يَعْنِي فَقَالَ ـ إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْهُ، خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ ". وَعَنْ أَبِيهِ عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مُحَمَّدٍ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ هَذَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ فَجَمَعَ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ " أَقْبِلْ أَىْ سَعْدُ إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {فَكُبْكِبُوا} قُلِبُوا {مُكِبًّا} أَكَبَّ الرَّجُلُ إِذَا كَانَ فِعْلُهُ غَيْرَ وَاقِعٍ عَلَى أَحَدٍ، فَإِذَا وَقَعَ الْفِعْلُ قُلْتَ كَبَّهُ اللَّهُ لِوَجْهِهِ، وَكَبَبْتُهُ أَنَا.
Muhammed b. Gurayr ez-Zührî bize rivayet etti, Yakub b. İbrahim bize rivayet etti, babasından, Sâlih b. Keysân'dan, İbn Şihâb'dan, o dedi ki: Âmir b. Sa'd bana haber verdi, babasından, o dedi ki: Resûlullah ﷺ bir grup insana dağıtım yaparken ben de aralarında oturuyordum. Resûlullah ﷺ onlardan bir adamı bıraktı ve ona bir şey vermedi; halbuki o, benim nazarımda onların en sevimlisiydi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ'ın yanına gittim ve ona gizlice sordum: 'Falanca adamı neden bıraktınız? Vallahi ben onu mümin görüyorum.' Buyurdu ki: 'Ya da Müslüman.' Bir süre sustum, sonra onun hakkındaki bilgim beni tekrar harekete geçirdi ve dedim ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Falanca adamı neden bıraktınız? Vallahi ben onu mümin görüyorum.' Buyurdu ki: 'Ya da Müslüman.' Yine bir süre sustum, sonra onun hakkındaki bilgim beni tekrar harekete geçirdi ve dedim ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Falanca adamı neden bıraktınız? Vallahi ben onu mümin görüyorum.' Buyurdu ki: 'Ya da Müslüman.' Sonra şöyle buyurdu: 'Ben bir adama veririm, halbuki başkası bana ondan daha sevimlidir; yüzüstü Cehennem ateşine atılmasından korktuğum için.' Babasından, Sâlih'ten, İsmail b. Muhammed'den rivayetle: Babasının bu hadisi anlattığını işittim, dedi ki; rivayetinde şu ifade geçer: 'Resûlullah ﷺ elini vurup boynumla omzumu bir araya getirdi ve buyurdu ki:
"Dinle ey Sa'd! Ben bir adama veririm..."' Ebû Abdillah dedi ki: {fekübkibû} devrildiler demektir; {mükibben} ise: Kişinin fiili başkasına isnat edilmediğinde 'ekabbe' denir, fakat fiil gerçekleştiğinde 'Allah onu yüzüstü çevirdi' veya 'Ben onu yüzüstü çevirdim' denir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ bazen kişisel tercihi nedeniyle değil, birinin imanını korumak için bağışta bulunurdu.
İslam kurallarına göre belirlenmiş gruplara verilen farz mali ibadet.
Peygamber ﷺ, İslam’a dıştan teslimiyet ile kalpte bulunan daha derin iman arasında ayrım yaptı.
Bir kişinin İslam’ı terk etmesi ve bunun sonucunda azapla karşılaşması tehlikesine dair ciddi bir uyarı.
Âlimler buradan, bir yöneticinin kaynakları dağıtırken kişinin durumunu ve bağışın amacını dikkate alabileceği sonucunu çıkarırlar. Bağış, verenin başka bir kişiyi daha çok sevmesine rağmen, birinin gönlünü kazanmak veya onun sebat etmesine yardımcı olmak için yapılabilir. ‘Ya da bir Müslüman’ ifadesi ayrıca, bilgi sahibi olmadan insanları kâmil müminler diye nitelememek gerektiğini öğretir: dışa yansıyan İslam gözlemlenebilir; kalpteki imanın tam hakikatini ise Allah bilir. Bu hadis tek başına farz zekâtın gelişigüzel dağıtılmasına izin vermez; geçerli hükümler ve zekât almaya hak kazanan sınıflar belirleyicidir.
- Birinin içten imanına dair kesin hüküm vermeyin; yalnızca Allah’ın bütünüyle bildiği konularda dikkatli konuşun.
- Desteği hikmetle verin: Bir bağış bazen kişinin sebat etmesine yardımcı olur.
- Farz sadakayı kurallara göre dağıtırken alıcıların ihtiyaçlarını da gözetin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.