Sahih al-Bukhari, 1482. hadis
Abu Humaid as-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Humaid as-Sa'idi tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ بَكَّارٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَبَّاسٍ السَّاعِدِيِّ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ فَلَمَّا جَاءَ وَادِيَ الْقُرَى إِذَا امْرَأَةٌ فِي حَدِيقَةٍ لَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ " اخْرُصُوا ". وَخَرَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةَ أَوْسُقٍ فَقَالَ لَهَا " أَحْصِي مَا يَخْرُجُ مِنْهَا ". فَلَمَّا أَتَيْنَا تَبُوكَ قَالَ " أَمَا إِنَّهَا سَتَهُبُّ اللَّيْلَةَ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَلاَ يَقُومَنَّ أَحَدٌ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ بَعِيرٌ فَلْيَعْقِلْهُ ". فَعَقَلْنَاهَا وَهَبَّتْ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَقَامَ رَجُلٌ فَأَلْقَتْهُ بِجَبَلِ طَيِّئٍ ـ وَأَهْدَى مَلِكُ أَيْلَةَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَغْلَةً بَيْضَاءَ، وَكَسَاهُ بُرْدًا وَكَتَبَ لَهُ بِبَحْرِهِمْ ـ فَلَمَّا أَتَى وَادِيَ الْقُرَى قَالَ لِلْمَرْأَةِ " كَمْ جَاءَ حَدِيقَتُكِ ". قَالَتْ عَشَرَةَ أَوْسُقٍ خَرْصَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي مُتَعَجِّلٌ إِلَى الْمَدِينَةِ، فَمَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَعَجَّلَ مَعِي فَلْيَتَعَجَّلْ ". فَلَمَّا ـ قَالَ ابْنُ بَكَّارٍ كَلِمَةً مَعْنَاهَا ـ أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ " هَذِهِ طَابَةُ ". فَلَمَّا رَأَى أُحُدًا قَالَ " هَذَا جُبَيْلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ، أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الأَنْصَارِ ". قَالُوا بَلَى. قَالَ " دُورُ بَنِي النَّجَّارِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي سَاعِدَةَ، أَوْ دُورُ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَفِي كُلِّ دُورِ الأَنْصَارِ ـ يَعْنِي ـ خَيْرًا ". وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ حَدَّثَنِي عَمْرٌو، " ثُمَّ دَارُ بَنِي الْحَارِثِ، ثُمَّ بَنِي سَاعِدَةَ ". وَقَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ كُلُّ بُسْتَانٍ عَلَيْهِ حَائِطٌ فَهْوَ حَدِيقَةٌ، وَمَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ حَائِطٌ لَمْ يَقُلْ حَدِيقَةٌ.
Sehl b. Bekkâr bize rivayet etti, Vuheyb bize rivayet etti, Amr b. Yahya’dan, o da Abbâs es-Sâidî’den, o da Ebû Humeyd es-Sâidî’den nakletti; Ebû Humeyd şöyle dedi: Nebî ﷺ ile birlikte Tebük seferine katıldık. Vâdi’l-Kurâ’ya vardığımızda bahçesinde bir kadın gördük. Nebî ﷺ ashâbına:
“Mahsulü tahmin edin” buyurdu. Resûlullah ﷺ mahsulü on evsuk olarak tahmin etti ve kadına: “Bahçenden ne kadar çıkacağını sayıp kaydet” dedi. Tebük’e vardığımızda Resûlullah ﷺ: “Bu gece şiddetli bir rüzgâr esecek; kimse ayağa kalkmasın, yanında devesi olan onu bağlasın” buyurdu. Biz de develerimizi bağladık. Gece şiddetli bir rüzgâr esti; bir adam ayağa kalktı ve rüzgâr onu Tayy dağına fırlattı. Eyle kralı Nebî ﷺ’e beyaz bir katır ve bir burde hediye etti, halkının yerlerinde kalacağını (ve cizye ödeyeceğini) bildiren bir mektup yazdı. Nebî ﷺ tekrar Vâdi’l-Kurâ’ya geldiğinde kadına: “Bahçen ne kadar verdi?” diye sordu. Kadın: “Resûlullah ﷺ’ın tahmin ettiği gibi on evsuk” dedi. Bunun üzerine Nebî ﷺ: “Ben Medine’ye çabuk varmak istiyorum; içinizden benimle birlikte acele etmek isteyen acele etsin” buyurdu. İbn Bekkâr’ın ifade ettiği üzere, Nebî ﷺ Medine’yi uzaktan görünce: “İşte Tâbe!” dedi. Uhud’u görünce de: “Bu dağ bizi sever, biz de onu severiz. Size Ensar’ın en hayırlı hanedanlarını haber vereyim mi?” buyurdu. Ashâb: “Evet” dediler. Resûlullah ﷺ: “Benî Neccâr’ın evleri, sonra Benî Abdi’l-Eşhel’in evleri, sonra Benî Sâide’nin evleri veya Benî Hâris b. Hazrec’in evleri; Ensar’ın bütün evlerinde hayır vardır” buyurdu. Süleyman b. Bilâl dedi ki: Amr bana şöyle anlattı: “Sonra Benî Hâris’in evleri, sonra Benî Sâide’nin evleri.” Yine Süleyman, Sa’d b. Saîd’den, o da Umâre b. Gaziyye’den, o da Abbâs’tan, o da babasından, o da Nebî ﷺ’den nakletti: “Uhud bizi seven, bizim de kendisini sevdiğimiz bir dağdır.” Ebû Abdillah (Buhârî) dedi ki: Etrafında duvar bulunan her bahçe ‘hadîka’dır; duvarı olmayan bahçe için ‘hadîka’ denmez.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ bahçe mahsulünü tahmin etti ve gerçek verimin kontrol edilmesini istedi.
Olay, Tebük Seferi sırasında Vâdilkurâ’da gerçekleşti. Peygamber ﷺ oradaki duvarla çevrili bir bahçenin mahsulünün tahmin edilmesini istedi ve daha sonra bahçe sahibinden gerçek hasadı kaydetmesini talep etti.
Tarım ürünleri için kullanılan geleneksel bir ölçü birimi; bir vesk altmış sâ‘ya eşittir.
Meyveler toplanmadan önce beklenen hasadın yerinde tahmin edilmesi.
Rivayetin sonunda Ebû Abdullah’ın açıkladığı üzere, duvarla çevrili bahçe veya meyve bahçesi.
Âlimler buradan, bir uzmanın bazı meyvelerin hasadını toplanmadan önce, ödenecek zekâtı belirlemek amacı da dâhil olmak üzere, tahmin edebileceği sonucunu çıkarırlar. Tahmin dikkatle yapılmalı ve Peygamber ﷺ’in bahçe sahibinden istediği gibi daha sonra gerçek verimle karşılaştırılabilmelidir. Uygulamanın ayrıntıları ve şartları fıkıh mezheplerine göre değişir; rivayet tahmin işlemini anlatır, ancak her ürün ve durum için bütün kuralları tek başına ortaya koymaz.
- Mahsul tahmini yapılırken tahmini kimin yaptığını, hangi yöntemin kullanıldığını ve nihai verimi kaydedin.
- Ekinlerin zekâtı konusunda emin değilseniz, ilgili kuralları ve fıkıh mezhepleri arasındaki farklılıkları bilen bir uzmana danışın.
- Seyahat sırasında güvenlik talimatlarına uyun ve şiddetli hava koşulları önceden bildirildiğinde hayvanları uygun şekilde güvenceye alın.
Bu rivayet Vâdilkurâ’daki aynı olayı anlatır ve bahçe mahsulünün tahmin edilmesini açıklar.
Sahih al-Bukhari · #1483 (Sahih)Bu hadis tarım ürünlerinde zekâtla ilgili kuralları da ele alır ve mahsul tahmini konusunu tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #1484 (Sahih)Bu rivayet tarım ürünlerinin zekâtıyla ilgilidir ve hasada ilişkin yükümlülükler hakkında ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.