Sahih al-Bukhari, 1643. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Aisha tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ عُرْوَةُ سَأَلْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْتُ لَهَا أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا} فَوَاللَّهِ مَا عَلَى أَحَدٍ جُنَاحٌ أَنْ لاَ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ. قَالَتْ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا ابْنَ أُخْتِي إِنَّ هَذِهِ لَوْ كَانَتْ كَمَا أَوَّلْتَهَا عَلَيْهِ كَانَتْ لاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَتَطَوَّفَ بِهِمَا، وَلَكِنَّهَا أُنْزِلَتْ فِي الأَنْصَارِ، كَانُوا قَبْلَ أَنْ يُسْلِمُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ الطَّاغِيَةِ الَّتِي كَانُوا يَعْبُدُونَهَا عِنْدَ الْمُشَلَّلِ، فَكَانَ مَنْ أَهَلَّ يَتَحَرَّجُ أَنْ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا أَسْلَمُوا سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا كُنَّا نَتَحَرَّجُ أَنْ نَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ} الآيَةَ. قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ وَقَدْ سَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الطَّوَافَ بَيْنَهُمَا، فَلَيْسَ لأَحَدٍ أَنْ يَتْرُكَ الطَّوَافَ بَيْنَهُمَا. ثُمَّ أَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَقَالَ إِنَّ هَذَا لَعِلْمٌ مَا كُنْتُ سَمِعْتُهُ، وَلَقَدْ سَمِعْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ، يَذْكُرُونَ أَنَّ النَّاسَ إِلاَّ مَنْ ذَكَرَتْ عَائِشَةُ مِمَّنْ كَانَ يُهِلُّ بِمَنَاةَ، كَانُوا يَطُوفُونَ كُلُّهُمْ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ، وَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ فِي الْقُرْآنِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنَّا نَطُوفُ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَإِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ، فَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا فَهَلْ عَلَيْنَا مِنْ حَرَجٍ أَنْ نَطَّوَّفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ} الآيَةَ. قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَأَسْمَعُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْفَرِيقَيْنِ كِلَيْهِمَا فِي الَّذِينَ كَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بِالْجَاهِلِيَّةِ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَالَّذِينَ يَطُوفُونَ ثُمَّ تَحَرَّجُوا أَنْ يَطُوفُوا بِهِمَا فِي الإِسْلاَمِ مِنْ أَجْلِ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَمَرَ بِالطَّوَافِ بِالْبَيْتِ، وَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا حَتَّى ذَكَرَ ذَلِكَ بَعْدَ مَا ذَكَرَ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ.
Ebû’l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize haber verdi, ez-Zührî’den: Urve dedi ki: Aişe’ye — Allah ondan razı olsun — sordum ve ona dedim ki:
“Allah Teâlâ’nın şu sözünü nasıl yorumlarsın: {Şüphesiz Safa ile Merve, Allah’ın nişanlarındandır. Kim Kâbe’yi hacceder veya umre yaparsa, bunların arasında tavaf etmesinde kendisine bir günah yoktur}? Vallahi, Safa ile Merve arasında tavaf etmemekte kimseye bir günah yoktur.” O şöyle buyurdu: “Ey kız kardeşimin oğlu, ne kötü söyledin! Eğer senin yorumladığın gibi olsaydı, ‘Bunların arasında tavaf etmemesinde kendisine bir günah yoktur’ denilirdi. Fakat bu ayet Ensar hakkında nazil olmuştur. Onlar İslam’dan önce Müşellel mevkiinde taptıkları Menat putu için ihrama girerlerdi. Kim bu put için ihrama girerse, Safa ile Merve arasında tavaf etmekten çekinirdi. Müslüman olunca Resûlullah ﷺ’e bunu sordular ve dediler ki: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Biz Safa ile Merve arasında tavaf etmekten çekinirdik.’ Bunun üzerine Allah Teâlâ şu ayeti indirdi: {Şüphesiz Safa ile Merve, Allah’ın nişanlarındandır}.” Aişe — Allah ondan razı olsun — ekledi: “Resûlullah ﷺ bu iki tepenin arasında tavaf etmeyi sünnet kılmıştır; hiç kimsenin bu iki tepe arasındaki tavafı terk etmeye hakkı yoktur.” Daha sonra Ebû Bekir b. Abdurrahman’a bunu anlattım, o da dedi ki: “Bu, daha önce duymadığım bir ilimdir. Ben ilim ehli bazı kimselerin şunu söylediğini duydum: Aişe’nin zikrettiği ve Menat için ihrama girenler dışındaki herkes Safa ile Merve arasında tavaf ederdi. Allah Teâlâ Beyt’in tavafını zikredip Kur’an’da Safa ile Merve’den bahsetmeyince, insanlar: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Biz Safa ile Merve arasında tavaf ederdik, fakat Allah Beyt’in tavafını emretti ve Safa’yı zikretmedi. Safa ile Merve arasında tavaf etmemizde bize bir sakınca var mıdır?’ diye sordular. Bunun üzerine Allah Teâlâ: {Şüphesiz Safa ile Merve, Allah’ın nişanlarındandır} ayetini indirdi.” Ebû Bekir dedi ki: “Görüyorum ki bu ayet her iki grup hakkında da nazil olmuştur: Cahiliyye döneminde Safa ile Merve arasında tavaf etmekten çekinenler ve önceden tavaf edip de İslam’da, Allah Teâlâ Beyt’in tavafını emrettiği ve Beyt’in tavafından sonra zikredinceye kadar Safa’yı anmadığı için bu iki tepe arasında tavaf etmekten çekinenler.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Âişe, Kur’an’ın Safa ile Merve arasındaki sa’yin farz olduğunu doğruladığını açıklar.
Âişe, bazı Ensar’ın İslam’a girmeden önce Menat’a taptıklarını ve bu nedenle Safa ile Merve arasında gidip gelmekten çekindiklerini aktarır. Diğer hacılar, Kur’an Kâbe’yi tavaftan söz ettiğinde bu uygulamanın hâlâ geçerli olup olmadığını merak ediyordu. Safa ve Merve hakkındaki ayet, bu iki tepenin de Allah’ın şeâirinden olduğunu açıklığa kavuşturdu.
Hac ve umre sırasında hacıların aralarında gidip geldiği Mekke’deki iki tepe.
Safa ile Merve arasında yapılan ibadet amaçlı gidip gelme.
Hac veya umre yapan kişinin içinde bulunduğu kutsal ibadet hâli.
Âişe, “üzerine günah yoktur” ifadesinin sa’yin isteğe bağlı olduğu anlamına geldiği yorumunu reddeder: Bu ifade, eski dinî çağrışımlar veya tereddüt nedeniyle bu ibadeti terk etmek isteyenlerin çekincelerini giderir. Âişe, sa’yi bir ibadet olarak Hz. Peygamber’in ﷺ belirlediğini söyler. Dört Sünni fıkıh mezhebi sa’yi hac ve umrenin farz bir parçası sayar; ancak hukukî sınıflandırması ve terk edilmesinin sonuçları konusunda farklı görüştedir.
- Bir ayeti tek bir ifadeye indirgemek yerine Hz. Peygamber’in ﷺ ve sahabilerin açıklamalarıyla birlikte okuyun.
- Bir ibadet belirsiz olduğunda kendi kararınızla terk etmek yerine ehil kimselerden bilgi alın.
- Hac veya umre yaparken Safa ile Merve arasında sa’yi özenle yerine getirin.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.