Sahih al-Bukhari, 1739. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ali ibn Abdullahal‑Bukhari'e aktardıعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ
- 3Fudayl ibn Ghazwanفُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ
- 4Ikrimaعِكْرِمَةُ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ. أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ". قَالُوا يَوْمٌ حَرَامٌ. قَالَ " فَأَىُّ بَلَدٍ هَذَا ". قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ. قَالَ " فَأَىُّ شَهْرٍ هَذَا ". قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ. قَالَ " فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا ". فَأَعَادَهَا مِرَارًا، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ " اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَوَصِيَّتُهُ إِلَى أُمَّتِهِ ـ " فَلْيُبْلِغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ".
Ali b. Abdullah bize rivayet etti, Yahya b. Said bana rivayet etti, Fudayl b. Gazvan bize rivayet etti, İkrime bize rivayet etti; İbn Abbas'tan -Allah onlardan razı olsun- naklen: Resûlullah ﷺ Kurban Bayramı günü insanlara hitap ederek şöyle buyurdu:
"Ey insanlar! Bugün hangi gündür?" Dediler ki: "Haram (kutsal) bir gündür." Buyurdu ki: "Burası hangi belde?" Dediler ki: "Haram (kutsal) bir belde." Buyurdu ki: "Bu hangi ay?" Dediler ki: "Haram (kutsal) bir ay." Bunun üzerine şöyle buyurdu: "Şüphesiz kanlarınız, mallarınız ve namuslarınız; bu gününüzün, bu beldenizin ve bu ayınızın kutsiyeti gibi birbirinize karşı haramdır (dokunulmazdır)." Bunu defalarca tekrarladı, sonra başını kaldırıp: "Allah'ım, tebliğ ettim mi? Allah'ım, tebliğ ettim mi?" diye dua etti. İbn Abbas -Allah ondan razı olsun- dedi ki: "Nefsim elinde olan Zat'a yemin ederim ki, bu onun ümmetine vasiyetidir: 'Hâzır olan, gâip olana tebliğ etsin. Benden sonra birbirinizin boyunlarını vurarak kâfirler gibi dönmeyin.'"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ canı, malı ve onuru dokunulmaz kıldı ve bilginin aktarılmasını emretti.
Zilhicce ayının onuncu günü; hacılar bu gün kurban keser.
Koruma altında ve ihlal edilemez; ona saldırmak haramdır.
Mesajı duyan kişi, onu orada bulunmayanlara özenle aktarmalıdır.
Klasik âlimler bu rivayetten insanların canlarının, mallarının ve onurlarının korunmuş olduğu; haksız şiddetin, hırsızlığın ve kişinin itibarına zarar vermenin haram olduğu sonucunu çıkarırlar. Kutsal gün, yer ve ayla yapılan karşılaştırma, bu ihlallerin ciddiyetini vurgular. Mesajı aktarma çağrısı, bilgiyi güvenilir biçimde nakletme sorumluluğunun altını çizer. Âlimler ayrıca Müslümanların birbirleriyle savaşmasının ve birbirlerini öldürmesinin büyük bir günah olduğunu vurgular; küfre ilişkin uyarı, delil olmaksızın tek tek Müslümanları kâfir ilan etmek için kullanılmamalıdır.
- Öfkeli veya anlaşmazlık içinde olsan bile başkalarının canını, malını ve iyi adını koru.
- Dinî bilgiyi dikkatle aktar: ileteceğin bilgiyi doğrula ve mesajı çarpıtma.
- Anlaşmazlıkta uzlaşma arayışında ol ve Müslümanlara yönelik şiddeti haklı göstermek için dinî dili asla kullanma.
Aynı bölümdeki bu sahih rivayet, Kurban Bayramı günü verilen hutbenin bağlamını paylaşır ve Müslümanlar arasındaki şiddete karşı uyarıyı açıklar.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)Bu sahih rivayet, metne göre bir Müslümanın canının alınmasının caiz olduğu sınırlı durumları belirtir ve böylece korunma ilkesini destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.