Oruç · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1926. hadis

Aisha and Umm Salama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Oruç
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha and Umm Salama tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ كُنْتُ أَنَا وَأَبِي، حِينَ دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ ح‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ أَبَاهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَ مَرْوَانَ، أَنَّ عَائِشَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ أَخْبَرَتَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُدْرِكُهُ الْفَجْرُ وَهُوَ جُنُبٌ مِنْ أَهْلِهِ، ثُمَّ يَغْتَسِلُ وَيَصُومُ‏.‏ وَقَالَ مَرْوَانُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ أُقْسِمُ بِاللَّهِ لَتُقَرِّعَنَّ بِهَا أَبَا هُرَيْرَةَ‏.‏ وَمَرْوَانُ يَوْمَئِذٍ عَلَى الْمَدِينَةِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَكَرِهَ ذَلِكَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، ثُمَّ قُدِّرَ لَنَا أَنْ نَجْتَمِعَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، وَكَانَتْ لأَبِي هُرَيْرَةَ هُنَالِكَ أَرْضٌ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكَ أَمْرًا، وَلَوْلاَ مَرْوَانُ أَقْسَمَ عَلَىَّ فِيهِ لَمْ أَذْكُرْهُ لَكَ‏.‏ فَذَكَرَ قَوْلَ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ‏.‏ فَقَالَ كَذَلِكَ حَدَّثَنِي الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ، وَهُنَّ أَعْلَمُ، وَقَالَ هَمَّامٌ وَابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِالْفِطْرِ‏.‏ وَالأَوَّلُ أَسْنَدُ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Mesleme bize nakletti: Malik'ten, o da Ebu Bekir b. Abdurrahman b. Haris b. Hişam b. Muğîre'nin azatlısı Sümeyy'den rivayet ettiğine göre, Sümeyy Ebu Bekir b. Abdurrahman'ı şöyle derken işitmiştir:

"Babamla birlikte Aişe ve Ümmü Seleme'nin yanına girdiğimizde ben de oradaydım." (Birinci senedin sonu). Ebu'l-Yeman bize nakletti: Şuayb bize Zühri'den haber verdi; Zühri dedi ki: "Ebu Bekir b. Abdurrahman b. Haris b. Hişam bana bildirdiğine göre, babası Abdurrahman Mervan'a şunu anlatmıştı: Aişe ve Ümmü Seleme kendisine haber vermişlerdi ki Resûlullah ﷺ bazen hanımlarıyla cinsel ilişkide bulunmuş olarak sabahladığında cenabet halinde olur, sonra yıkanıp orucuna devam ederdi." Bunun üzerine Mervan, Abdurrahman b. Haris'e dedi ki: "Allah'a yemin ederim ki bu meseleyle Ebu Hüreyre'yi mutlaka sıkıştıracaksın!" O günlerde Mervan Medine valisiydi. Ebu Bekir dedi ki: "Abdurrahman bunu yapmayı hoş karşılamadı, ancak kader bizi Zülhuleyfe'de bir araya getirdi; orada Ebu Hüreyre'nin bir arazisi vardı. Abdurrahman Ebu Hüreyre'ye şöyle dedi: 'Sana bir meseleyi anlatacağım; eğer Mervan bu konuda bana yemin verdirmeseydi, bunu sana söylemezdim.' Sonra Aişe ve Ümmü Seleme'nin sözünü nakletti. Ebu Hüreyre karşılık verdi: 'Fadl b. Abbas da bana aynısını anlatmıştı; onlar (Peygamber'in eşleri) daha iyi bilirler.' Hemmam ve İbn Abdullah b. Ömer, Ebu Hüreyre'den rivayetle dediler ki: 'Nebi ﷺ böyle bir durumda orucu bozmaya emrederdi.' Ancak ilk rivayet sened açısından daha kuvvetlidir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Cinsel ilişkiden sonra fecir vaktine cünüp olarak giren kimse o gün oruç tutabilir.

Arka plan ve bağlam

Mervân, Abdurrahman bin el-Hâris’ten Ebû Hüreyre’yi bu rivayetle yüzleştirmesini istedi. Abdurrahman ona Âişe ve Ümmü Seleme’nin rivayetlerini aktarınca Ebû Hüreyre, Fadl bin Abbâs’ın da kendisine aynısını bildirdiğini doğruladı ve onların daha bilgili olduğunu kabul etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Fecr

Farz oruç gününün başlangıcını belirleyen tan vakti.

Cenâbet

Cinsel ilişkiden sonra oluşan ve gusül gerektiren büyük hades hâli.

Gusül

Bütün bedenin yıkandığı tam ritüel temizlik.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, kişinin cinsel ilişkiden sonra fecir vaktine girmesi ve ardından gusletmesi hâlinde orucunun geçerli olduğu sonucunu çıkarır; dolayısıyla ritüel temizliğin Fecir’den önce tamamlanması şart değildir. Bu rivayet, fecir doğduğunda cünüp olmanın tek başına orucu geçersiz kıldığı görüşünü reddeder. Buhârî, bu rivayetin Peygamber ﷺ’in böyle bir durumda orucunu bozduğunu bildiren rivayetlerden daha güçlü olduğuna dikkat çeker. Fıkıh mezhepleri namazla ilgili ayrı hükümleri de ele alır: Fecir namazını vakti içinde kılabilmek için gusül zamanında alınmalıdır.

Günümüz için dersler
  1. Cinsel ilişkiden sonra fecir vakti girerse gusledip orucuna devam et.
  2. Fecir namazını vaktinde kılabilmek için guslünü zamanında al.
  3. Güvenilir bilgiyi dikkatle dinle ve daha güçlü bir delil önceki görüşü düzelttiğinde bunu açıkça kabul et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.