Oruç · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 1968. hadis

Abu Juhaifa rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Oruç
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Juhaifa tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ، عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ سَلْمَانَ، وَأَبِي الدَّرْدَاءِ، فَزَارَ سَلْمَانُ أَبَا الدَّرْدَاءِ، فَرَأَى أُمَّ الدَّرْدَاءِ مُتَبَذِّلَةً‏.‏ فَقَالَ لَهَا مَا شَأْنُكِ قَالَتْ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لَيْسَ لَهُ حَاجَةٌ فِي الدُّنْيَا‏.‏ فَجَاءَ أَبُو الدَّرْدَاءِ، فَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا‏.‏ فَقَالَ كُلْ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي صَائِمٌ‏.‏ قَالَ مَا أَنَا بِآكِلٍ حَتَّى تَأْكُلَ‏.‏ قَالَ فَأَكَلَ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ اللَّيْلُ ذَهَبَ أَبُو الدَّرْدَاءِ يَقُومُ‏.‏ قَالَ نَمْ‏.‏ فَنَامَ، ثُمَّ ذَهَبَ يَقُومُ‏.‏ فَقَالَ نَمْ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ قَالَ سَلْمَانُ قُمِ الآنَ‏.‏ فَصَلَّيَا، فَقَالَ لَهُ سَلْمَانُ إِنَّ لِرَبِّكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، فَأَعْطِ كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ‏.‏ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ صَدَقَ سَلْمَانُ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Beşşâr bize rivayet etti, Ca'fer b. Avn bize rivayet etti, Ebû'l-Umeys bize rivayet etti; Avn b. Ebî Cuheyfe'den, o da babasından nakletti: Nebi ﷺ, Selmân ile Ebû'd-Derdâ arasında kardeşlik akdi kurdu. Selmân, Ebû'd-Derdâ'yı ziyarete gitti ve Ümmü'd-Derdâ'yı üstü başı dağınık bir halde gördü. Ona:

"Senin hâlin ne böyle?" diye sordu. O da: "Kardeşin Ebû'd-Derdâ'nın dünyada hiçbir şeye ihtiyacı yok (dünyaya hiç önem vermiyor)" dedi. Bu sırada Ebû'd-Derdâ geldi ve ona yemek hazırladı. "Ye" dedi. Selmân: "Ben oruçluyum" dedi. Ebû'd-Derdâ: "Sen yemedikçe ben yemem" karşılığını verdi. Bunun üzerine Selmân yedi. Gece olunca Ebû'd-Derdâ namaza kalkmak istedi. Selmân ona: "Uyu" dedi, o da uyudu. Sonra tekrar kalkmak istedi, Selmân yine: "Uyu" dedi. Gecenin son kısmında Selmân: "Şimdi kalk" dedi. Beraberce namaz kıldılar. Selmân ona şöyle dedi: "Şüphesiz Rabbinin senin üzerinde hakkı vardır, nefsinin senin üzerinde hakkı vardır, ailenin senin üzerinde hakkı vardır; o hâlde her hak sahibine hakkını ver." Ebû'd-Derdâ, Nebi ﷺ'e gelip durumu anlattı. Nebi ﷺ: "Selmân doğru söylemiştir" buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kendinin ve aileni̇n haklarını ihmal etmeden Allah’a ibadet et.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, Salman ile Ebu’d-Derdâ’yı kardeş ilan etmişti. Salman ziyaretinde, Ebu’d-Derdâ’nın ibadete kendisini ve ailesine gösterdiği ilgiyi ihmal edecek ölçüde yöneldiğini gördü.

Kavramlar ve açıklamalar
Kardeşlik bağı

Peygamber’in ﷺ Salman ile Ebu’d-Derdâ arasında kurduğu kardeşlik bağı.

Hak

İbadet, dinlenme ve aileye özen gösterme gibi yerine getirilmesi gereken bir talep veya sorumluluk.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, nafile ibadetin Allah’a, kişinin kendi bedenine ve ailesine karşı sorumluluklarla dengeli olması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Salman, Ebu’d-Derdâ’ya namaz kılmasını yasaklamadı; gece ibadetini uygun bir vakitte yerine getirmesine yardımcı oldu. Peygamber’in ﷺ tasdiki, aşırı özverinin bütün hakları yerine getirmekten üstün olmadığını açıkça gösterir. Fıkıh mezhepleri bu dengenin önemini kabul eder; nafile oruç ve orucu bozma konusundaki ayrıntılı hükümler ise koşullara ve ele alınan fıkhî meseleye göre değişebilir.

Günümüz için dersler
  1. Nafile namazlarını yeterince dinlenebileceğin ve günlük sorumluluklarını yerine getirebileceğin şekilde planla.
  2. Ailene zaman ayır ve ihtiyaçlarını sor; onlara bakmak da bir sorumluluktur.
  3. Sağlığına zarar veriyor veya farz görevlerini aksatıyorsa nafile oruçtan ve diğer ek ibadetlerden kaçın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.