Alışveriş ve Ticaret · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2218. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Alışveriş ve Ticaret
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ، فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ، انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ، فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ، فَقَالَ ‏ "‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ فَلَمْ تَرَهُ سَوْدَةُ قَطُّ‏.‏

Çeviri

Kuteybe bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti, İbn Şihab'dan, Urve'den, Aişe'den (Allah ondan razı olsun) şöyle dediğini işittim: Sa'd b. Ebi Vakkas ile Abd b. Zem'a bir çocuk hakkında çekiştiler. Sa'd dedi ki:

"Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Bu çocuk, kardeşim Utbe b. Ebi Vakkas'ın oğludur; bana onun kendi oğlu olduğunu vasiyet etmişti. Benzerliğine bakınız." Abd b. Zem'a ise dedi ki: "Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Bu benim kardeşimdir; babamın cariyesinden, babamın döşeğinde doğmuştur." Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ çocuğa baktı ve onda Utbe'ye açık bir benzerlik gördü. Sonra buyurdular ki: "Ey Abd! Çocuk senindir. Çocuk döşeğe aittir, zina eden için ise sadece taş vardır. Ey Sevde binti Zem'a! Ondan örtün." Bundan sonra Sevde onu bir daha hiç görmedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Nesep evlilik yatağına göre belirlenir; yalnızca benzerlik babalığı kanıtlamaz.

Arka plan ve bağlam

Sa'd ibn Abi Waqqas ile 'Abd ibn Zam'a bir çocuğun nesebi konusunda anlaşmazlığa düştüler. Sa'd, çocuğun 'Utba ibn Abi Waqqas'a benzemesini delil gösterdi; 'Abd ise çocuğun babasının evlilik yatağında doğduğunu belirtti.

Kavramlar ve açıklamalar
Çocuk evlilik yatağına aittir

Geçerli bir evlilik varsa, nesebe itiraz için kabul edilmiş bir gerekçe bulunmadıkça koca baba sayılır.

Zina edene ancak taş vardır

Evlilik dışı bir ilişkiyi ileri sürmek, nesep üzerinde hak kazandırmaz; hüküm, nesebi evlilik yatağı kuralına göre belirler.

Örtünme hükmüne uy

Nesep hükmü çocuğun biyolojik benzerliğini ortadan kaldırmadığı için Sawda'dan çocuğun yanında örtünme kurallarına uyması istendi.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, “Çocuk evlilik yatağına aittir” hükmünden evlilik bağının hukuki nesebi belirlediği ve dışarıdan birinin yalnızca benzerliği öne sürerek bu nesepte hak iddia edemeyeceği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ çocuğu 'Abd'a nispet etmiş, aynı zamanda 'Utba'ya belirgin benzerliği nedeniyle Sawda'ya mesafesini korumasını söylemiştir. Âlimler bunu hukuki nesep ile kişiler arası ilişkilerde ihtiyat arasındaki ayrım olarak ele alır; dört Sünni mezhep de nesep, nesebin reddi ve akrabalığa ilişkin sonuçları aile ve evlilik hukuku kuralları çerçevesinde inceler.

Günümüz için dersler
  1. Birinin nesebi hakkında yalnızca görünüşe dayanarak hüküm verme; yürürlükteki kurallara uy ve anlaşmazlıkları yetkili mercilere bırak.
  2. Nesep konusunda anlaşmazlık çıktığında çocukların ve ailelerin onurunu ve mahremiyetini koru.
  3. Aile ilişkilerinde hem hukuki hükümleri hem de bunların doğurduğu görüşme ve örtünme kurallarını dikkate al.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.