Alışveriş ve Ticaret · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2236. hadis

Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Alışveriş ve Ticaret
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Qutaybaal‑Bukhari'e aktardıقُتَيْبَةُ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Yazid ibn Abu Habibيَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ
  4. 4Ata ibn Abu Rabahعَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ
  5. 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَامَ الْفَتْحِ، وَهُوَ بِمَكَّةَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَرَّمَ بَيْعَ الْخَمْرِ وَالْمَيْتَةِ وَالْخِنْزِيرِ وَالأَصْنَامِ ‏"‏‏.‏ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ شُحُومَ الْمَيْتَةِ فَإِنَّهَا يُطْلَى بِهَا السُّفُنُ، وَيُدْهَنُ بِهَا الْجُلُودُ، وَيَسْتَصْبِحُ بِهَا النَّاسُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لاَ، هُوَ حَرَامٌ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ ‏"‏ قَاتَلَ اللَّهُ الْيَهُودَ، إِنَّ اللَّهَ لَمَّا حَرَّمَ شُحُومَهَا جَمَلُوهُ ثُمَّ بَاعُوهُ فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، كَتَبَ إِلَىَّ عَطَاءٌ سَمِعْتُ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Çeviri

Kuteybe bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti; Yezîd b. Ebî Habîb'den, o da Atâ b. Ebî Rebâh'tan, o da Câbir b. Abdullah'tan -Allah her ikisinden de razı olsun- naklettiğine göre, o şöyle demiştir: Fetih yılında Mekke'de iken Resûlullah ﷺ'ın şöyle buyurduğunu işittim:

"Şüphesiz Allah ve Resûlü şarabın, meitenin (leşin), domuzun ve putların alım satımını haram kılmıştır." Bunun üzerine: "Ey Allah'ın Resûlü! Meite'nin yağına ne dersiniz? Çünkü onunla gemiler cilalanır, deriler yağlanır ve insanlar onu yakarak aydınlanırlar" denildi. Resûlullah ﷺ: "Hayır, o da haramdır" buyurdu. Sonra Resûlullah ﷺ orada şöyle buyurdu: "Allah Yahudilere lanet etsin! Allah kendilerine hayvanların yağını haram kılınca, onlar bunu eritip sattılar ve bedelini yediler." Ebû Âsım dedi ki: Abdülhamîd bize rivayet etti, Yezîd bize rivayet etti; Atâ bana yazdı: Câbir'den -Allah ondan razı olsun- Nebî ﷺ hakkında işittim.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Yasaklanmış şeylerin satılması ve bunlardan elde edilen gelirin alınması caiz değildir.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ bu sözleri Mekke’nin fethedildiği yıl söylemiştir. Orada bulunanlar leş yağının kullanılması ve satılması hakkında soru sormuş; bunun üzerine Peygamber ﷺ onun satışının da yasak olduğunu açıklamıştır.

Kavramlar ve açıklamalar
leş

İslam’ın öngördüğü şekilde kesilmeden ölmüş hayvan.

eritmek

Yağı sıvı hâle gelinceye kadar ısıtmak.

gelir

Bir şeyi satarak elde edilen para.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, adı geçen şeylerin ticari mal olarak satılamayacağı ve bunlardan elde edilen yasak gelirin helal olmadığı sonucunu çıkarırlar. Leş yağı hakkındaki cevap, yararlı bir kullanımın yasak satışı caiz hâle getirmediğini gösterir. Fıkıh mezhepleri, özünde necis olan maddelerle ilgili istisnaları ve ayrıntıları ayrıca ele alır; bu durum burada belirtilen satışın açıkça reddedildiği gerçeğini değiştirmez. Bir ürünü işleyip sonra satarak yasağı dolanma girişimine karşı uyarı önemli bir ilkedir.

Günümüz için dersler
  1. Satıştan önce hem ürünün hem de ondan elde edilecek gelirin caiz olup olmadığını kontrol et.
  2. Açık bir yasağı aşmak için ürünü işlemeyi veya başka bir kullanım biçimini araç hâline getirme.
  3. Bir ürünün hükmü konusunda şüphen varsa ticaretini yapmadan önce güvenilir bir âlime danış.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.