Sahih al-Bukhari, 2266. hadis
Ya'la ibn Umayya rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Ya'la ibn Umayya tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَكَانَ مِنْ أَوْثَقِ أَعْمَالِي فِي نَفْسِي، فَكَانَ لِي أَجِيرٌ، فَقَاتَلَ إِنْسَانًا، فَعَضَّ أَحَدُهُمَا إِصْبَعَ صَاحِبِهِ، فَانْتَزَعَ إِصْبَعَهُ، فَأَنْدَرَ ثَنِيَّتَهُ فَسَقَطَتْ، فَانْطَلَقَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَهْدَرَ ثَنِيَّتَهُ وَقَالَ " أَفَيَدَعُ إِصْبَعَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا ـ قَالَ أَحْسِبُهُ قَالَ ـ كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ ". قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ جَدِّهِ، بِمِثْلِ هَذِهِ الصِّفَةِ أَنَّ رَجُلاً، عَضَّ يَدَ رَجُلٍ، فَأَنْدَرَ ثَنِيَّتَهُ، فَأَهْدَرَهَا أَبُو بَكْرٍ رضى الله عنه.
Ya'kûb b. İbrâhim bize rivayet etti, İsmâil b. Uleyye bize rivayet etti, İbn Cüreyc bize haber verdi, dedi ki: Atâ bana haber verdi, Safvân b. Ya'lâ'dan, o da Ya'lâ b. Ümeyye'den -Allah ondan razı olsun- nakletti: Ben Nebî ﷺ ile birlikte Usre Ordusu'na (Tebük Seferi) katıldım ve bu, nefsimde en sağlam amellerimden biriydi. Bir işçim vardı, bir adamla kavga etti; biri diğerinin parmağını ısırdı, diğeri parmağını çekince ısırılanın ön dişi kırılıp düştü. Adam Nebî ﷺ'e gitti, ancak Nebî ﷺ dişin tazminatını hükümsüz kıldı ve şöyle buyurdu:
"Parmağını ağzında bırakıp onu çiğnemesini mi bekliyordun – sanırım böyle buyurdu – tıpkı bir aygırın çiğnediği gibi?" İbn Cüreyc dedi ki: Abdullah b. Ebî Müleyke de dedesinden benzer bir olayı bana rivayet etti: Bir adam başka bir adamın elini ısırdı ve kendi ön dişi kırıldı; Ebû Bekr -Allah ondan razı olsun- da tazminatı hükümsüz kıldı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Kendini savunurken ısıran kişinin parmağını ağzından kurtaran kimse, ısıranın kırılan dişinden sorumlu tutulmaz.
Büyük sıkıntılarla geçen Tebük Seferi için kullanılan bir ad.
Ağzın ön kısmında bulunan dişlerden biri; bu olayda ısıran kişinin dişi kırılmıştır.
Bedensel zarar veya kayıp için talep edilen maddi karşılık.
Klasik âlimler bu rivayetten, hukuka aykırı bir ısırıktan kurtulurken meydana gelen zarardan, verilen tepkinin ısırmayı durdurmak için gerekli olması şartıyla kişinin sorumlu tutulmayacağı sonucunu çıkarırlar. Talebin reddedilmesinin nedeni, tehlikeli duruma ısıran kişinin yol açmış olması ve diğer kişinin parmağının ısırılıp koparılmasına izin vermek zorunda bulunmamasıdır. Bu, bir tartışma sırasında meydana gelen her türlü zarar için genel bir sorumsuzluk anlamına gelmez: olayın koşulları, gereklilik ve orantılılık önemlidir. Fıkıh mezhepleri, savunma hâlindeki sorumluluğu bu sınırlar ve ilgili olgular çerçevesinde ele alır.
- Bir ısırıktan kurtulurken tehlikeyi durdurmak için gerekenden fazla güç kullanma.
- Bir anlaşmazlıkta, tazminatı kendi başına tahsil etmeye çalışmak yerine olguları yetkili bir hâkime veya arabulucuya sakin biçimde anlat.
- Çatışmayı önleme sorumluluğunu üstlen ve sözlü bir tartışma fiziksel şiddete dönüşmeden yardım iste.
Bu rivayet aynı olayı aktarır ve hükmün ifadelerini ve hukuki anlamını kavramaya yardımcı olur.
40 Hadith van an-Nawawi · #32 (Sahih)Zarar vermeyi ve zarara zararla karşılık vermeyi yasaklayan hadis, yaralanmaları önleme ve değerlendirme konusunda daha geniş bir çerçeve sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.