Sahih al-Bukhari, 2307. hadis
Miswar ibn Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Miswar ibn Makhrama tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ. فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ". وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ بِذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعُوا إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا.
Saîd b. Ufeyr bize rivayet etti; dedi ki: Leys bana rivayet etti; dedi ki: Ukayl bana İbn Şihâb'dan rivayet etti; o da şöyle dedi: Urve iddia etti ki Mervân b. Hakem ile Misver b. Mahreme kendisine haber verdiler: Havazin kabilesinin elçileri Müslüman olarak Resûlullah ﷺ'a geldiklerinde O ayağa kalktı. Onlar, mallarını ve esirlerini kendilerine iade etmesini istediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ onlara şöyle buyurdu:
"Bana en sevimli gelen söz, en doğru olanıdır. Şu iki gruptan birini seçin: Ya esirler ya da mal! Ben onların taksimini bekletmiştim." Resûlullah ﷺ Tâif'ten döndüğünde onları on küsur gece beklemişti. Resûlullah ﷺ'ın kendilerine ancak bu iki şeyden birini iade edeceği anlaşılınca: "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ Müslümanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamdetti, sonra şöyle buyurdu: "Şüphesiz şu kardeşleriniz tevbe ederek bize gelmişlerdir. Ben de onların esirlerini kendilerine iade etmemi uygun gördüm. Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla bağışlamak isterse yapsın; kim de payından vazgeçmeyip Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten payının karşılığını almayı tercih ederse öyle yapsın." İnsanlar: "Resûlullah ﷺ için bunu gönül hoşluğuyla bağışladık" dediler. Resûlullah ﷺ ise: "Sizden kimin izin verdiğini, kimin vermediğini bilemiyoruz. Dönün de reisleriniz durumunuzu bize bildirsin" buyurdu. İnsanlar geri döndüler, reisleri onlarla konuştu; ardından Resûlullah ﷺ'a dönerek herkesin gönül hoşluğuyla bağışladığını ve razı olduğunu bildirdiler.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ Hevâzin’e özgürce seçim yapma imkânı sundu ve herkesin payına saygı gösterdi.
Tâif’ten dönüşün ardından Hevâzin heyeti Müslüman olmuş ve pişmanlık duyarak Peygamber ﷺ’in huzuruna geldi. Mallarının ve esirlerinin geri verilmesini istediler. Peygamber ﷺ onlara iki grup arasında seçim hakkı tanıdı ve Müslümanların esirlerin geri verilmesine ayrı ayrı rıza göstermelerini sağladı.
Bir heyeti, Müslüman olduktan sonra mallarının ve esirlerinin iadesini isteyen Arap kabilesi.
Bir Müslümana tahsis edilmiş ganimet hissesi.
Halklarına, paylarından vazgeçmeyi kabul edip etmediklerini soran temsilciler.
Âlimler buradan bir yöneticinin adil ve açık davranması, ilgili kişilere danışması ve onların mülkiyet haklarına rızaları olmadan müdahale etmemesi gerektiği sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ genel bir onayı, herkesin özgür iradesiyle rıza gösterdiğinin kanıtı saymadı; temsilcilerden bunu araştırmalarını istedi. Ayrıca bir haktan gönüllü olarak vazgeçmenin övgüye değer olduğu, ancak bunun zorla yaptırılamayacağı anlaşılır.
- Ortak bir karar alırken, ilgili herkesin özgürce rıza gösterip göstermediğini ayrı ayrı teyit edin.
- İnsanlara açık seçenekler sunun; hakları ve sonuçları dürüstçe açıklayın.
- Bir haktan vazgeçecekseniz bunu bir liderin ya da grubun baskısı olmadan, kendi isteğinizle yapın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.