Vekalet ve Temsil · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2308. hadis

Al-Miswar bin Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Vekalet ve Temsil
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Al-Miswar bin Makhrama tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ‏.‏ فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ‏"‏‏.‏ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا‏.‏ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ بِذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعُوا إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا‏.‏

Çeviri

Saîd b. Ufeyr bize rivayet etti; dedi ki: Leys bana rivayet etti; dedi ki: Ukayl bana İbn Şihâb'dan rivayet etti; o da şöyle dedi: Urve iddia etti ki Mervân b. Hakem ile Misver b. Mahreme kendisine haber verdiler: Havazin kabilesinden bir heyet Müslüman olarak Resûlullah ﷺ'a geldiğinde O ayağa kalktı. Heyet, mallarının ve esirlerinin kendilerine iade edilmesini istedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ onlara şöyle buyurdu:

"Bana en sevimli gelen söz, en doğru olanıdır. Şu iki gruptan birini seçin: Ya esirleri ya da malları; ben onların taksimini bekletmiştim." Resûlullah ﷺ Tâif'ten döndüğünde onları on küsur gece beklemişti. Resûlullah ﷺ'ın kendilerine ancak bu iki şeyden birini iade edeceği anlaşılınca: "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ Müslümanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd etti, sonra şöyle buyurdu: "Şüphesiz şu kardeşleriniz tevbe ederek bize geldiler. Ben de onların esirlerini kendilerine iade etmeyi uygun gördüm. Sizden kim bunu gönüllü bir iyilik olarak yapmak isterse yapsın; kim de hakkından vazgeçmeyip Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten payını almayı tercih ederse öyle yapsın." İnsanlar: "Resûlullah ﷺ için bunu gönüllü olarak bağışladık" dediler. Resûlullah ﷺ ise: "Sizden kimin buna izin verdiğini, kimin vermediğini bilemiyoruz. Öyleyse dönün, ta ki reisleriniz durumunuzu bize bildirsin" buyurdu. İnsanlar geri döndüler, reisleri onlarla konuştu, ardından Resûlullah ﷺ'a dönerek herkesin gönüllü olarak razı olduğunu ve izin verdiğini kendisine haber verdiler.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Esirlerin geri verilmesi için özgür iradeyle verilmiş ve açıkça belirlenmiş rıza gerekiyordu.

Arka plan ve bağlam

Hevâzin heyeti İslam’ı kabul ettikten sonra mallarının ve esirlerinin geri verilmesini istedi. Peygamber ﷺ onlara seçim hakkı tanıdı, ardından Müslümanlardan esirlerin iadesine gönüllü olarak razı olmalarını istedi.

Kavramlar ve açıklamalar
Esirler

Bir çatışma sırasında alınan kişiler.

Kabile reisleri

Halklarının kararını ileten temsilciler.

Ganimet

Bir çatışmanın ardından savaş ganimeti olarak paylaştırılan mallar.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir kimsenin payından onun rızası olmadan vazgeçilemeyeceği sonucunu çıkarır. Kimin gerçekten rıza gösterdiği belli değilse, bir toplantıdaki genel kabul yeterli olmaz; bu nedenle Peygamber ﷺ temsilcilerden kararları ayrı ayrı sormalarını istedi. Ayrıca yetkili bir temsilcinin başkaları adına karar iletebileceği de anlaşılır. Temsil ve paylaşım konusundaki ayrıntılı hukukî hükümler mezheplere göre değişir.

Günümüz için dersler
  1. Başkaları adına onların mal veya haklarından vazgeçmeden önce açık rıza alın.
  2. Herkesin gerçekten onay verdiğini doğrula; bunu dikkatle, yetkili bir temsilci aracılığıyla tespit et.
  3. Bir çatışmayı çözerken kimsenin haklarını göz ardı etmeden adil ve merhametli davran.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.