Sahih al-Bukhari, 2309. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، وَغَيْرِهِ،، يَزِيدُ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ، وَلَمْ يُبَلِّغْهُ كُلُّهُمْ رَجُلٌ وَاحِدٌ مِنْهُمْ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، فَكُنْتُ عَلَى جَمَلٍ ثَفَالٍ، إِنَّمَا هُوَ فِي آخِرِ الْقَوْمِ، فَمَرَّ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنْ هَذَا ". قُلْتُ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ. قَالَ " مَا لَكَ ". قُلْتُ إِنِّي عَلَى جَمَلٍ ثَفَالٍ. قَالَ " أَمَعَكَ قَضِيبٌ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " أَعْطِنِيهِ ". فَأَعْطَيْتُهُ فَضَرَبَهُ فَزَجَرَهُ، فَكَانَ مِنْ ذَلِكَ الْمَكَانِ مِنْ أَوَّلِ الْقَوْمِ قَالَ " بِعْنِيهِ ". فَقُلْتُ بَلْ هُوَ لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " بِعْنِيهِ قَدْ أَخَذْتُهُ بِأَرْبَعَةِ دَنَانِيرَ، وَلَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ ". فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ أَخَذْتُ أَرْتَحِلُ. قَالَ " أَيْنَ تُرِيدُ ". قُلْتُ تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً قَدْ خَلاَ مِنْهَا. قَالَ " فَهَلاَّ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ". قُلْتُ إِنَّ أَبِي تُوُفِّيَ وَتَرَكَ بَنَاتٍ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَنْكِحَ امْرَأَةً قَدْ جَرَّبَتْ خَلاَ مِنْهَا. قَالَ " فَذَلِكَ ". فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ قَالَ " يَا بِلاَلُ اقْضِهِ وَزِدْهُ ". فَأَعْطَاهُ أَرْبَعَةَ دَنَانِيرَ، وَزَادَهُ قِيرَاطًا. قَالَ جَابِرٌ لاَ تُفَارِقُنِي زِيَادَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَلَمْ يَكُنِ الْقِيرَاطُ يُفَارِقُ جِرَابَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ.
Mekkî b. İbrahim bize rivayet etti; İbn Cüreyc bize rivayet etti; Atâ b. Ebî Rebâh ve başkalarından nakletti ki, bazı raviler diğerlerine ekleme yapmışlardır ve hepsi hadisi tek bir kişiden eksiksiz olarak aktarmamıştır. Onlardan biri Câbir b. Abdullah’tan (Allah her ikisinden de razı olsun) şöyle rivayet etmiştir: Ben Peygamber ﷺ ile birlikte bir yolculuktaydım ve en geride kalan yavaş bir devenin üzerindeydim. Peygamber ﷺ yanımdan geçerken:
“Bu kimdir?” diye sordu. Ben: “Câbir b. Abdullah’ım” dedim. “Neyin var?” diye buyurdu. Ben: “Yavaş bir devenin üzerindeyim” dedim. “Yanında bir değnek var mı?” diye sordu. “Evet” dedim. “Bana ver” buyurdu. Değneği kendisine verdim; deveye vurdu ve onu azarladı. O andan itibaren deve kafilelerin en önünde gider oldu. Sonra: “Onu bana sat” buyurdu. Ben: “Hayır, o sizin olsun ey Allah’ın Resûlü!” dedim. “Onu bana sat; dört dinara satın aldım, Medine’ye kadar da sırtına binebilirsin” buyurdu. Medine’ye yaklaştığımızda ayrılmak üzere hazırlık yaptım. “Nereye gidiyorsun?” diye sordu. Ben: “Daha önce evlenmiş bir kadınla evlendim” dedim. “Bir kız alsaydın ya! Hem sen onunla oynardın hem de o seninle oynardı” buyurdu. Ben: “Babam vefat etti ve geride kız kardeşler bıraktı; bu yüzden daha önce evlenmiş, tecrübeli bir kadınla evlenmek istedim” dedim. “Öyleyse ne âlâ” buyurdu. Medine’ye vardığımızda: “Ey Bilâl! Onun borcunu öde ve fazlasını da ver” buyurdu. Bilâl ona dört dinar verdi ve bir kırat da fazla verdi. Câbir dedi ki: “Allah’ın Resûlü’nün ﷺ verdiği fazlalık benden hiç ayrılmadı.” O kırat, Câbir b. Abdullah’ın kesesinden hiç eksik olmadı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Câbir’in devesini satın aldı ve kararlaştırılan fiyata ek olarak ona fazladan verdi.
Câbir, Peygamber ﷺ ile yavaş bir deve üzerinde yolculuk ediyordu. Babaları vefat ettikten sonra küçük kız kardeşlerine bakması için daha önce evlenmiş bir kadınla evlenmeyi tercih ettiğini anlattı.
Ödeme aracı olarak kullanılan altın para.
Küçük bir değer birimi; burada kararlaştırılan fiyata eklenen tutardır.
Bir kişi adına işlem yapma izni; Bilâl, Peygamber ﷺ adına Câbir’e ödeme yaptı.
Âlimler buradan, fiyat ve şartlar açık olduğunda, satıcının satılan malı geçici olarak kullanmasına izin verilse bile satışın geçerli olabileceği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ kararlaştırılan bedeli ödetmiş ve ayrıca Câbir’e fazladan vermiştir; bu, anlaşmanın yerine geçmemek kaydıyla cömert davranmanın müstehap olduğunu gösterir. Bilâl’in davranışı, yetkilendirilmiş bir vekil aracılığıyla ödeme yapmanın caiz olduğunu ortaya koyar. Âlimler, Câbir’in evlilik tercihinin nedenlerinden biri olarak kız kardeşlerine bakma sorumluluğunu da zikrederler; genç ve daha önce evlenmemiş bir kadını tercih etmek zorunlu değildir ve ilgililerin şartları gözetilmelidir.
- Satış sırasında fiyatı ve malın geçici kullanımıyla ilgili şartları önceden açıkça belirleyin.
- Kararlaştırılan bedeli ödeyin; fazladan verecekseniz bunu şart koşmadan gönüllü bir ikram olarak yapın.
- Evlilik tercihi yaparken sorumlulukları ve aile üyelerinin ihtiyaçlarını da dikkate alın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.