Sahih al-Bukhari, 2359. hadis
Abdullah ibn al-Zubair rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn Yusufal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Ibn Shihabابْنُ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Abdullah ibn az‑Zubayrعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ، فَاخْتَصَمَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ " اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاء إِلَى جَارِكَ ". فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ. فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ، حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ". فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ {فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ}.
Abdullah bin Yusuf bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti, dedi ki: İbn Şihab bana Urve'den, o da Abdullah bin Zübeyr'den -Allah onlardan razı olsun- rivayet etti. Abdullah bin Zübeyr ona şunu anlattı: Ensar'dan bir adam, hurma ağaçlarını suladıkları Harre su kanalları konusunda Nebi ﷺ'in huzurunda Zübeyr ile tartıştı. Ensari adam Zübeyr'e: 'Suyu sal, geçsin!' dedi, fakat Zübeyr bunu reddetti. Bunun üzerine Nebi ﷺ'in huzurunda davalaştılar. Resûlullah ﷺ Zübeyr'e: 'Ey Zübeyr! Sulama yap, sonra suyu komşuna bırak,' buyurdu. Ensari adam öfkelendi ve: 'O halanın oğlu olduğu için mi böyle hüküm veriyorsun?' dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ'in yüzünün rengi değişti ve: 'Ey Zübeyr! Sulama yap, sonra suyu tut, ta ki duvarlara dönünceye kadar beklet,' buyurdu. Zübeyr dedi ki: 'Vallahi sanıyorum ki şu ayet bu olay hakkında nazil olmuştur: {Hayır, Rabbine andolsun ki aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar.}'
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir hâkim adil hüküm vermeli, su da hakkaniyetle paylaştırılmalıdır.
Ensar’dan bir kişi ile az-Zübeyir, hurma ağaçlarını sulamak için kullanılan suyla ilgili anlaşmazlıklarını Peygamber ﷺ’e götürdüler. Ensarlı, akrabalık bağı nedeniyle hükmün taraflı olduğunu ileri sürünce Peygamber ﷺ az-Zübeyir’e su üzerindeki hakkının tamamını verdi.
El-Harra’nın lav alanındaki sulama kanalları.
Hurma ağaçlarının çevresinde suyu tutan alçak setler.
Âlimler buradan su haklarının adil biçimde düzenlenmesi gerektiği ve hâkimin hükmünü akrabalık bağlarına değil adalete dayandırması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Az-Zübeyir’e suyu akıtması yönündeki ilk talimat, iki tarafı da gözeten bir kolaylıktı; taraflılık suçlamasından sonra Peygamber ﷺ, az-Zübeyir’in hakkının tamamını teyit etti. Bu anlatım ayrıca müminlerin Peygamber ﷺ’in hükmüne içtenlikle boyun eğmesi gerektiğini vurgular.
- Ortak kaynaklarla ilgili anlaşmazlıkları yetkin ve tarafsız bir karar vericiye götürün.
- Suyu, komşuya haksız yere zarar vermeden, açık hak ve anlaşmalara göre paylaştırın.
- Sonucu kendi beklentilerinize uymasa bile adil bir hükmü kabul edin.
Bu rivayet de az-Zübeyir ile Ensarlı arasındaki su anlaşmazlığını anlatır ve suyun tutulmasına ilişkin hükmü açıklar.
Sahih al-Bukhari · #2361 (Sahih)Bu rivayet anlaşmazlığı ve nihai hükmü aktarır; bunları Peygamber ﷺ’in hükmünü kabul etmeye dair ayetle ilişkilendirir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.